Dultū. XXI.Queſtio II.

XXI.Aiſinpenam peccati hͦ cōſecutum eſt: vt hō qui dyabolo ſe ſponte ſubiecit: violētius ab eo impugnet̉. ¶ Ad ꝗntū dd̓m: ꝙẜm ph̓m in 3º ⁊ in 7º. ethic. omnis malus quodāmodo ignorans eſt. oꝫ enī ꝙ exiſtimatio rōnis in peccāte corrumpat̉qui malū ꝓ bono eligit. Hoc aūt cōtingit dupl̓r. vel in vl̓i.vel in particulari rectā aūt extimationē in particulari corrumpit delectatio: vt ph̓s in 6º. ethic. dicit. ⁊ etiā alie paſſiones que tūc ineē homini nō poterāt p̄ter regulā rōnis: ⁊ iōoportuit vt in vl̓i extimatio corrumperet̉: ⁊ iō p̄ceptum admemoriā reduxit tentator: vt extimationē rectā falſis ſuaſionibus corrumperet: ⁊ ſic ad peccādū inclinaret. ¶ Ueldd̓m: vt dicit Aug. iiº. ſuper Gen̄. Iō pͥus īterrogauit ſerpēs⁊ reſpōdet h̓ mulier: vt p̄uaricatiōe eſſet inexcuſabilis: necvllo modo dici poſſet illud qd̓ p̄ceperat deus oblitā fuiſſemulierē: qͣꝫqͣꝫ ⁊ obliuio p̄cepti maxime vnius ⁊ tā necͣij admaximā culpā damnabilis negligētie ꝑtineret. veꝝ tamēeuidētior eius tranſgreſſio eſt cū memorie retinet̉: ⁊ tanqͣꝫin illo deus aſſiſtens preſenſqꝫ cōtēnitur.II.¶ Utrū pctm̄ ade fuerit grauiꝰ oībꝰ alijs pctīs.ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ pecD ſecundū catu ade grauiꝰ fuerit oībus alijs pctīs: qꝛ ſic̄ dicit Augu. in libº. de ciui.dei. Magna ē enī in peccādo iniꝗtas: cui tātaVI eſt in nō peccādo facultas: ſꝫ Adam faciliꝰ potuit vitare pctm̄ qͣꝫ aliꝗs ſequētiū. gͦ ipſe grauius peccauit¶ Pͣ. Aug. dicit ꝙ ex hoc aliꝗd eſt malū: qꝛ adimit bonuꝫ:ſꝫ pctm̄ pͥmi hoīs plus de bono ademit: totā naturā humanā corrumpēs: qͣꝫ aliquod pctōꝝ ſeq̄ntiū. gͦ peius alijs fuit.¶ Pͣ. maiori culpe maior pena debet̉: ſꝫ pctm̄ ade grauiſſime punitū fuit a deo: qꝛ ad oēs poſteros eius pena extenditur. gͦ grauius alijs fuit. ¶ Pͣ. videt̉ ꝙ ēt irremiſſibile fuerit: qꝛ bonū gratie excedit bonū nature: angelus autē ꝑ peccatu a ſtatu naͣliū tm̄ cecidit ẜm opinionē illoꝝ qui dicunteos in naͣlibus tm̄ creatos: homo aūt etiā a ſtatu gratie cecidit. Cū gͦ tantū caſus ſit grauior qͣꝫtū gradus ſit altior: videtur ꝙ irremiſſibiliꝰ fuerit peccatū ade qͣꝫ etiā demonis.