Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
77r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXIII.Qō I.

77

Diſtin. XXIII.prudētiaꝫ: ⁊ reliquas v̓tutes haberet: vt infra magiſter dic̄ Si dicat̉ ꝙ nō appetijt eſſe ſic̄ deus per equalitatē: ſedper ſimilitudinē. Cōtra. ſicut dicit Aug. amor eſt eorū q̄habent̉: ſed appetitꝰ eoꝝ que nō habent̉. cū ergo hō in ſuicreatione ad dei ſimilitudinē factꝰ ſit: videt̉ ꝙ hͦ hō nō appetijt. Pͣ. ꝯſtat ꝙ malū ꝑ exꝑientiā deus ſcire nō pōt: ſꝫſcīa boni ⁊ mali intelligit̉ de malo ꝑ exꝑiētiā que pͥus eratper cognitionē tm̄. ergo vr̄ ꝙ ex hoc ꝙ appetijt ſcīam boni⁊ mali dei ſimilitudinē nō affectauit. Pͣ. ph̓s dic̄ in. 10º.ethycoꝝ ꝙ debemus nos in diuina trahere qͣꝫtū poſſumꝰqꝛ ipſe nobis diuina nō īuidet: vt quidaꝫ poeta mētiebat̉.Dyo. aūt ⁊ Aug. dicūt ꝙ ad deū accedit̉ nō loco: ſed ſil̓itudine. cū ergo ad ip̄m accedere debeamus. vt in p̄s. dr̄. Accedite ad eū ⁊ illu. vr̄ ꝙ non peccauit in hoc ꝙ dei ſil̓itudinem appetijt. Pͣ. nullus peccat in appetēdo illud qd̓ natural̓r deſiderat: ſed oēs hoīes: vt ph̓s dicit: natura deſiderant ſcire: cū ergo nō appetijt diuinā ſil̓itudineꝫ: niſi in ſcīevt v̓ba ſerpētis oſtendunt: videt̉ ꝙ in appetendo dei ſimilitudinem non peccauit.Sꝫ Coſtſa ſic̄ deus ꝑuerſe vult eſſe ſil̓is deo vt dyaeſt qd̓ in lr̄a dr̄ ꝑ Aug. Qui ꝑuerſe vult eēbolus ⁊ homo. Hoc ēt videt̉ ex īproperio dei qd̓ gen̄. 3º ponit̉. Ecce Adā quaſi vnus ex no. ⁊c̄.Reſpondeo eſſe ſicut deus: quantum vero ad alidd̓m eſt. ꝙ hō qͣꝫtuꝫ ad aliꝗd appetijtquid non. Si .n. ſic̄ dicat equalitatem in aliqua ꝑfectioneſic hō noluit ꝙ ipſe hēret tantā ſcīaꝫ: vel potētiā: vel bonitatē qͣꝫtam hꝫ deus: qꝛ hoc ip̄m īpoſſibile ⁊ īcogitabile eſt:ſed qͣꝫtū ad aliquē modū hn̄di voluit deo parificari tā hōqͣꝫ dyabolus: vt .ſ. vterqꝫ hēret ꝑfectionē ſibi datā ſicut hꝫdeus ẜm aliquē modū: ſed differēter: qꝛ ſuperbus angelusappetijt talē equalitatē in ptāte: ſed homo in ſcīa: cuius rōeſt: qꝛ pͥmus angelus īter alias creaturas excellētior erat.vnde quodāmodo ex ordine ſue nature influētiā ſuꝑ alias creaturas hēbat: voluit ergo dignitati ſue nature innixus: vt ipſe pͥncipiū quoddā creaturarū ſequentiuꝫ exiſteret: ⁊ gubernationis: ⁊ cauſalitatis cuiuſdā modi: tamē ſubpͥmo pͥncipio a quo ſuā potentiā recognoſcebat: ſed hoc ẜꝫdignitatē nature ſue adipiſci p̄ſumebat: non ex diuino munere ſuꝑaddito. homo v̓o qui creaturis inferioribꝰ ſuꝑpoſitus erat: vt eas regeret: ⁊ eis vteret̉ nō tā per potentiam qͣꝫper prudētiā: hoc modo appetijt vt per nature ſue ꝯditionem ⁊ ligni ꝓhibiti edulium tantā ſcientie plenitudinemcōſequeret̉: vt ex lumine ꝓprie rōnis: qd̓ tn̄ a deo ſibi collatum eſſe credebat: ⁊ ſeipſum regeret in omnibꝰ: ⁊ īferioraſibi ſubiecta. Unde Auguſ. dicit: ꝙ noluit vt ſeruus tenerieſſe p̄cepto quaſi ab alio regula per lumē naͣli lumini ſuꝑadditū. Et hoc etiā v̓ba ſerpētis oſtēdūt: qui ꝓmiſit ſcīamboni ⁊ mali qd̓ ad actiōes ꝑtinet: ⁊ ad gubernationē reꝝergo dd̓m ꝙ electio in tantum cecatAd primum ꝯculos mētis: vt illud eſtimet eē poſibile: qd̓ poſſibile non eſt. vnde potuit eē: vt ad v̓ba ſerpētis homo excellentiam inordinate appeteret in cōi: ex illoappetitu v̓o excecatus ꝑuerſum iudiciuꝫ de impoſſibili ꝓferret: ⁊ ſic appetitus declinaret̉ ad hūc excelletie modūUel dicēduꝫ ꝙ equalitatē equiparātie: qd̓ impoſſibile eſt⁊ cogitari non pōt: non appetijt: ſed aſſimilationem quādāvt dictum eſt: quam cogitare potuit. Ad ſecūdum dicēdum. ꝙ ſimilitudinem naturalis dignitatis quam in creatione accepit appetendo non peccauit: ſed quia ipſe ſuperh̓ aliam ſimilitudineꝫ appetijt: vt .ſ. ſicut deus lumine ſuenature omnia regit ⁊ gubernat: ita etiam homo per naturale lumen rationis ſibi ſubdita gubernaret: ⁊ ſeipſuꝫ ſineadiutorio exterioris luminis. Ad tertium dicēdum. ꝙhomo non appetijt mala per experientiam ſciētie: ſed per

