Queſtio II.Diſtin. XXII.

75

Queſtio II.tionis deo ſubijceretur cui ſubijcerent̉ īferiores vires ꝗbꝰſubijceret̉ corpus: ita ꝙ pͥma ſubiectio erat cā ſcd̓e: ⁊ ſic deinceps. manēte aūt cauſa maneret effectus. vn̄ ſic̄ qͣꝫdiu hōerat ſubditus deo nihil in corꝑis ꝑtibus ꝯtingere poteratꝯͣrium aīe: ita etiā nihil in viribus aīe ꝯtingere poterat: qd̓ſuꝑior rō nō ordinaret in deū: qd̓ aūt in deū recte ordinatūeſt veniale pctm̄ nō ē: ⁊ ita veniale pctm̄ in pͥmo ſtatu ꝯtingere nō poterat: ſic̄ nec mors: niſi pͥꝰ ordo mētis ad deū tolleretur: quod ſine pctō mortali fieri non potuit.gͦ dd̓m ꝙ duplex ē diſpoſitio. q̄dā eſtAd Paimuſ que neceſſaria eſt ad eē eiꝰ ad qd̓ diſponit: ⁊ hͦ ſemꝑ p̄cedit illud ad qd̓ diſponit: ſic̄ calor formāignis. q̄daꝫ v̓o diſpoſitio ordinatur ad facilitatē eius ad qd̓diſponit qd̓ ꝗdē ſine ea eē pōt: ſꝫ nō ita de facili: ſic̄ ꝙ ligneꝑfundunt oleo vt inflāment̉ citiꝰ: ⁊ ſic veniale pctm̄ eſt dipoſitio ad mortale. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ Adā in pͥmo ſtatu habebat li. ar. ad peccādū venial̓r: ſꝫ hͦ nō poterat in actū exire niſi pͥus peccaret mortal̓r: ⁊ rō huius dicta eſt. vel pōt dici ꝙ comparādo li. ar. ad ob̓m ſuū cōfirmatū nō erat: ſꝫ cōparādo vnū ordinē ad aliuꝫ habebat quādā ꝯfirmationēvt .ſ. īferior ordo ſuꝑiorē īuiolabil̓r ſequeret̉. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫꝙ differt in potētijs actiuis ⁊ paſſiuis: qꝛ in potētijs actiuisqd̓ pōt in plus etiaꝫ in minus pōt: vt ꝗ pōt ferre. io0. lib̓. pōtetiā ferre. io. In potētijs aūt paſſiuis ē ecōuerſo: ꝗ eniꝫ pōpati a paruo pōt etiaꝫ pati a maiori: vt ſi aliꝗs pōt vinci abvno pōt etiā vinci a duobus: ſꝫ nō cōuertit̉: ⁊ talis potētia ēpotētia peccādi. qui enī peccat a pctī ſui cōcupiſcētia vincitur. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ rectitudo originalis iuſticie in tantūrepugnabat culpe mortali: vt ſimul cū ea eē non poſſet: tn̄culpa mortalis qͥ ei oppoſita erat ipſam p̓uare poterat. Uenialis aūt culpa nec p̄uare iuſticiā originalē poterat: cuiuspͥncipiū erat in ordine ſuꝑioris ꝑtis in deum a quo venialepctm̄ nō ſeꝑat: nec ſiml̓ poterat cū ea eē ꝓpter ordinē inferioꝝ ſub ſuꝑiori. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m: ꝙ Adā ⁊ſi peccare nō poſſet venial̓r: tn̄ poterat de hoc certus nō eē. ꝙ enī habitꝰ nobiliſſimi nos nō lateāt ītelligit̉ de habitibus cognitiue partis: de qͦꝝ ꝑfectōe certitudo ē. nō āt de hītibꝰ affectiue: ꝗ latent vt in charitate patet. Et preterea ſi ſciuiſſet in vl̓i poterat in ꝑticulari nō cōſiderare. Uel melius dd̓m ꝙ venialedr̄ tripl̓r .ſ. veniale ex genere vt v̓bū ocioſuꝫ. vēiale ex cauſa: vt qd̓ ex īfirmitate vl̓ ignorātia gerit̉: qd̓ excuſabilitatēquādā hꝫ: ⁊ eſt veniale ex euētū: ſic̄ culpā p̄cedētē mortalēcōfeſſio ſequēs venialē facit: vt Ambro. dicit: qꝛ relinquiī̉reatus temporalis pene. cum gͦ Aug. dicit ꝙ credidit pctm̄eē veniale: ītelligit̉ veniale ex cā: qd̓ quādoqꝫ etiā mortaleeſt ſimpl̓r. ¶ Ad 6ᵐ dd̓m: ꝙ ſic̄ in ꝑte ītellectiua ſpeculatiua ſuprema pars eſt q̄ pͥncipijs ꝑ ſe notis īheret: ita in rōnepractica ſuprema ꝑs ē q̄ finis adheret: qꝛ finis ī oꝑabilibꝰeſt ſic̄ pͥncipiū pͥmū īdemōſtrabile in ſpeculatiuis: vt in 6º ⁊7º ethic. ph̓s dicit. ⁊ hec pars nō pōt de ordinata eē niſi perpeccatū mortale: qd̓ finē ꝯͣriū ponit. ab ordine aūt huiꝰ patis totus ordo originalis iuſticie depēdebat: ⁊ ideo niſi pͥusmortal̓r peccaſſet nulla īordinatio in eo eē potuiſſet.¶ Expoſitio textus.yabolusᵖſer pentem tentabat in quo loquebat̉. Modus in quo angeli boni vel mali in aſſumptis corꝑibus loꝗ pn̄t.II.sͣ. d. 8. tactꝰ ē. ¶Serpēs dictꝰ ē eē callidior ⁊c̄.¶ Ur̄ hoc eē falſuꝫ: qꝛ qd̓cūqꝫ al̓ dyabolus aſſumpſiſſet eādē calliditateꝫ habuiſſet: ſi ꝓpͥa calliditate aſtutꝰnō erat: vt ipſe ſubdit. ¶ Sed dd̓ꝫ: ꝙ in his que viſibl̓r gerebātur ea q̄ nō vident̉ ītelligi poterāt. ſerpēs aūt: ⁊ ſi aſtutiam ad nocēdū homini ſpūal̓r ex ſe non hr̄et: hꝫ tamē aſtutiam ad nocēdū ſibi corporal̓r. vnde aſtutia exterior ſerpētis aſtutiaꝫ ſpūalem demonis deſignat: et iō callidior alijs

