Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
68v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin.VIX.Qō I.

Diſtin.turaliter vitā corpori infundit. ergo ēt natural̓r in ꝑpetuū vitā in corꝑe ꝯtinuaſſet. Pͣ. vt dicit Aug. ii. ſuperGen̄. ⁊ ph̓s in. 3. de aīa. Agēs eſt nobiliꝰ patiente. ſed corpus ade ē nobiliſſimū corpoꝝ: erat ergo a nullo corꝑe pati poterat. vt corrūperetur ēt ẜm cōditionē nature ſue. Pͣ. corruptio contingit in corꝑibꝰ mixtis: ex hͦ ꝙ aliquod elemētoꝝ p̄dominans armoniā mixtionis diſſoluit. ſꝫ corpꝰ ade erat tēperatiſſimū. gͦ vr̄ ꝙ nō poterat ibiſeꝗ corruptio naͣlis ꝑ exceſſū alicuiꝰ ꝯͣrij. Pͣ. corruptionaͣlis aīaliū ꝯtingit ex cōſumptiōe humoris naͣlis: ſed incorꝑe ade ſi aliꝗd deꝑdebat̉ poterat ꝑ cibū aſſumptumreſtaurari: p̄cipue cum ip̄e quātitatē deꝑditi ⁊ virtutemcibi aſſumpti cognoſceret: ⁊ in edēdo modū ꝯſeruaret. gͦvr̄ ꝙ nūqͣꝫ naͣliter corruptꝰ fuiſſet. Pͣ. illa dicimꝰ naturaliter euenire que ex rōnibꝰ ſeminalibꝰ rebus īditis cōſequunt̉: ſed ꝑ v̓tutē ligni vite immortalitatē ꝯſecutꝰ fuiſſet: vt in lr̄a dr̄. gͦ vr̄ cū lignū illud eēt corpꝰ naͣle ꝙ naͣliter vitam conſeruare potuiſſet.eſt: quia Diony. dicit in qͣrto capi. deSed Contra piui. no. ꝙ data nālia demones perpctm̄ nō ꝑdiderūt: ſed hō nō ampliꝰ qͣꝫ demon peccauit.ergo ſi īmortalitatem naͣliter habuiſſet eam nullatenusamiſiſſet. Pͣ. dr̄ię ꝯſequunt̉ ex pͥncipijs eēntialibꝰ ſpeciei: ſꝫ mortale ē dr̄ia hoīs. gͦ ex naturalibus pͥncipijs homo habet ꝙ ſit mortalis: cum ergo naturaſpeciei eadeꝫſit ante peccatū ⁊ poſt: videtur ꝙ ante peccatum etiamnaturaliter mortalis erat.dicēdo ꝙ īmortalitas illa ⁊ impaſſiReſponde Opilitas quā hō habuit in primo ſtatunon inerat ſibi ex ſuis pͥncipijs naͣe: vt dcm̄ eſt: ſed ex beneficio conditoris. vnde naͣlis ꝓprie dici nō pōt: niſi forte naͣle dicatur oē illud qd̓ natura incipiens accepit: ſedꝯtra multiplices modos corruptionis ⁊ cauſas: pluribusremedijs a corruptōe ꝯſeruabatur. Eſt enī qͣdruplex modus quo corꝑa aīalium corrūpūtur. Primꝰ ē qui cōiterinuenit̉ in oībꝰ generabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ ex hͦ ꝙ resmaͣles hn̄t virtutem finitā ad eēndum. vnde opꝫ ꝙ oēscerto periodo corrūpātur: vt in ſcd̓o de generatione dr̄.Scd̓s ē cōis oībus corꝑibus mixtis ex exceſſu inordinato alicuius ꝯͣriorum. Et contra. vtrūqꝫ illoꝝ defectūſubuenibatur homini ꝑ quādā virtutē anīe collatā ad hͦvt ẜm cōditiōem ſuā maͣm perficeret: vt ſicut ip̄a aīa hꝫeē indeficiens: ita indeficiens eē corꝑi tribueret ⁊ perpetuam eqͣlitatē complexionis Tertium modū corruptionis ꝓprium hn̄t corpora aīata: ſicut ⁊ ꝓpͥum modum generationis ex hoc .ſ. ꝙ calor qui eſt inſtrm̄ aīe humidumcōſumit in quo eſt vita: ⁊ contra hunc defectū ſubueniebatur ſibi duplici beneficio: qꝛ per eſum alioꝝ lignorumparadiſi reſtaurabatur ꝯtinua deperditio facta in corpore ſicut ēt in nobis fit per cibos ꝗbꝰ vtimur: ſed qꝛ illudquod ex nutrimēto cōuertitur: non ē adeo perfecte ſubſiſtens virtuti ſpecici: ſicut quod pͥus erat: eo ꝙ v̓tutes naturales ſemꝑ debilitantur in agēdo: ideo in nobis opꝫ ꝙin fine ſequatur diminutio quando virtus ſpeciei adeodebilitatur ꝓpter mixtionem extranei: ꝙ non pōt fieritanta reſtauratio quanta fit conſumptio ⁊ ſic in fine opꝫconſumptionem eſſe: vt ph̓s in primo de generatione dicit: ⁊ ponit exemplum de vino cui ſemper admiſcet̉ aqͣ:quod tandem aquoſum fit. Sed ad hoc ſubueniebat eilignum vite: cuius virtute diuinitus conceſſa alimentuꝫaſſumptum īperfectam aſſimilationeꝫ adducebatur. ꝑꝑquod ēt a quibuſdam dicitur: ꝙ ad re ſtaurationē humidi radicalis deperditi conferebat. Quartus autem modus corruptionis eſt per violentiam ab aliquo extrinſeco agēte: ſicut per inciſionem gladij: vel aduſtionē ignis:

⁊ ho. Et ab hoc modo corruptionis conſeruabat hominēilleſum diuina prouidentia: per quam decretum erat. vtnullū nocumētū hō pateretur in corꝑe: niſi pͥus a mentisinnocētia deuiaſſet.gͦ dd̓m: ꝙ aīe nō ē naͣle infūdere viAd primum tā: niſi tali corꝑi .ſ. qd̓ eſt ſic complexionatū ⁊ organizatū: ⁊ manēte tali diſpōne corꝑis vitacōtinuatur ab aīa: ſed hāc nō ē pol̓e ſemꝑ durare ẜm poteſtatē inferioris naͣe. vnde nō oꝑꝫ ꝙ īmortalitas ſit naturalis. Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ impol̓e eſt aliquod mixtū eſſein quo nō predominetur alteꝝ ꝯͣrioꝝ multis de cauſis.Prīo cū naͣe elementares ſe hēant qͣſi maͣliter ad formāmixti: nō poſſet mixtū cōſeꝗ vnā formam ſimpl̓r: niſi elementa aggregarēt̉ in vnū hͦ mō ꝙ vnū ſit formale ⁊ p̄dominās. Scd̓o: qꝛ ad mixtionē exigit̉ elemētoꝝ alteratioquam eſſe non contingeret ſi ponerentur eoruꝫ equalesvirtutes: oportet enim ꝙ virtus alterantis virtutem alterati excedat. Tertio: quia nullum locum naturalē haberet ſi nullum elementum in eo dominaretur: ⁊ ita necmotum naturalem in quo deficeret a proprietate corporis naturalis. Quarto: quia in animatis ſpecialiter caloreſt inſtrumentum anime: vt in ſecundo de anima dicitur. vnde opꝫ calorem predominari: ⁊ ſic opꝫ ꝙ in quolibet mixto tandem ſequatur corruptio. Ad tertiū dicēdū: ꝙ nihil ꝓhibet illud quod eſt nobilius ſimpl̓r eſſeminꝰ nobile ẜm aliꝗd: ſicut caro humana q̄ quidē ẜꝫ naͣꝫſue ſpeciei nobilior eſt gladio: tn̄ ẜm ꝓprietatem duri etmollis: eſt ignobilior: quia durum noīat poͣm naturalemreſpectu illius rei: cuius molle in potentiaꝫ ducit: ⁊ eodēmodo ē ignobilior qͣꝫ ignis cum habeat in potentia calorem quem ignis habet actu. actus vero ſemper potentiaeſt nobilior: ⁊ ideo contingit corpus nobilius ab ignobiliori pati ẜm naͣm: vt corpus aīalis ab igne. Ad qͣrtuꝫdd̓m ꝙ illud quod ex nutrimento in carnem conuertit̉ſemꝑ efficit̉ minus ac minus habens de virtute ſpeciei:tum quia virtus naͣlis ex actione debilitatur: eo ꝙ agensſimul patitur: vt in ſexto ph̓icoꝝ dicitur: tuꝫ quia perfectius recipit virtutes ſpeciei quod per ſe gn̄at. qͣꝫ qd̓ generat̉ per admixtōeꝫ ad alteꝝ: ſicut vinū quod generat̉in vite virtuoſiꝰ eſt qͣꝫ hoc quod adgeneratur ex addition aque tranſumpte in vinum: ex cuius etiā admixtōetotum vinum debilitatur. tum etiam quia omnis virtusquāto plus ē vnita tāto efficacior eſt ad agēdū: ⁊ quantomaͣ magis multiplicat̉: tanto calor naturalis magis diffunditur: vnde eſt minus potens ad conuertenduꝫ: ſicutetiam in libro de aīalibꝰ dicit ph̓s ꝙ animalia que hēntmagnum cor ſunt timida: quia calor in magno corde eſtdiſperſus: ⁊ in paruo congregatus: ⁊ ideo in puero tantude alimento conuertitur: quod ſufficit nō ſolū ad reſtaurationem deperditi: ſed etiā ad augmentū: ſed poſtea cōuertitur ſolum hͦ qd̓ ad reſtaurationeꝫ deperditi ſufficit.tandem vero non tantum natura poteſt ꝯuertere qͣꝫtumdeperditur. vnde opꝫ ꝙ ſequatur diminutio ⁊ tandē corruptio. Et ideo per virtutem naturalem hoc non pōt cōtingere: vt per ſumptionem cibi vita hominis perpetuoconſeruaretur. Ad quintuꝫ dd̓m: ꝙ lignū vite nō eratpͥncipalis cā immortalitatis ſed coadiuuans ad cōtinuationem vite modo predeterminato: ⁊ ideo īmortalitasnon eſt iudicanda naturalis propter virtutem ligni viteſed magis gratuita propter virtutem anime ſupra naturam collatam que pͥncipalis cā īmortalitatis erat. Etpreterea in rebus viuētibus nō dr̄ aliquid naturale niſiquo: l ex pͥncipio intrinſeco cōſequit̉: qͣꝫuis ēt ꝑ actiōemqͣrūdā reꝝ naͣlium extrinſecꝰ agentiū aliquid in eis efficiatur: vt pꝫ in vſtione ⁊ alijs ſimilibus.