¶ Pͣ. bonū eſt potius qͣꝫ malū: ſꝫ adam ꝑ peccatuꝫ totā natura humanā corrupit: qꝛ in eo original̓r erat. ſi gͦ peniterepotuiſſet: ⁊ ſic remediū peccati ſui hr̄e videt̉ ꝙ totaꝫ naͣmhumana reintegrare potuiſſet: quod falſuꝫ eſt: qꝛ hͦ ſolus filius dei potuit. ergo idem quod pͥus.Illud qd̓ hꝫ plures rōnes mali: magis eſt malūCOlAꝫ adam peccauit faciēdo illud qd̓ erat malū ſolum: qꝛ ꝓhibitū: multi aūt peccāt faciēdo illud qd̓ eſt vtroqꝫ modo malū ⁊ ẜm ſe: ⁊ qꝛ ꝓhibitū. gͦ videt̉ ꝙ multoꝝ peccata grauiora ſint peccato ade. ¶ Pͣ. peccatū qd̓ eſt ex certa malitia grauius eſt pctō quod eſt ꝑ ignorātiā: ſꝫ peccatūpͥmū hoīs fuit quodā modo per ignorantiam: vt infra patebit. ergo videtur ꝙ eo ml̓ta grauiora ſint: que ex certa malitia generantur.Reſpōdeo ᵈᵍᵐ: ꝙ in peccato poſſunt multa cōſiderari: ex ꝗbus peccatū grauitatē traherepoteſt: ⁊ contingit ꝙ illud peccatum quod ẜm vnuꝫ eſt grauius ẜm aliud leuius inueniatur: illud tamē ſimpl̓r grauiconſiderandum eſt: quod ẜm plura ⁊ potentiora grauius īuenitur: ⁊ precipue ẜm ſpēm peccati: qꝛ qͣꝫtitas conſequensſpēm peccati eſt pctō eſſentialior qͣꝫ que circunſtātias peccati ſeꝗtur. Scd̓m hͦ gͦ dd̓m ꝙ peccatuꝫ ade qͣꝫtum ad hocgrauius alijs fuit ꝙ minori tentatiōe pulſatus cecidit: ⁊ ꝙfacilius reſiſtere potuiſſet: ſꝫ qͣꝫtum ad ſpēm peccati: ⁊ qͣꝫtuad alias circunſtātias: que peccatuꝫ magis exaggerāt: multa grauiora pctā ſunt ſecuta.Et per Hot pōm: ꝙ hoc fuit per accidēs ꝙ maiorepatet rn̄ſio ad pͥmuꝫ. ¶ Ad ſecundumleſionē intulit: ex hoc ꝙ .ſ. naturā ītegrā inuenit. vn̄ nō ſeꝗ-

tur ꝙ grauius ceteris fuerit: qꝛ hoc idē etiaꝫ ſequētia peccata feciſſent ſi talem naturam inueniſſent. ſicut ⁊ ẜm peccatū mortale gr̄am non priuat: qꝛ eam nō inuenit: ſed puaret ſi īueniret. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ pena peccati Ade dupl̓r dicit̉. vna q̄ debet ſibi inqͣꝫtū eſt quoddā ſingulare peccatū⁊ ꝑſonale ⁊ ſic multis alijs pctīs grauior pena debita fuit.Alia q̄ debet̉ ſibi īdirecte rōne īfectionis originalis pctī exipſo create: ⁊ ſic maxima pena ip̄m pͥmū peccatū ſecuta eſt:ſꝫ grauitas huius pene non commenſurat̉ quantitati pͥmipctī: vt fuit qd̓dā ꝑſonale peccatuꝫ: ſꝫ ẜm ꝙ corrūpit naͣm.¶ Ad quartū dd̓ꝫ: ꝙ qͣꝫuis gratia excedat naͣm: tn̄ qꝛ potētia naͣlis eſt q̄ ſub̓am actus adminiſtrat: ꝗ ex gr̄a informat̉.iō defectus naͣlis boni magis excuſat pctī actuꝫ qͣꝫ etiā carentia gr̄e. gr̄a enim nō eleuat hoīem: vt ſtatim eliciat actūītellectus deiformis qd̓ tamē angelus ex naͣ hꝫ: ⁊ iō magisfacit ad irremiſſibilitatē pctī ſuꝑioritas nature qͣꝫ exceſſusgr̄e. Cā tn̄ quare peccatum angeli eſt irremiſſibile ⁊ nō peccatū hoīs. ſupra: in tractatu de angelis dicta ē. ¶ Ad 5ᵐ dicendū ꝙ ſicut homo ꝑ ſe gr̄am amittere pōt: nec tamē ꝑ ſepōt gr̄am recuperate: qꝛ gr̄a virtutē nature excedit: ita etiāhomo potuit ītegritate īnocētie amittere q̄ cōditionē nature excedebat: vt dictū ē: nec tamē potuit eaꝫ recuperare niſi ille qui ſupra naturā erat: nā gr̄a que poſtmodū ade reddita credit̉ nō niſi ad actus ꝑſonales ſe extēdebat. vn̄ naͣꝫin illud qd̓ ſupra ſe eſt eleuare non poterat .