Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
77v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXII.Queſtio II.

Diſtin. XXII.ergo dd̓m. ꝙ ſicut ex p̄dictis. pꝫ: lꝫ idAd primuꝫ quodāmodo vterqꝫ appetierit: nō tn̄equal̓r: qd̓ enim credit̉ eſſe poſſibile cōpletū deſideriū hꝫ:id v̓o qd̓ impoſſibile credit̉ eſſe poſſibile vel de cuius poſſibilitate dubitat̉ hꝫ deſideriū ꝯditionatū tm̄: qꝛ homo illud vellet ſi poſſibile foret: qꝛ ergo mēs mulieris ꝑ elationem ad v̓ba ſerpētis ꝯceptā in tantū excecata eſt: vt illudpoſſibile crederet qd̓ dyabolus ꝓmittebat: cōpletū deſideriū habuit: vir v̓o incōpletū: quia hoc poſſibile nō credidit Ad 2ᵐ dicēdum ꝙ in muliere nō erat tāta debilitas ꝗnpctō reſiſtere poſſꝫ: vn̄ qͣꝫuis debilitas mulieris ſit aliquacircūſtātia diminuēs peccatuꝫ ipſius per cōparationē advirū: nō tn̄ ſimpl̓r minus peccatū fecit. Et ſil̓r dd̓m ad3ᵐ 2 4ᵐ. Ad 5ᵐ dicēduꝫ. ꝙ cogitare de dei miſericordiacum ꝓpoſito penitēdi ⁊ reſiliēdi a pctō nō facit p̄ſumptionis peccatū: ſed magis peccatū alleuiat: ſꝫ cogitare de deimiſericordia ſine ꝓpoſito penitēdi hoc p̄ſumptionis eſt: ⁊ꝯtemptus diuine iuſticie: nec ſic adam de miſericordia co Queſtio. IIgitauit.Einde queritur de iªn orātia de qͣfit mētio in lr̄a. Etquerunt̉ duo. Primo an ignorātia peccatuꝫ ſitSecūdo an peccatum excuſet. Utrum ignorantia ſit peccatū.D primum ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ignorāAtia pctm̄ non ſit. Omneenī pctm̄. vt Aug. dicit: ē in volūtate: ignorātiaaūt eſt in ītellectu. ergo non eſt pctm̄. Pͣ. oēEpctm̄ eſt origīale vel actuale: ſed ignorātia nōeſt originale pctm̄: ſed magis ꝯcupiſcētia: vt īfra dicet̉: necetiā eſt actuale: qꝛ nō eſt dictū vel factū vel ꝯcupitū cōtrelegē dei. ergo ignorāria non eſt pctm̄. Pͣ. oē pctm̄ ꝯſiſtitin defectu alicuius actꝰ: ⁊ nō in defectu alicuius habitus:alias aliꝗs dormiēdo peccaret: ignorātia aūt magis opponit̉ habitui qͣꝫ actui. gͦ idē qd̓ pͥus. Pͣ. ignorās in ignorātia ſua ꝯtinue manet. ſi ergo ip̄m ignorare pctm̄ eſſet: vr̄ ꝙꝯtinue peccaret: nō .n. apparet rō: quare magis nūc ſit peccatuꝫ qͣꝫ pͥus: ſed hͦ vr̄ graue dicere. gͦ vr̄ ꝙ ignorātia nō ſitpctm̄. Pͣ. Aug. dicit ꝙ oē peccatū eſt volūtariū: ignorātia aūt nō eſt volūtariū: cum ab hoībꝰ naͣl̓r ſcīa deſideret̉ẜm ph̓m. ergo non eſt peccatum.eſt qd̓ pͥª Cor. 14. dr̄. Qui ignorat ignoSed contra. xabit̉: ⁊ loqr̄de ignorātia reprobationis: ſed nulli debet̉ reprobatio: niſi ꝓ pctō mortali. gͦ ignorantia eſt peccatū mortale. Pͣ. Yſa. 5º. dr̄. Propterea captiuus ductꝰ eſt ppl̓s meus: qꝛ nō ha. ſci. ſed pena nō debet̉niſi culpe. ergo carere ſcīa eſt culpa.ReſpondeO in ſe eſt culpam eſſe: ſed rōne alicuiusꝙ ꝗdā dixerūt nullā ignorātiā qͣꝫtuꝫannexi vel p̄cedētis vel ſequētis: p̄cedētis vt cauſe .