Diſtin.XXI.

12

t111⁊ ita omnes ꝑ eius meritū pͥmā gratiā conſecuti fuiſſent.¶ Pͣ. impoſſibile eſt eē penam ſine culpa: ſꝫ pena peccatioriginalis ē carētia viſionis diuine. ergo cum in ſtatū īnocentie hoīes ſine peccato origīali nati fuiſſent habuiſſentmerituꝫ viſionis diuine: ſꝫ hoc non poteſt haberi niſi pergratiaꝫ. ergo nati fuiſſent in iuſtitia gratuita. ¶ Pͣ. homoꝑ peccatuꝫ neceſſitateꝫ peccādi īcurrit. ergo ſi perſtitiſſetiniuſtitia cōfirmatus fuiſſet. Sꝫ ẜm Anſelmum oportuitvt qualis ipſe fuit tales etiam filios genuiſſet. ergo ⁊ oēsiniuſtitia confirmati fuiſſent mox a natiuitate ſua vt peccare non poſſent.Sed contraiq qͥd̓ īfunditur īmediate a deo: vtaīa ratiōalis nō trāſfunditur a parētibus: ſꝫ gratia ē huiuſmodi: vt ī primo libro probatū ē di..14. ergo gratiam vel iuſtitiam ī poſteros nō rranſfundiſſet. ¶ Pͣ. Hugo d̓ ſancto victore dicit ꝙ homo ſi perſtitiſſet generaſſet filios ſine peccato: ſed tamē non neceſſariopaterne heredes iuſtitie: ⁊ ita videtur ꝙ iuſtitiam vl̓ gratiam nō tranſfundiſſet.dicēdo. ꝙ ſicut dicit ph̓us ī ſcd̓o deReſpondeo gn̄atione. In gn̄atione eſt q̄dam circulatio q̄ tamē nō redit ī idē numero: ſꝫ ad idē ſpē. homoenim gn̄at hoīem: nō ſortes ſortē: ⁊ īde ē ꝙ gn̄atum gn̄anti aſſimilatur ī oībus illis q̄ ad naturam ſpēi pertinēt niſiadueniat impedimētuꝫ. vt ī mōſtris apparet: nō aūt oportet ꝙ aſſimiletur ī proprietatibus q̄ cōſequūtur īdiuiduūratiōe īdiuidui ⁊ ſi aliquādo cōtingat ꝙ ī aliquibus ꝓprietatibus etiaꝫ ꝑſonalibus aſſimiletur filius patri: hoc tantum accidit ī accidētibus corporalibus: ſicut ꝙ albus generat album: ⁊ podagricus podagricum nō auteꝫ ī perfectiōibus aīe gn̄at ſibi ſimilē ſcd̓ꝫ actuꝫ: vt grāmaticus generat grāmaticum: ſꝫ forte ſcd̓ꝫ aptitudine tātum: ſcd̓ꝫ ꝙex complexiōe corporis vnus ē habilior alio ad ſciētiamvel doctrinam: vel virtutē. Sciēdum ē ergo ꝙ duplex iuſtitia primo hoī poterat cōuenire: vna originalis que eratſcd̓ꝫ debituꝫ ordinē corporis ſub aīa ⁊ īferioruꝫ viriuꝫ ſubſuperiori: ⁊ ſuꝑioris ſub deo: ⁊ h̓ quidē iuſtitia ipſam naturā humanā ordinabat ī ſui primordio ex diuino munere:⁊ ideo talē iuſtitiā ī filios trāſfundiſſet. Eſt etiaꝫ alia iuſtitia gratuita q̄ actus meritorios elicit: ⁊ d̓ hac ē duplex opinio. Quidaꝫ enī dicūt ꝙ primus homo in naͣlibus tātumcreatus ē ⁊ n̄ ī gratuitis. ⁊ ſcd̓ꝫ hoc vr̄ ꝙ ad talē iuſtitiā requirebat̉ q̄dam p̄paratio ꝑ actus ꝑſonales: vn̄ ſcd̓ꝫ hoc talis gratia proprietas ꝑſonalis erat ex ꝑte aīe: ⁊ ideo nullomodo trāſfuſa fuiſſet niſi ſcd̓ꝫ aptitudinē tātuꝫ. Alij verodicūt ꝙ hō ī gratia creatus ē: ⁊ ſcd̓ꝫ hoc videt̉ ꝙ donū gratuite iuſtitie ipſi hūane nature collatum ſit: vn̄ cū trāſfuſiōe nature ſimul etiā īfuſa fuiſſet gratia.ergo dd̓m. ꝙ peccatū originale ē priAd primum mō ⁊ ꝑ ſe pctmn nature: ⁊ ꝑ poſteriusꝑſone actuale autē ē proprie pctm̄ ꝑſone qd̓ ꝑ actum ꝑſonalē īcurritur. Et iō ſicut pctm̄ originale trāſfundit̉ ⁊ nonpctm̄ actuale: ita etiaꝫ iuſtitia originalis naturalis trāſfuſa fuiſſet ⁊ forte nō gratuita. ¶ Ad ſcd̓m dd̓ꝫ ſicut ad primū. ¶ Ad 3ᵐ dicēdum ꝙ pctm̄ nō tranſit ī poſteros a primo parēte per modum demeriti quaſi ipſe oībus morteꝫmeruerit ⁊ īfectionē peccati: ſꝫ per moduꝫ traductiōis cōſequētis traductione nature. nō .n. vnius ꝑſone actus toti nature mereri vl̓ demereri pōt niſi limites humane nature trāſcendat: vt pꝫ ī xp̄o qui d̓us ⁊ homo ē: vn̄ a chriſtonaſcimur filij gratie nō ꝑ carnis traductionē: ſꝫ ꝑ merituꝫactiōis. ab Adā vero naſcimur filij ire ꝑ propagationē nōꝑ demerituꝫ. ¶ Ad quartuꝫ dicēdū ꝙ carētia viſiōis diuine pōt dupl̓r intelligi vel negatiue: ⁊ ſic nō ē pena: ſꝫ defectus naͣlis: cuilibet eniꝫ naͣe create ꝯuenit vt ex ſe nō ha

beat vn̄ ī dei viſiōeꝫ aſcēdere poſſit vel pͥuatiue: ⁊ ſic ē pena ſcd̓ꝫ ꝙ īportat quādā obnoxitatē ad nō vidēdum deū.¶ Ad 5ᵐ dd̓m. ꝙ probabile vr̄ ꝙ ſi Adā ī prima tētatiōeꝑſtitiſſet: nōduꝫ ſtatiꝫ ꝯfirmatōeꝫ iuſtitie fuiſſet adeptusſꝫ quādo ī ſpūalē vitā fuiſſꝫ trāſlatus ſimul īmortalitatēaccepiſſet ī corpore ⁊ iuſtitie cōfirmationē ī aīa. Qd̓ ergodicit̉: ꝙ qꝛ tētationi ſuccubuit peccādi neceſſitatē īcurrit:veꝝ eſt de pctō veniali qd̓ gr̄e nō opponit̉: ſꝫ cuidā accidēti gr̄e .ſ. feruori: ſed neceſſitatē peccādi mortal̓r hō etiaꝫ īpctō exiſtēs nō hꝫ niſi peccare ītelligat̉ ī pctō eſſe: ſicut videre dr̄ hr̄e viſū. Nō .n. ꝗ in pctō ē pōt ꝑ ſe nō eſſe ī pctō: vtpoſſit a pctō ꝑ ſe ſine gratie īfuſiōe reſurgere: nec tamē ſequit̉ ſi hō poſt peccatū nō poteſt in pctō nō eē: ꝙ ī gr̄a exiſtens nō poſſit in gratia nō eſſe: qꝛ homo ꝑ ſeipſuꝫ peccarepōt ſed nō ꝑ ſe reſurgere. Si tamē concedat̉ ꝙ adā cōfirmatus fuiſſet ſtatiꝫ poſt victoriā tētationis: adhuc nō ſeꝗtur ꝙ filios cōfirmatos