Ducin. XXV.

89

Niſ3vero facienduꝫ ꝯcordat ratio voluntati: ⁊ ideoibi vera libertas eſt ⁊ pia. De libertate autē admalū ⁊ ſeruitute mala ait Auguſtinus in ench.Serui additi peccato .ſ. que pōt eſſe libertas: niſi qn̄ eum peccare delectat? Liberal̓r enim ſeruit qui ſui dn̄i volūtatē libēter facit: ac per hocad peccādū liber eſt qui peccati ſeruus eſt.¶ Queſtio de libertate ad malum: an ſit ipſa libertas lib. ar. an alia.Ic queri pōt. vtrum hec libertas quaquis liber eſt ad malū: ſit libertas arbitrij. Si enim libertas arbitrij ē: bonum quidē eſt: qꝛ libertas arbitrij bonum naturale eſt. Quibuſdā videturꝙ ſit ipſa libertas arbitrij que ſemꝑ bona ē: ſedꝓpter peccati ſeruitutē ad malū fit liberior ⁊ ꝓnior: ⁊ ideo dr̄ non vera ē libertas: quia ad maluꝫ ē. Alijs aūt videt̉ ꝙ hec libertas arbitrij admalū: quā ſupra ꝯmemorauit Auguſtinus: nōſit ipſa libertas arbitrij: ſed ſit quedaꝫ pronitaspeccandi: ⁊ curuitas que ex pctō eſt ⁊ mala eſt.¶ Queſtio alia de libertate ad bonuꝫ an ipſa ſitlibertas liberi ar. vel non.Imiliter etiā queri ſolet vtrum ⁊ illalibertas vera que eſt ad iuſticiā faciēdam ſit ipſa libertas arbitrij. QuidaꝫIdicūt illā eādem eſſe: ſed ꝑ gr̄aꝫ reꝑaratam qua iuuāte libera eſt ad bonū: ſine gr̄a ꝟonon eſt libera ad bonū. vn̄ Aug. in ench. Iſta libertas ad benefaciendum vnde erit homini addito ⁊ vendito: niſi eum redimat ille qui dicit:ſi filius vos liberauerit vere liberi eritis. Quodanteqͣꝫ fieri īcipiat in hoīe: quomodo ꝗſqͣꝫ de libero arb. gloriat̉ qui nondū eſt liber ad operandum bene? Ecce aperte oſtēdit liberū arbi. pergr̄aꝫ liberari: vt per illud bene operet̉ ꝗs. Iōqꝫdicūt illā libertatē verā que eſt ad bene faciēduꝫcuius ſupra meminit Augu. eſſe libertatē ipſaꝫarbitrij gr̄a dei liberatam ⁊ adiutā. Alij ꝟo putant non eſſe ipſam arbitrij libertatē: ſed aliamquādā que ex gr̄a ⁊ libero arbitrio ī mēte hoīsdeo operāte īcipit eſſe cum reparat̉.¶ Certa determīatio vtriuſqꝫ qōnis qua dr̄ lib̓tas ad bonū ⁊ ad malum eſſe lib̓tas arbitrij.Eruꝫ nobis magis placet vt ipſa libertas arbitrij ſit: ⁊ illa qua quis liber ē admalum: ⁊ illa qua ꝗs liber eſt ad bonūpeꝝꝝ. faciendū. Ex cauſis enim varijs ſortit̉diuerſa vocabula. Dicit̉ enim libertas ad malūfaciendum anteqͣꝫ per gr̄aꝫ ſit reꝑata. Sed cuꝫper gr̄aꝫ fuerit reparata dicit̉ libertas ad bonuꝫfaciendū. qꝛ ante gr̄aꝫ libera eſt volūtas ad ma-

Llum: per gr̄aꝫ vero libera fit ad bonum. Semꝑigit̉ volūtas hoīs aliquo modo libera eſt: ſꝫ nōſemper bona eſt. Non enim eſt bona: niſi a peccato liberata. Eſt tn̄ a neceſſitate libera. VndeAuguſtinus in lib. de gr̄a ⁊ lib. arbi. Semper īnobis volūtas libera eſt: ſed non ſemper bonaeſt: aut enī libera eſt iuſticie qn̄ ſeruit peccato:⁊ tunc eſt mala: aut ⁊ peccato libera eſt quādoſeruit iuſticie: ⁊ tunc eſt bona.¶ De libertate a miſeria.St iterum libertas a miſeria de quaapl̓s ait. Et ipſa creatura liberabit̉ aſeruitute corruptionis in libertatē glorie filioꝝ dei: hanc libertatē homo an̄peccatū habuit: qui omni carebat miſeria: ⁊ nulla tangebat̉ moleſtia: ⁊ plenius habebit/ in futura beatitudine: vbi miſer eſſe nō poterit: ſed in hac vita que eſt īter primum peccatum: ⁊ vltimam confirmationem nemo a miſeria liber eſt: quia pena peccati nō caret.¶ Repetit d̓ corruptōe lib̓i arbitrij: vt addat aliaxeemX predictis iam apparet in quo ꝑ peccatum ſit īminutum vel corruptum liberum arbitrium. Quia ante peccatuꝫInulla erat homini difficultas: nullūqꝫimpedimētum de lege membroꝝ ad bonum: ⁊nulla impulſio vel inſtigatio ad malum. Nuncautem per legē carnis ad bonuꝫ impedit̉: ⁊ admaluꝫ īſtigat vt non poſſit velle ⁊ perficere bonum: niſi per gr̄am liberet̉ ⁊ adiuuet̉. Quia vtait apl̓s. Peccatum habitat in carne: liberumergo arbitrium cum ſemꝑ ⁊ in ſingulis ſit liberum: non eſt tamen pariter liberum: ⁊ in bonis⁊ in malis: ⁊ ad bona ⁊ ad mala. Liberius tamen eſt in bonis vbi liberatū eſt qͣꝫ in malis vbiliberatum non eſt. Et liberius eſt ad maluꝫ qd̓per ſe pōt qͣꝫ ad bonum: quod niſi gr̄a liberetur⁊ adiuuetur non poteſt.¶ De libertate que fit ex gr̄a: ⁊ que ex natura.Ibertas ergo a peccato ⁊ a miſeria pergratiam eſt. Libertas vero a neceſſitate per naturā vtrāqꝫ libertatem natuliAre .ſ. ⁊ gratie notat apoſtolus cum experſona hominis non redempti ait. Velle adiacet mihi: perficere auteꝫ non inuenio: ac ſi diceret: habeo libertatem nature: ſed non habeo libertatem gratie. Ideo non eſt apud me perfectio boni. Nam voluntas hominis quam naturaliter habet non valet erigi ad bonum efficaciter volendum vel opere implendum: niſi ꝑ gratiam liberetur ⁊ adiuuetur: liberetur quideꝫ vtvelit: ⁊ adiuuetur vt perficiat. Quia vt ait apl̓s