Diſtin.XXV.

sbeatitudinis cōfirmationē: erit in hoīe lib. arb.quo poccare nō poterit: ⁊ nūc in angelis ē ⁊ inſanctis qui cum dn̄o ſunt ⁊ tanto vtiqꝫ liberiusquāto a peccato īmunius ⁊ ad bonum pronius. Quo .n. quiſqꝫ ab illa ſeruitute peccati de qͣſcriptum eſt: qui facit peccatū ſeruus eſt peccati: lōgius abſiſtit: tanto ī eligēdo bonū liberiushabet iudicium. Vnde ſi diligenter inſpiciaturliberum videbitur dici arbitrium: quia ſine coactione ⁊ neceſſitate valet appetere vel eligere: quod ex ratione decreuerit.¶ De libertatis ar. differentia ẜꝫ diuerſa tꝑa.X predictis ꝑſpicuū fit ꝙ maior fuitAlibertas arb. prima qͣꝫ ſecūda. ⁊ tertiaIDmulto maior qͣꝫ ſcd̓a vel prima. Prima .n. libertas arb. fuit ī qua poteratpeccare ⁊ non peccare. Vltima vero erit ī quapoterit nō peccare: ⁊ nō poterit peccare. Media vero eſt in qua poteſt peccare ⁊ non poteſtnō peccare ante reparationem etiā mortaliter:poſt reparationem vero ſaltem venialiter.¶ De quatuor ſtatibus liberi ar.T poſſunt notari ī hoīe quatuor ſtatus li. ar. ante peccatū .n. ad bonū nilIrimpediebat: ad malū nil impellebat.Nō habuit infirmitatem ad malum:⁊ habuit adiutorium ad bonum. Tunc ſine errore ratio iudicare ⁊ voluntas ſine difficultatebonum appetere poterat. Poſt peccatuꝫ vero ante reparationem gratie premitur a concupiſcentia ⁊ vincitur: ⁊ habet infirmitatē in malo: ſed nō habet gratiā in bono. Et ideo poteſtpeccare ⁊ nō pōt non peccare etiā dānabiliter.Poſt reparationē vero ante cōfirmationē premitur a cōcupiſcentia: ſed nō vincit̉: ⁊ hꝫ ꝗdeꝫinfirmitatē in malo: ſed gratiaꝫ in bono: vt poſſit peccare ꝓpter libertatē ⁊ infirmitatē ⁊ poſſit nō peccare ad mortē ꝓpter libertatē ad gratiam adiuuantē. Nōdū tamē hꝫ poſſe oīno nōpeccare vel nō poſſe peccare ꝓpter infirmitatēnōdū perfecte abſorptā ⁊ ꝓpter gratiam nōdūperfecte ꝯſūmatā. Poſt ꝯfirmationē ꝟo infirmitate penitꝰ ꝯſumpta ⁊ gr̄a ꝯſūmata: nec vincipoterit nec p̄mi: ⁊ tūc hēbit nō poſſe peccare.¶ De corruptione liberi arbitrij ꝑ peccatuꝫ.A nalitates ꝓ peccato illo incurrit homoNde manifeſtū eſt ꝙ preter alias pepenā incorruptionē ⁊ depreſſioneꝫ liꝘperi arbitrij: per illud nāqꝫ peccatumnaͣlia bona corrupta ſunt in hoīe: ⁊ gratuita detracta: hic eſt .n. ille qui a latronibus vulneratꝰeſt ⁊ ſpoliatus. Vulneratus ꝗdem in naͣlibus