indicium: ſed hoc ꝯſecutum eſt ex peccato ſuo ꝙ maluꝫ ꝑexperimētum cognoſceret vt ſic ⁊ demonis ꝓmiſſio verificaret̉ incōpleta: cuius cōſuetudo eſt vt dubijs verbis homines fallat: ⁊ vt nomen arbori impoſitum non fruſtra videat̉. Ad quartum dicendum. ꝙ ad dei ſimilitudinemaccedendum eſt ẜm modum ⁊ ordinem vnicuiqꝫ a deo p̄ſtitum: ſed qui proprio motu ad dei ſimilitudinem acceſſerit peruerſe vult eſſe ſimilis deo. vt Auguſtinus dicit ī littera. omnis enim peccator appetit ſimilitudinē dei: cumnihil ſit appetibile: niſi ꝓut eius ſimilitudinem habet: ſedin hoc peccat: quia querit eius ſimilitudinem inordinate:⁊ in quo querenda non eſt. Ad quintum dicendum. ꝙnon peccauit in hoc ꝙ ſcientiam appetijt: ſed quia inordinate appetijt. vt dictum eſt.III. Utrum mulier grauius peccauerit qͣꝫ vir. D tertiuꝰ) liergrauius qͣꝫ vir non pecſic procedit̉. videt̉ ꝙ muAcauerat. Uterqꝫ enim elationis vitio peccauitſed elatio illa non fuit: niſi in hoc ꝙ dei ſimiliRtudinem peruerſe appetierūt. ergo videtur ꝙvterqꝫ idē appetijt: ⁊ equal̓r peccauerunt. Pͣ. īfirmitaspeccatum excuſat: ſed mulier infirmior fuit viro: propterquod dyabolus vt dictum eſt ſuprae: eaꝫ pͥmo aggreſſus ē.ergo videtur ꝙ ipſa minus peccauerit. Pͣ. propter hocpeccatum demonis grauius iudicatur qͣꝫ peccatum hominis: ꝙ eminentiorem cognitioneꝫ de deo habebat: ſed virmagis erat preditus ſpirituali mente qͣꝫ mulier. vt in littera dicitur. ergo videt̉ ꝙ ipſe grauius peccauerit. Preterea. regimen mulieris ad virum pertinebat. vnde ⁊ ſupra dictum eſt ꝙ per virum ad mulierem preceptum delatum eſt. ergo videt̉ ꝙ etiam peccatum mulieris viro imputandum ſit ⁊ magis aggrauandum. Pͣ. peccare ex cōſideratione miſericordie diuine videt̉ eſſe peccatum preſumptionis que eſt ſpecies peccati in ſpiritu ſanctū: qd̓ eſtgrauiſſimum. cum ergo vir peccauerit cogitans de dei miſericordia. vt in lr̄a dr̄: vr̄ ꝙ ip̄e grauiꝰ peccauerit qͣꝫ ml̓ier.Sed contra lerem: ⁊ a muliere in virum: ſed dyaPeccatum a dyabolo ꝑuenit in mubolus grauiꝰ peccauit qͣꝫ mulier. gͦ ⁊ mulier grauiꝰ qͣꝫ vir. Pͣ. ad idē ſunt ea que in lr̄a adducunt̉.dicēdum. ꝙ ſicut ſupra dictum eſt: nōReſpondeo eſt incōueniēs ꝙ duoꝝ peccatoꝝ vnūſit altero grauius diuerſis circūſtātijs conſideratis. illudtamē ſimpl̓r grauius dicēdum eſt qd̓ in pluribus ſiue potioribus p̄ponderat: illud autem potiſſimum quolibꝫ peccato eſt qd̓ ad peccatū mouet vt pͥus dcm̄ eſt. ⁊ ideo ẜm hͦmaxime grauitas peccati attēdēda eſt. ⁊ ẜm hoc pꝫ ꝙ peccatum mulieris grauius eſt: mulier enim ex ſola elationemētis ad peccandū mota fuit: vir auteꝫ non ex ſola elatione: ſed ſimul cum hoc ex quadā amicabili benignitate advxorē qd̓ aliquo modo peccatū eius mitigat. Itē elatio q̄mouit mulierē maior fuit qͣꝫ elatio que mouit virum. Inmuliere enī talis fuit elationis progreſſus. vt ad verba ſerpentis tantum excellentie appetituꝫ cōciperet: vt iudiciūrōnis ꝑuerteret: ⁊ crederet hoc poſſibile ⁊ verum: qd̓ dyabolus dicebat: ⁊ propter hoc dicit̉ eſſe ſeducta. In viro autem non tantum exercuit in pͥncipio amor proprie excellentie vt iudicium eius peruerteret quaſi crederet hoc eēfuturum: ſed quia illud valet ſi poſſibile foret: ⁊ ideo nondicit̉ fuiſſe ſeductus: ſed tamen talis elatio ad experiendum ipſum incitauit. vnde aliquam dubitationem elatioin eo fecit que in muliere firmam opinionē conceperat: ⁊ideo etiaꝫ voluntas mulieris perfecta conſecuta eſt in appetitum diuine ſimilitudinis: ſed viri imꝑfecta .ſ. ſub conditione ſi poſſibile foret.