Diſtin.XXV.

Sd̓

cōparetur ad id qd̓ eſt terminus motus eiuſdē gn̄is: ſic cōſtat ꝙ diſpoſitio pōt fieri illud ad qd̓ diſponit: ſicut calorimꝑfectus fit calor ꝑfectus. ſi aūt accipiat̉ terminus motus alterius gn̄is hoc nūquā ꝯtingit: ſicut calor īperfectꝰquātūcūqꝫ excreſcat nūquā fit forma ſub̓alis ignis. Dicoergo ꝙ veniale nō eſt diſpoſitio ad mortale: ſicut ad terminū eiuſdē gn̄is: ſꝫ alterius: ⁊ iō veniale nūquā fit mortale. ¶ Ad 7ᵐ dd̓m. ꝙ ē eꝗuocatio in veniali. cū .n. dr̄ ꝙ culpa mortalis ꝑ ꝯfeſſionē fit venialis: nō intelligit̉ de veniali ex gn̄e ẜm ꝙ hic de veniali loꝗmur: ſꝫ ītelligit̉ d̓ venialiex euētū qd̓ quidē dr̄ veniale ꝑ qͣꝫdā ſil̓itudinē ad veniale: qꝛ .ſ. manet reatus ad penā tēporalē pro culpa mortaliquā ꝯfeſſio deleuit: nō ita ꝙ culpa in culpā mutet̉. ¶ Adoctauū dicenduꝫ. ꝙ hoc qd̓ dicit magiſter intelligendumeſt nō per ſe: ſed per occaſionem: inquātuꝫ .ſ. venialia frequenter occaſionaliter ī mortale inducunt inquātuꝫ faciunt pronitatem ad illud. ¶ Expoſitio textus.¶T ideo Uidet̉ hoc eē cōtra illud quooUIde talibus cogitationibus ⁊cͣ.pͥus determinatū eſt: qꝛ ꝑcuſſio pectoris ⁊ pinr̄: valēt ad dimiſſione pctī vēialis: ⁊ ē ſatiſfaAlctio ꝓpria venialiū. ergo videt̉ ꝙ moroſa d̓lectatio de qͣ hic loquit̉ ſit veniale pctm̄. ¶ Et dd̓ꝫ. ꝙ quāuis ho ſit ſufficiēs ſatiſfactio ꝓ vēiali peccato ⁊ nō ꝓ mortali: tamē etiā ad dimiſſionē peccati mortalis valēt: vn̄ ētꝓ mortalibus pr̄ nr̄ dicere debemus ⁊ pectꝰ tōdere. (Nō.n. rō nr̄a deduci ⁊c̄.) Uidet̉ hoc eē falſuꝫ: qꝛ q̄daꝫ peccata ſpūalia ſunt in ꝗbus nō ē aliqͣ carnis delectatio. ¶ Sꝫdicēdū ꝙ hoc intelligit̉ in gn̄e pctōrum carnaliū quoruꝫappetitus ad ſenſualitatē ꝑtinet. (Nō ē autē ſilentio pretereūdū ⁊c̄.) Hic ꝑ ſcripturas nō canonē biblie: ſed dictaſcōꝝ ſignat: rō aūt dicti ē ꝑꝑ conuenientiā ſenſualitatis ⁊inferioris rōnis: qꝛ vtraqꝫ attēdit ea q̄ ad corpus ꝑtinentlicꝫ ratio inferior ſub rationibus vl̓ibus: ⁊ ſenſualitas ſubrationibus particularibus ⁊ materie concretis.¶ Redit ad lib. ar. ꝯſiderationē. ¶ Di. XXV.Am ꝟo ad ꝓpoſituꝫ redeamus .ſ.ad libe. arb. tractatū. Qd̓ philoſophi diffiniētes dixerūt libeꝝ de voluntate iudiciū: qꝛ poteſtas ipſa ⁊AIhabilitas volūtatis ⁊ rōnis quā ſupra diximus ē libeꝝ arbitriuꝫ: libera ē ad vtrūlbet. qꝛ libere pōt moueri ad hoc vel ad illud. libeꝝ ergo dr̄ ar. quātū ad volūtatē: qꝛ volūtariemoueri ⁊ ſpontaneo appetitu ferri ad ea pōt q̄bona vel mala iudicat vel iudicare valet.¶ Ꝙ liberum arbitriuꝫ non pertinet niſi ad futurum: nec ad omne futurum.Oc aūt ſciendū ē ꝙ libeꝝ arbitriū adp̄ſens vel ad p̄teritū nō refertur: ſꝫ adfutura ꝯtingētia. Ꝙ .n. in p̄ſenti ē deAterminatū eſt: nec in ptāte nr̄a eſt: vttūc ſit vel nō ſit qn̄ eſt. Pōt .n. nō eſſe vel aliudeē poſtea: ſꝫ nō pōt nō eſſe dum ē: vel aliud eſſedū id eſt qd̓ ē. Sꝫ ī futijro an hoc ſit vl̓ illd̓: adptātē liberi arb. ſpectat. Nec tn̄ oīa futura ſubptāte liberi arb. veniūt: ſꝫ ea tm̄ q̄ ꝑ libeꝝ arbi.pn̄t fieri vel nō fieri. Si ꝗs .n. tale quid velit acdiſponat facere qd̓ in eius nullatenus ſit ptāte:

vel qd̓ ſine ipſius diſpoſitōe eque fieret: in hocliberum arbitrium non habet.¶ Ꝙ ſuprapoſita deſcriptio liberi arbitri nō cōuenit deo: nec his qui glorificati ſunt.T quidē ſcd̓m predictā aſſignationēA in his tm̄ videt̉ eſſe libe. arb. qui volū¶tatē mutare ⁊ cōtraria pn̄t deflectereN In quoꝝ .ſ. ptāte eſt eligere bonū velmalū: ⁊ vtrūlibet ſcd̓ꝫ electionē facere vel dimittere. ſcd̓ꝫ qd̓ nec in deo nec in his hoībus ꝗtāta btītudinis gr̄a ſunt roborati vt iā peccarenequeāt libeꝝ arbitriū eē nequit. Sꝫ ꝙ deus libeꝝ arbitriū habeat. Aug. docet ī libro. xxij. deciui. dei: ita inquiēs. Certe deus ipſe nunquidquoniā peccare nō pōt: iō libeꝝ arb. hr̄e negandus eſt? Ambroſius quoqꝫ in lib. de trini. ait.Paulus dicit: qꝛ oīa operat̉ vnꝰ atqꝫ idē ſpūs:diuidēs ſingulis ꝓut vult .i. ꝓ libere voluntatisarbi. non pro neceſſitatis obſequio.¶ Qualiter in deo accipitur liberum arb.I¶ Ed al̓r accipit̉ libeꝝ arbi. in creatoreIqͣꝫ in creaturis. Dei eteniꝫ libeꝝ arb.dicit̉ eius ſapientiſſima ⁊ oīpotēs vo¶ lūtas: q̄ nō neceſſitate: ſꝫ libera voluntate oīa facit ꝓut vult. Iōqꝫ Hierōymꝰ attēdēsnō ita eē libeꝝ arb. ī deo ſicut eſt ī creaturis: abipſo vr̄ excludere lib. ar. ī homelia qͣdaꝫ de ꝓdigo filio dicēs. Solus deus ē in quē pctm̄ noncadit nec cadere pōt: cetera cū ſint liberi arbi. invtrāqꝫ partē flecti pn̄t. Dū ait cetera: indicat libeꝝ arb. ſicut eſt in ceteris nō eſſe in deo.¶ Ꝙ angeli ⁊ ſanctiqui iam beati ſunt libero arbitrio non carent.Ngeli ꝟo ⁊ ſctī ꝗ iā cū dn̄o fel̓r viuūtatqꝫ ita gr̄a btītudinis ꝯfirmati ſūt: vtad maluꝫ flecti nec velint: nec poſſintIlib. ar. nō carēt. Vn̄ Aug. ī libro. xxij.d̓ ciui. dei ait. Sicut prīa īmortalitas fuit quaꝫpeccādo adā ꝑdidit poſſe nō mori: ita primū li.ar. poſſe nō peccare: nouiſſimū nō poſſe peccare. Idē ī ench. Sicut oportebat priꝰ hoīeꝫ fierivt bn̄ velle poſſet ⁊ male: poſtea ꝟo ſic erit vtmale velle n̄ poſſit. nec iō carebit lib. ar. Ml̓toꝗppe liberiꝰ erit arbitriū: qd̓ oīno n̄ poterit ẜuire pctō. neqꝫ aut volūtas nō ē: aut libera dicenda nō ē: qͣ ſic btī eē volumꝰ: vt eē miſeri nō ſolūnollimꝰ: ſꝫ neqͣqͣꝫ velle ꝓrſus poſſimꝰ. Sicut gͦaīa nr̄a ēt nūc hꝫ nolle īfelicitatē: ita nolle iniꝗtatē ſꝑ hītura ē. Sꝫ ordo ſeruādus fuit: quo d̓svoluit on̄dere qͣꝫ bonū ſit aīal rōnale qd̓ ēt peccare poſſit: quāuis ſit melius quod peccare nōpoſſit. Ecce his verbis euidēter aſtruit̉ ꝙ poſt