ſ. neglgentie adiſcendi: ſequētis vt effectꝰ .ſ. alicuiꝰ īordinati actꝰqui ignorātiā ſeꝗt̉: ſꝫ qꝛ de rōne culpe nō eſt plus: niſi ꝙ ſitpͥuatio alicuiꝰ qd̓ debitū eſt hr̄e in ptāte eius ꝗ pͥuat̉ exn̄sideo ēt ipſam ignorātiā ẜm ſe poſſumꝰ culpam dicere: ſi tn̄ignorātia pͥuatiue: ⁊ nō negatiue accipiat̉: ⁊ dico ignorātiapͥuatiue acceptā: que eſt eius ꝗdeꝫ qd̓ ꝗs natꝰ eſt adiſcereꝗcꝗd ſit illud: nō .n. idē eſt qd̓ oēs ſcire tenent̉: cū ad pluraſciēda ꝗdā magis alijs teneat̉. vn̄ aliqͣ ignorātia eſt pctm̄vni que nō eſt peccatū alteri. vnicuiqꝫ enī peccatū eſt ignorantia eoꝝ que ad bonos mores: ⁊ fidei v̓itatē ꝑtinēt: ſꝫ alicui ī offō ꝯſtituto eſt ēt peccatū ignorātia eoꝝ que ad ſuūofficiū ꝑtinēt: nec eſt mirū: ſi hͦ ip̄m ꝙ eſt ſcīa carere pctm̄eſt ei ꝗ pōt: ⁊ tenet̉ hr̄e: cū ēt carere aliqͦ corꝑali ad officiūꝑtinēte peccatū ſit vt tōſura vel veſte ad offm̄ accōmodata: ⁊ ꝙ iſta in ſe pct̄ā ſint: pēa oſtēdit que ꝓ eis iuſte īfligit̉.

gͦ dd̓m. ꝙ eē in volūtate ꝯtīgit dupl̓rAd primum vel ſic̄ in ſub̓o: ⁊ hoc mō nō oē peccatum in volūtate eſt: aliqd̓ enī eſt in ꝯcupiſcibili vel iraſcibili: ⁊ ſic de alijs viribꝰ: vel ſic̄ in cā. vt .ſ. ipſa volūtas ſit dn̄aeius qd̓ in ea eſſe dr̄: qͣſi ī eius ptāte exn̄s: ⁊ hͦ mō oē peccatuꝫ ī volūtate eſt ēt ignorātia: ip̄a .n. volūtas imꝑat alijs viribꝰ: ⁊ ītellectui. vn̄ actꝰ aliaꝝ viriū ſunt in ptāte volūtatis⁊ defectꝰ eaꝝ .ſ. ſolū illi qui rōni obediūt. Ad 2ᵐ dd̓m. ꝙignorātia nō eſt originale peccatū: non enī ignorātia imputat̉ puero in peccatū an̄qͣꝫ ad tp̄s deputatū venerit: ſed eſtpeccatū actuale eo mō quo omiſſio peccatuꝫ actuale dr̄: ⁊eodē mō ꝯuenit peccati actualis d̓ſcriptio ignorātie: ſicutomiſſioni: qd̓ qͣl̓r ſit īfra dicet̉. Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ qͣꝫuis ſcīacui opponit̉ ignorātia nō ſit actus qui eſt oꝑatio: ſed hītustn̄ per oꝑationē aliquā que eſt in ptāte volūtatis acqrit̉. ⁊ideo hocip̄m qd̓ eſt ſcīaꝫ hr̄e voluntati ſub̓m eſt: ⁊ per ꝯn̄shoc qd̓ eſt ſcīa carere: ⁊ īde eſt ꝙ culpe rōnē hꝫ. Ad 4ºdd̓m ꝙ peccatū omiſſionis non hꝫ rōneꝫ culpe: niſi ex hocꝙ opponit̉ p̄cepto affirmatiuo legis naturalis vel ſcripte.Preceptum autē affirmatiuum obligat