Diſtin. XXII.aīantibus dicit̉ ꝓpter aſtutiam demonis qua mouebat̉: ꝑquā ⁊ dyabolus deſignabat̉. (Sicut ꝑ energumīos ⁊ phanaticos) Energumini dicunt̉ quaſi īteriꝰ laborātes ab enquod eſt in ⁊ erge quod ē labor. phanatici dicunt̉ ex hoc ꝙin phanis vel templis ydoloꝝ a demonibus reſponſa accipiebant: ſꝫ vtrūqꝫ hic ꝓ arreptis a demone accipit̉ (Auaritia īmoderata hn̄di cupiditas ⁊c̄.) Hoc quod h̓ dr̄ de auaritia nō eſt ītelligendū de ea ẜm ꝙ eſt ſpāle vitiuꝫ vnuꝫ de7. capitalibus: qꝛ ſic nō differt a ſuperbia: que eſt appetitꝰ īmoderatus ꝓprie excellentie: ſꝫ ſumitur hic auaritia ꝓuteſt generale vitiū ad oīa peccata: que in appetitu quorūcūqꝫ bonoꝝ naͣlium cōſiſtunt: vt curioſitas ſuperbia ⁊ ho: vtdiſtinguit Aug. ii. ſuper Gene.¶ De origine illius peccati. ¶ Di. XXII.Ic videtur diligēter inueſtiganduꝫeē que fuerit origo ⁊ radix illiꝰ peccati. Quidā putant quandā elationem in animo hoīs preceſſiſſe: ex qͣ8dyaboli ſuggeſtioni cōſenſit. Qd̓videt̉ Aug. innuere ſuꝑ Geneſim ita dicēs. Nōeſt putanduꝫ ꝙ homo deijceret̉ niſi preceſſiſſetin eo q̄daꝫ elatio comprimēda: vt per humilitatē peccati ſciret qͣꝫ falſo de ſe preſumpſerit: ⁊ ꝙnon bn̄ ſe habet natura ſi a faciēte receſſerit. Itēin eodē. Quomodo verbis tentatoris crederetmulier deum ſe re bona ⁊ vtili prohibuiſſe: niſiineſſet eius menti amor ille ꝓprie poteſtatis: ⁊de ſe ſuꝑba preſumptio? Que per tētationē fuerat conuincēda aut perimenda. Deniqꝫ nō contenta ſuaſione ſerpentis: aſpexit lignuꝫ bonumeſu: decorum aſpectu: nec credens ſe inde poſſemori forte putauit deum alicuius cauſa ſignificationis illud dixiſſe. Ideo comedit ⁊ dedit viro ſuo fortaſſis cuꝫ aliqua ſuaſione quā ſcriptura intelligenda reliquit. Uel forte non fuit ſuaderi neceſſe: cuꝫ eaꝫ mortuam eſſe illo cibo inuideret vir. Sicut ergo non eſt permiſſus dyabolus tentare feminam niſi per ſerpentē: ita nec virum niſi per feminā. Vt ſicut preceptuꝫ dei perviruꝫ venit ad mulierē: ita dyaboli tentatio permulierem ad virum tranſiret.¶ Ꝙ al̓r locutꝰ ē dyabolus ī ml̓iere qͣꝫ in ẜpēte.N muliere ꝟo que rōnalis erat nō eſtipſe locutus vt in ſerpente: ſꝫ ꝑſuaſioeius qͣꝫuis inſtinctu adiuuaret īterius¶ Aquod per ſerpenteꝫ gerebat exterius.Ex predictis tentationis modus atqꝫ progreſſus inſinuatur. Nec non etiam quod prediximus innui videtur ſcilicet ꝙ tentationeꝫ preceſſerit quedam electio ⁊ p̄ſumptio in mēte hoīs.¶ Obiectio cōtra illos ꝗ dicūt elatiōeꝫ p̄ceſſiſſein mente.Uod ſi illa fuerit: non igitur alteriusſuggeſtione poſterius peccauit: cumauctoritas tradat. ideo peccatuꝫ dya-