Diſtin.XXIII.Queſtio I.

eſſe malam: que talis facta eſt vt poſſet nō peccare ſi vellet: ⁊ iuſte punitam que volūtate nonneceſſitate peccauit. Cum ergo hec bona ſit: illa melior: cur non vtrūqꝫ faceret vt vberius laudaret̉ de vtroqꝫ? Illa eniꝫ de ſanctis angel̓: hecde hoībus eſt. Item inquiūt. Si deus vellet ⁊iſti boni eſſent: ⁊ hoc quidē ꝯcedimus: ſed melius voluit vt quod vellēt eſſent. Et boni quidēnō īfructuoſe: male ꝟo non impune eſſent. Itēinquiūt. Poſſet deus voluntatē eoꝝ vertere inbonum: quia omnipotens eſt? Poſſet reuera:cur non fecit? quia noluit: cur noluit? ip̄e nouit:nō debemus plus ſapere qͣꝫ oportet ſapere. Etquidem ẜm animū rōnalis fuit homo: habensdiſcretionē boni ⁊ mali. Sciētiā quoqꝫ rerumcreatarū ⁊ cognitionē veritatis: que prime perfectioni ꝯgruebat: mox cōditus non incongrueaccepiſſe petat̉: ⁊ ad illā non ſtudio vel diſciplina alia per īternallū tꝑis ꝓfeciſſe: ſed ab exordioſue ꝯditionis diuinitus illā ꝑcepiſſe.¶ Ꝙ triplicem cognitionē habuit hō an̄ lapſum.ſ. rerū ꝓpter ſe factaꝝ ⁊ creatoris. ⁊ ſui.Uit itaqꝫ homo primus an̄ lapſumtriplici cognitione preditus: reruꝫ .ſ.ꝓpter ſe factarum: ⁊ creatoris ⁊ ſui.Rerum quippe cognitionē homineꝫaccepiſſe perſpicuū eſt: cum non ipſecreator vel angelus aliquis: ſed homo omnibꝰanimātibus nomina impoſuerit: homo ipſe habuit. Que enim ꝓpter illum creata erāt: ⁊ ab illo regēda ⁊ diſponēda erāt: hoꝝ omniuꝫ deusilli ⁊ ſciētiā tribuit ⁊ ꝓuidētiam atqꝫ curaꝫ reliquit. Quia vt ait Apoſtolus. Nō eſt cura deode bobus. Quoꝝ aliorūqꝫ animaliū deus homini curam reliquit ⁊ ꝓuidētiam: vt dominationieius ſubijcerent̉: ⁊ rōni ipſius gubernarent̉: vtſciret illis neceſſaria ꝓuidere: a quibus emolumentum debebat reciꝑe. Hāc autē ſcientiā homo peccādo nō ꝑdidit: ſicut nec illā qua carnisneceſſaria ꝓuidētur. Et idcirco in ſcriptura homo de huiuſmodi nō erudit̉: ſed de ſcīa animequam peccando amiſit.¶ De cognitione creatoris.Ognitionem quoqꝫ creatoris primꝰhomo habuiſſe creditur. Cognouitenim a quo creatus fuerat: nō eo moIdo cognoſcēdi quo ex auditu ſolo ꝑcipitur: quomodo a credentibus abſens queritur: ſed quadam interiori inſpiratione qua deip̄ſentiā ꝯtemplabat̉: non tamē ita excellēter: ſic̄poſt hāc vitaꝫ ſancti viſuri ſunt: neqꝫ ita in enigmate qual̓r in hac vita videmus.