ſemper: ſed nō adſemꝑ ⁊ ideo oīs omiſſio pro illo tempore eſt peccatum inactu in quo quis per p̄ceptū obligat̉: ⁊ quotiēs illud tēpusreuertit totiēs peccatū multiplicat̉. Ad ꝗntuꝫ dd̓m. ꝙqͣꝫuis oīs homo natural̓r ſcīam deſideret: ⁊ ſcīam velit: nōtn̄ oēs volūt id per qd̓ ad ſcientiā ꝑuenit̉. ⁊ ſic quodāmodo ignorātia voluntariū efficit̉: non per ſe: ſed per accidēsſicut ⁊ quodlibet malum. Utrum ignorantia excuſet peccatum.II. D ſecunduꝫ rantia peccatum nō exſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ ignocuſet. Primo per hoc qd̓ dic̄ glo. Ambro. Ro.giiº. Grauiſſime peccas ſi ignoras: ſed qd̓ aggrauat peccatum non excuſat. ergo ignorātia nonexcuſat peccatum. Pͣ. qui per ebrietateꝫ homineꝫ occidit: ꝯſtat ꝙ per ignorantiā peccat. ſed ẜm ph̓m in 3º ethicorum talis meret̉ duplices maledictiones. ergo ignorantianon excuſat ſed aggrauat. Pͣ. peccatuꝫ additum peccato non excuſat ſed aggrauat: ſed ignorantia peccatum eſt.vt dictum eſt ſupra. peccatū ergo non excuſat. Pͣ. illudqd̓ ꝯſequit̉ omne peccatuꝫ non pōt excuſare vel alleuiarepeccatū: qꝛ ſic de quolibet excuſaret: ſed ignorātia ſequit̉omne peccatū: qꝛ oīs malus eſt ignorās ẜm ph̓m in 3º ethi.gͦ idē qd̓ pͥus. Pͣ. vt Beda dicit qͣtuor ſunt penalitatesque nos pctō pͥmi hoīs conſequunt̉ .ſ. ignorātia: īfirmitasꝯcupiſcentia: ⁊ malitia: ſed malitia non excuſat ſed aggrauat peccatum: nec etiam cōcupiſcentia: ergo videt̉ ꝙ necignorantia nec infirmitas.eſt qd̓ apl̓s pͥme Tym. pͦ. dic̄. MiẜicordiamContra. Iecutꝰ ſum: qꝛ igno. fe. ſꝫ nihil ꝓuocat ad miſericordiā: niſi peccatū excuſet vel alleuiet. gͦ ignorātia excuſat vel alleuiat peccatū. Pͣ. oē peccatū eſt volūtariūẜm Aug. gͦ qd̓ tollit vel diminuit rōnē volūtarij excuſat vl̓alleuiat peccatū: ſed ignorātia eſt hō: qꝛ inuoluntariū perignorātiā cauſat̉. vt ph̓s in 4º. ethi. dic̄. ergo ignorātia velexcuſat vel alleuiat peccatum.Reſponde̓C peccatū: q̄dā v̓o alleuiat in ꝑte. q̄damdd̓m. ꝙ ignorātia q̄dā ex toto excuſatv̓o nec in toto excuſat: nec in ꝑte alleuiat. Et ad ho euidentiā ſciendū eſt ꝙ ignorātie diuiſio tripl̓r pōt ſumi. Primoex ꝑte ipſius ſciētis: qꝛ quedā in ptāte ſciētis: ⁊ h̓ dr̄ ignorātia vincibilis vel affectata: quedā aūt nō eſt in ptāte eiꝰ: ⁊h̓ dr̄ īuincibilis. Sed hͦ ꝙ ignorātia ſit in ptāte eiꝰ ꝗ ignorat ꝯtingit dupl̓r: qꝛ vel eſt in ptāte eiꝰ ẜm ſe: ſic̄ qui ignorat aliquod p̄ceptum qd̓ ſtatim ſcire poſſet: vel eſt in poteſtate eius quantum ad ſuā cauſam lꝫ non in ſe. vt patet in