bonis ꝗbus non eſt priuatus: Alioꝗn non poſſet fieri reparatio: Spoliatus ꝟo gratuitis: q̄ ꝑgratiā naͣlibus addita fuerāt. Hec ſūt data optima ⁊ dona ꝑfecta: quoruꝫ alia ſūt corrupta perpeccatū .i. naͣlia vt ingeniuꝫ memoria ītellectusAlia ſubtracta .i. gratuita: quāqͣꝫ ⁊ naͣlia ex gr̄aſint. Ad gn̄alē ꝗppe dei gratiaꝫ pertinēt. Sepetamē huiuſmōi diſtinctio fit: cū gr̄e vocabuluꝫad ſpeciē nō ad genus refert̉. Corrupta ē ergoꝑ peccatū libertas arbitrij ⁊ ex parte ꝑdita. Vnde Aug. in ench. Libero arbitrio male vtēs hō⁊ ſe ꝑdidit ⁊ ipſuꝫ. Cū .n. libero arbitrio peccaret̉ victore peccato ammiſſuꝫ ē ⁊ libeꝝ arbitriūA quo .n. quis deuictus ē huic ſeruus addictꝰeſt. Ecce libeꝝ arbi. dicit hoīem amiſiſſe: nō qꝛpoſt peccatū nō habuit libeꝝ arbi. ſꝫ qꝛ libertatē arbitrij ꝑdidit: non quidem oēm: ſed libertatem a miſeria ⁊ a peccato.¶ De tribus modis libertatis arbi.ISt nāqꝫ libertas arbi. triplex .ſ. a neceſſitate: a peccato ⁊ a miſeria. Aneceſſitate ⁊ ante peccatuꝫ ⁊ poſt eque☞ Alibeꝝ eſt ar. Sicut .n. tunc cogi nō poterat: ita nec modo. Iōqꝫ volūtas merito apuddeū iudicat̉: que ſemꝑ a neceſſitate libera eſt: ⁊nunqͣꝫ cogi pōt. Ubi neceſſitas: ibi nō eſt libertas. Vbi nō eſt libertas: nec voluntas: ⁊ iō necmeritū. Hec libertas in oībus eſt tā in bonis qͣꝫin malis. Eſt ⁊ alia libertas a pctō .ſ. de qͣ dicitApl̓us. Vbi ſpūs dn̄i ibi libertas ⁊ ꝟitas. Et īeuāgelio. Si filiꝰ vos liberauerit vere liberi eritis. Hec libertas a ſeruitute pctī liberat ⁊ ẜuosiuſtitie facit. ſicut ecōuerſo ſeruitꝰ peccati liberos iuſtitie facit. Vn̄ apoſtolꝰ. Liberati a pctōſerui facti eſtis iuſtitie. Et itē. Cuꝫ ſerui eſſetispctī liberi fuiſtis iuſtitie. Hāc libertatē hō peccādo amiſit. Iōqꝫ Aug. dicit ꝙ hō male vtenslibero arbi. ⁊ ſe ꝑdit ⁊ ipſuꝫ: qꝛ ꝑdita eſt ꝑ peccatū libertas nō a neceſſitate: ſꝫ a pctō. Qui .n.facit pctm̄ ſeruus eſt peccati. Iſtā libertateꝫ q̄ē a pctō illi ſoli nūc hn̄t: quos filius ꝑ gr̄aꝫ liberat: ⁊ reparat: nō ita ꝙ penitus ſint ſine pctō inhac mortali carne: ſꝫ vt pctm̄ in eis nō dn̄eturneqꝫ regnet. Et hec ē vera ⁊ bona libertas quebonā parit ſeruitutē .ſ. iuſtitie. Un̄ Aug. in enche. Ad iuſtitiā faciendā nō erit aliꝗs liber niſia pctō liberatus eē iuſtitie ceperit ſeruus: ⁊ ip̄aeſt vera libertas ꝑꝑ recte facti leticiaꝫ ſil̓ ⁊ piaſeruitus ꝑꝑ precep .i. obedientiā. Eſt alia libertas nō vera male ſeruituti adiūcta: q̄ eſt ad malū faciendū: vbi rō diſſentit a volūtate iudicansnō eſſe faciendū qd̓ volūtas appetit. Ad bonū