ſ. in originalē iuſtitiam ⁊ impaſſibilitatē que ſupra conditionē pͥncipioruꝫnature humane erat.¶ Utrum adam in ſtatu īnocentie potuerit peccare venia(liter.III.¶ D tertiuꝫ ſicdeēdit̉. Uidet̉ ꝙ Adaꝫ. inprimo ſtatu venialiter peccare potuit. diſpoſitio enim p̄cedit ꝑfectionē: ſꝫ veniale eſt diſpoſitio ad mortale. gͦ videtur ꝙ pͥusvenial̓r qͣꝫ mortal̓r peccauerit. ¶ Pͣ. lib. ar. ſe hꝫ ad oppoſita: ⁊ p̄cipue ſi cōfirmatum nō ſit: ſꝫ li. ar. hoīs in pͥmo ſtatucōfirmatū nō erat. gͦ ſic̄ poterat nō peccare venial̓r. ita etiāpoterat peccare venialiter. ¶ Pͣ. quicūqꝫ pōt id qd̓ plus ēpoteſt illud qd̓ minus eſt: ſꝫ plus eſt peccare mortal̓r qͣꝫ venial̓r. cum gͦ potuit peccare mortal̓r potuit peccare venialiter. ¶ Pͣ. mortale peccatum magis repugnat rectitudini⁊ gratie qͣꝫ peccatū veniale: ſꝫ rectitudo īnocentie nō impediebat ꝗn mortal̓r peccare poſſet. gͦ multo minus impediebat quintiam venial̓r peccaret. ¶ Pͣ. impoſſibile ē ꝙ aliquis credat vel extimet illud de cuius cōtrario certus eſt:ſꝫ adam vt dicit Augu. credidit peccatū qd̓ ipſe cōmitteretveniale eē. gͦ ipſe neſciebat ſe nō poſſe venial̓r peccare: ſꝫ ſinō potuiſſet ſciuiſſet ſe nō poſſe: qꝛ hͦ nobilitatis in eo erat:⁊ īconueniēs ē nos hr̄e nobiliſſimos habitus ⁊ nos lateantvt philoſophus dicit in ſcd̓o poſterioꝝ. ergo adam venial̓rpeccare potuit. ¶ Si dicatur ꝙ nō potuit peccare venialiter: qꝛ nō poterant inferiores vires auerti niſi pͥus ratio ſuperior auerteretur. ¶ Cōtra in rōne ſuꝑiori nō tātū ē peccatuꝫ mortale: ſꝫ ēt veniale. ergo potuiſſet deordinatio aliqua in ſuꝑiori rōne fuiſſe ꝑ veniale pctm̄ ſicut ⁊ quādo aliquis aliquē motum īfidelitatis ſentit.Sꝫ Contra nitate ad peccandum: ⁊ ex quadam īpulpeccatuꝫ veniale in nobis cauſatur ex ꝓſione carnis corrupte: ſꝫ hoc totum ꝑ pctm̄ ſecutum eſt. ergo videtur ꝙ ante mortale peccatum veniale peccatuꝫ eēnon potuit. ¶ Pͣ. paruum motiuū nō cōmouet magnā virtutē: ſꝫ veniale pctm̄ ꝑuū hꝫ motiuū ī qͦ appetitꝰ nō vt in fine ꝗeſcit. ergo cuꝫ v̓tus hūana in pͥmo ſtatu eēt fortiſſimavr̄ ꝙ ꝑ veniale pctm̄ cōmoueri nō poterat.Reſpondeo pͥmi ſtatus rectitudo vt ſuꝑior ꝑs radd̓m: ꝙ ſicut ſupra dictū eſt talis erat