¶ De ſui cognitione.Orro ſui cognitionem ideꝫ homo talem accepiſſe videtur: vt quid deberet ſuperiori: ⁊ quid equali: ⁊ quid ī¶AAAferiori non ignoraret. Conditionemquoqꝫ ſuam ⁊ ordinem .ſ. qualis factus eſſet:⁊ qualiter īcedere deberet: quid agere: quid cauere intellexit. Si horum noticiam non habuiſſet: non eſſet reus preuaricationis neqꝫ ſeipſuꝫcognouiſſet.¶ Utrum homo preſcius fuerit eorum que ſibifutura erant.Iautem queritur vtrum homo ſciēItiam habuerit eoꝝ que circa eum vētura erant .i. ſi ruinam ſuam preſciueFrit: ⁊ ſimiliter ſi preſciuerit bona quehabiturus fuiſſet: ſi in inobedientia perſtitiſſet.Reſponderi pōt ꝙ ei magis faciēda indita ſuntqͣꝫ futura reuelata. Accepit enim ſcientiā ⁊ preceptum eoꝝ que faciēda fuerant: ſꝫ non habuitp̄ſciētiam eoꝝ que futura erant. Non fuit ergohomo preſcius ſui caſus: ſicut ⁊ de angelo diximus. Qd̓ Auguſtinus ſuꝑ Geneſim aſſerit:rōne vtēs quā ſupra poſuimus: hec de ſcientiahominis quantum ad primum ſtatum pertinetdixiſſe ſufficiat.¶ Diuiſio textus.Oſtquā dⁱffiniuit magr̄ pͥncipiuꝫ humane ꝑditionis: ⁊ ex parte tētatiōis⁊ ex parte peccātis. In ꝑte iſta determinat de ꝑImiſſiōe diuīa: q̄ quodāmodo pͥncipiū peccati dr̄artea? ſicut cauſa ſine qua non. Si enim deus nō ꝑmiſiſſet hō nō peccaſſet. Et diuidit̉ ī quinqꝫ partes ẜꝫ quinqꝫqōnes qͣs mouet. Scd̓a īcipit. ibi. (Mouent̉ ēt q̄dā) Tertia ibi (Addūt ēt talē hoīeꝫ). 4ª ibi. (Item inquiūt) Sideus vellet) Quinta ibi. Itē īquiūt. (Poſſet deus ⁊cͣ.)Deinde accedēdū ad parte alterā: in qua oſtēdit quā ꝑfectionē aīe habuit adaꝫ: ex qua poſſet pctō reſiſtere: que īcipit. ibi. (Et ꝗdē ẜm animā) Et diuidit̉ ibi ꝑ tres. In pͥmaoſtēdit qͣlis fuit factꝰ ẜm aīaꝫ qͣꝫtū ad ſcīaꝫ. In ſcd̓a qͣꝫtumad naͣlē potētiā. 24. diſt. ibi. (Nūc diligēter īueſtigāduꝫIn 3ª oſtēdit qͣlis fuerit qͣꝫtū ad gr̄aꝫ. 26. di. ibi. (Hec ē graoperās ⁊ cooperās). Prima in duas. In pͥma oſtēdit qͦruꝫcognitionē hō in pͥncipio ſue ꝯditionis accepit. In ſecūdaoſtēdit qualē de his noticiā habuit. ibi. (Reꝝ ꝗppe cognitionē homo accepiſſet ⁊c̄.) ¶ Et circa hoc tria facit. Prīooſtēdit qualē cognitionē habuit de rebꝰ creatis. Scd̓o qͣlēde deo. ibi. CCognitionē quoqꝫ creatoris). In 3ª qͣlē d̓ſeip̄oibi (Porro ſui cognitionē). ¶ Et circa hoc duo fac̄. Prīodetermīat veritatē. Scd̓o mouet dubitationē ⁊ ſoluit. ibi.Si aūt querit̉ vtꝝ homo ſcīaꝫ habuit ⁊c̄.) Qō. I.duplex qō. Prima de ꝑmiſſiōe diIc Eſt uina reſpectu peccati primi hoīs.Aldiſtatum. ¶ Circa pͥmum querunt̉ duo. PrimoScd̓a de cognitione pͥmi hoīs qͣꝫtū ad pͥmumvtꝝ deus potuerit ꝯferre alicui nature createvt peccare non poſſet ex nature ꝯditione. Scd̓o vtꝝ deusdebuerit ꝑmittere hoīeꝫ tētari ⁊ peccare.