Qō. I.Diſtin. XIX
68
IXIdeo quodāmodo erat mortalis inquātum poterat mori: ⁊ quodammodo īmortalis inqͣꝫtū poterat non mori.Sed poͣ moriēdi nō poterat reduci ſtatim in actū niſi p̄cedēte īmutatione aīe ẜm actum peccati. iō ſimpl̓r dd̓ꝫ:erat hō ī ſtatu illo īmortal̓ ⁊ mortalis non niſi ẜm ꝗd .ſ. ſipeccaret: qꝛ vt ī. 9. meta. dr̄. illd̓ dr̄ ſimpl̓r eē ī poͣ ad aliꝗdqd̓ p̄t ſtatī reduci ī actū vno motore: ſic̄ n̄ dicimꝰ ꝙ ex terra poſſit fieri ſtatua: ſꝫ ex cupro: qͣꝫuis ex terra fiat cupꝝ.Ad primum poſitū eē r̄cepiſſet ẜꝫ ꝯditōeꝫ māe:ergo dd̓m: ꝙ rō illa ꝓcederet ſi cō⁊ nō ẜm ptātē forme: cuiꝰ eē ꝑpetuum ē: ⁊ hoc idē animein pͥnº ſuꝑ cōeꝫ naͣe curſuꝫ collotū eſt. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙꝗdā dicūt ꝙ nulla diſſolutio vl̓ ꝑditio fcā fuiſſet in corpore ade ⁊ cibꝰ ab eo non ſumebat̉ ad reſtaurationē deperditi. Sed contra hūc deſcm̄ cōem oī creature qui eſtvertibilitas in nihil. Sꝫ hoc ridiculum vr̄: qꝛ ẜm hoc ētcorꝑa celeſtia cibis indigerēt: ⁊ ēt incorporee ſub̓e: nec cōtra hūc deſcm̄ ꝑ cibos ſubuenit̉: vt vel tollat̉ depēdētiaſui eē ꝑ cibū vl̓ ſaltē minuat̉. irrōnabile āt ē ꝙ indiguerit ꝓpter deſcm̄ aliquē: ꝑꝑ quē illi defectui ſubueniri nōpoſſit: ⁊ iō dd̓m ē: ꝙ cibꝰ ſumebatur ad reſtauratōem dep̄diti ⁊ ad augmētū corꝑis in qͣꝫtitate perfcā ⁊ ad multiplicatiōem ſpēi per viā ſeminalē ẜm ꝙ nutritiua augmtatiue ⁊ vegetatiue deſeruire dr̄. ⁊ iō oꝑꝫ ponere ꝙ aliq̓ꝑticularis deꝑditio in corꝑe ade fieret: nō tn̄ poterat ſubſequi diſſolutio in toto ꝑꝑ virtutē regitiuā corꝑis: q̄ eratex ꝑte aīe: vt dcm̄ ē: ſicut ēt in ꝑtibꝰ mundi contingit elemetoꝝ in ꝑtibꝰ corruptionē fieri: nō āt in toto contingitelemēta corrūpi ex eo ꝙ inferiorū corpoꝝ ordo virtuteſuperioꝝ ꝯſeruatur. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ ſi Adam nō comediſſet moreret̉: nec tn̄ mori poterat an̄ peccatū: qꝛ hͦ ip̄mqd̓ erat nō comedere tꝑe determinato fuiſſet ſibi pctm̄.tū qꝛ erat ꝯtra p̄ceptū dīnitꝰ ꝓmulgatū: quo p̄ceptū eratſibi vt de oī ligno ꝑadiſi comederet. Gen̄. ii. tum qꝛ nonexn̄te p̄cepto foret ꝯtra legem naͣl̓r inſitā: tēpus autē determinatū comedēdi nō ꝑ experiētiā deſcūs cognouiſſꝫſꝫ iudicio rōnis. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ īpol̓e ē ꝙ de corruptibili in corruptibile trāſmutatio fiat vel econuerſo: ſi ſumatur vt oppoſita .i. ſupra ea eē pͥncipia fundata. Incorruptibilitas āt illa quā pͥmꝰ hō hūit non fuit in pͥncipijsnae fundata: ſed in virtute aīe diuinitus cōceſſa. ⁊ iō qn̄naͣe ſue derelictus ē mortē quā in naͣ ſua habebat: neceſſe fuit in actū exire. que ꝗde dicte immortalitati oppoſita n̄ erat. ¶ Un̄ pꝫ rn̄ſio ad ꝗntū: qꝛ illa īmortalitas prīcipia naͣe in quibꝰ cōſiſtit mortalitas non tollebat. vndenulla dr̄ia cōſtitutiua diminuitur: dicebatur enī hō tuncmortalis: ꝓut mortale ē dr̄ia eius ẜm ꝙ ex ꝯditiōe nature ſue mortē habuit.III.¶ Utruꝫ corpus ade fuerit paſſibile.O tertibꝰ Ade fuerit paſſibile. Sētiſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ corpꝰre enī ẜm ph̓m quoddā pati eſt: ſed Adā hūitcorpus ſenſibile. gͦ ⁊ paſſibile. ¶ Pͣ. corporaſuꝑiora ſunt cā motuū in inferioribꝰ corꝑibꝰſed corpꝰ ade aliquo modo mutabile erat ad minus ẜmaugmētū: gͦ erat receptiuū imp̄ſſionū ſuꝑiorum corporūſed recipere imp̄ſſionē agentis ē pati: ergo habuit corpꝰpaſſibile. ¶ Pͣ. ſomnus ē paſſio quedā ⁊ īmobilitatio orgaoꝝ ſenſibiliū: vt ph̓s on̄dit: ſed adā ī pͥmo ſtatu dormuiſſet. Unde gen̄. ii. Immiſſus in eo ſopor a dn̄o dr̄. ergocorpus paſſibile habebat. ¶ Pͣ. augmentū ſine alteration eē nō pōt: nec alteratio ſine paſſione: vt in pͥmo d̓ generatione dr̄. ſed corpus ade erat augmētabile. ergo ⁊ alterabile ⁊ paſſibile. ¶ Pͣ. oē mollę obuians duro: opꝫ ꝙcedat ſibi. ſed adam hūit in carne ſua molliciē: gͦ ab aliqͦ
corpore duro vt ſecuri ſecari potuiſſet. Sil̓r ēt viri vt dr̄ab excellēti calido: ⁊ ſic de oībus alijs paſſibilibꝰ corꝑaliSed contra. ſub̓a: vt dicit ph̓s: ſed quod abujcioīs paſſio magis fcā abijcit (bus.tur a ſub̓a eſt via in corruptionem. ergo cum corpꝰ adefuerit incorruptibile: nō potuit ſil̓ eē paſſibile. ¶ Pͣ. cuꝫſemper patiēs ſit ignobilius agente paſſio .n. aliquē defectum īportat in patiente. ſed corpꝰ ade nulli defectui ſubijci poterat. gͦ paſſibile nō erat.Reſpōde qᵈᵈᵐ. ᵐ pati dr̄ dupl̓r. vno mō cōiter.alio modo ꝓprie: cōiter dr̄ pati ꝗcquidrecipit aliquid quocūqꝫ modo: ⁊ ſic cū oē recipiēs careateo qd̓ recipit: ⁊ ſit in pō ad illud: ⁊ econuerſo. oē quod eſtin pō ad aliquid ſit receptiuū alicuius a tali paſſibilitatenihil abſoluitur: niſi illud qd̓ ē actꝰ purus .