ī iuſtitia genuiſſet: qꝛ hoc ſeq̄batactus ꝑſonales eius: ⁊ ita erat ꝑfectio ad ꝑſonaꝫ pertinēsquā nō opꝫ in filios propagari: ſicut ſi adā donuꝫ ph̓ie habuit vel miracula faciēdi nō oꝑꝫ ꝙ filij eius hͦ habuiſſent¶ Ad aliam etiaꝫ pꝫ de plano ſolutio: qꝛ nō intelligit̉ gr̄ain poſteros ꝓpagari a parētibus quaſi ꝑ virtutē ſeminalēgratiam filij cōſequerent̉: ſed quia cum trāſfuſiōe naturecui ex prouiſiōe diuina gratia debebat̉ ſimul gratia infuſa fuiſſet ẜm vnaꝫ opinionē. Alia etiā auctoritas inductaintelligit̉ de iuſtitia gratuita ⁊ nō de originali ſcd̓ꝫ vnamopinionem. Uel pōt intelligi de operibus iuſtitie: quia ſicum gratia nati fuiſſent poterant per lib. arb. a iuſtitia parentum deuiare.¶ Expoſitio textus.de honeſtate nuptiali hͦ mo¶Xcipitur aovtſ. ꝙ ſine nuptus turpitudinē culpe ⁊ pene hr̄et ꝑ hōeſtate matrimonij turpitudine pene remanēte turpitudo culKNpe tollat̉. Sꝫ potuerūt ī ꝑadiſo eē nuptie honorabiles: qꝛ in ſtatu illo nuptie ſimpl̓r v̓ginitate honorabiliores fuiſſent: eo ꝙ ī nll̓o ītegritate mētꝭ leſa fecūditascarnis ī mr̄imonio ſterilitati v̓ginitatis p̄ualuiſſet. ¶ Ul̓qꝛ deus nōdū iuſſerat: vr̄ hoc eē falſuꝫ: qꝛ actū mr̄imonialem p̄ceperat deus dicēs. Creſcite ⁊ ml̓tiplicamiui ⁊c̄. Sꝫqd̓ dicitur hic poteſt intelligi de ſpeciali viſione ad determinatū tempus. Reſpōderi poteſt: ꝙ filios paruulos. Inhac reſponſione magiſter vnum aſſerit .ſ. ꝙ oporteat pueros ī pͥncipio natiuitatis paruos quātitate eſſe: ſꝫ tria ſubdubio relinquit quorū vnum eſt: ſi ſtatim poſt natiuitatēin perfectam quātitatem tranſformati fuiſſent: ſꝫ hoc nōpotuit fieri operatione nature: ſed ſolum diuino miraculo. Secundum eſt: an eſſent paruuli per aliquod tempus:ita ꝙ defectum quantitatis haberēt: ſed nō virtutis quātum ad mēbrorum officiū. Tertium ſi ī vtroqꝫ ꝑ aliqd̓ tēpus imperfecti fuiſſent .ſ. ⁊ quātitate ⁊ virtute.¶ De inuidia dyaboli qua ad hominem tentan¶ Diſtin. XXI.dum acceſſit.Idens igit̉ dyabolus hoīeꝫ ꝑ obedientie humilitateꝫ poſſe aſcendere. vnde ipſe per ſuperbiā corruerat: inuidit ei. Et qui prius per ſuEEperbiaꝫ fuerat dyabolus .i. de deorſuꝫ lapſus: zelo inuidie factus eſt ſathā .i. aduerſarius. Vnde ⁊ mulierē tētauit: in qͣ minusqͣꝫ in viro rationē vigere nouit: eius .n. maliciaad tentandum virtutē timida: hūanā naturamin ea parte vbi debilior videbatur aggreſſa eſt.