ſ. deus: oīs enīcreatura paſſibilis dici pōt ẜm ꝙ alicuius ꝑfectiōis receptibilis eſt Sed qꝛ illud qd̓ ꝑfectionē recipit: non ꝓpriedr̄ paſſum vel alteratum: ſꝫ magis ꝑfectū. vt in. 7. phyſi.corum dr̄. iō ꝓpͥe pati ẜꝫ ꝙ paſſio ſeꝗtur alteratiōeꝫ quaaliquid tranſmutat̉ ab eo qd̓ ē ſibi ẜm naͣm: ſicut ſi aquacalefiat vel aer inſpiſſetur: ⁊ ſi corpus aīalis infirmet̉: nōaūt ſi ſanetur. Primo ergo modo accepta paſſione. corpꝰade paſſibile erat: ſed ſcd̓o modo accepta: tunc dicēdumeſt corpus eius fuiſſe paſſibile ẜm quid .ſ. ſi peccaret ⁊ īpaſſibile ſimpl̓r: ſicut de mortali ⁊ īmortali dcm̄ ē.Ad primum ᵍ ᵈᵍª ᵐ dupl ex ē paſſio. vna q̄ ſeqtur actiōem nature: quādo .ſ. ſpecies agētis recipitur in patiente ẜm eē materiale: ſicut qn̄aqua calefit ab igne. Alia que ſequitur actiōem que eſt ꝑmodum anime: qn̄ .ſ. ſpēs agentis recipitur in patiēte ẜꝫeē ſpirituale: vt intentio quedam: ẜm quē moduꝫ res habet eſſe in anima: ſicut ſpecies lapis recipitur in pupilla:⁊ talis paſſio ſemper eſt ad perfectioneꝫ patientis. vndetalem paſſionem non excludimus a corpore ade. ¶ Adſcd̓m dd̓m: ꝙ cum motus ſuperiorū corporum ſit vt vitaquedam: nō natura exiſtentibus omnibus: vt in octauophyſicorum dicitur. paſſio illa ẜm quā corpora inferioraſuꝑiorum impreſſionem recipiunt: eſt ad perfectionem ⁊ꝯſeruationeꝫ eorum: vn̄ nec ēt talis paſſio a corpore adeexcluditur. ¶ Ad tertium dicēdū: ꝙ ſcd̓m quoſdam homo in primo ſtatu non dormiuiſſet. ſed qꝛ hoc ratione vl̓auctoritate firmari non poteſt: probabiliꝰ videtur: vt exquo vitam animalē habebat ea que talem vitam conſequuntur ſibi non deeſſent. Somnus autē quādoqꝫ conuenit ex cauſa naturali: ſicut ex vaporatione alimenti vl̓ex humiditate cerebri: vt in pͥma etate: ⁊ ſic vr̄ vtraqꝫ decā potuiſſe eē ſōnū ī pͦ ſtatu: qn̄qꝫ v̓o ex cā īnaͣli: ſic̄ ex labore aut egritudīe: ⁊ ſic n̄ fuiſſet ibi ſōnꝰ. Sōnꝰ .n. qͣꝫtum inſe eſt: ē paſſio ad perfectioneꝫ totius anīalis pertinēs: eoꝙ in ſomno intenduntur virtutes naturales ⁊ quietāturvirtutes animales: vt poſtmodum fortiores ſint in actibꝰ ſuis. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ ī augm̄to ē alteratio eiꝰ qd̓ addit̉qꝛ ꝯuertit̉ ī ſub̓aꝫ eiꝰ qd̓ auget̉: nō āt opꝫ ꝙ ſit alteratioeius cui additur: per quam a perfectione nature ſue trāſmutatur: et hoc quod augetur eſt illud cui additur alimentum. vnde ex augmento non poteſt concludi paſſibilitas corꝑis augmētati. ¶ Ad 5ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ qͣꝫuis caro ademoll̓ eēt ⁊ diuiſibil̓ tn̄ ꝑ ꝓuidētiā ſuā ꝯtinebat̉ a tali paſſione dū ſibi a nociuis cauebat: qd̓ ſi nō facerꝫ peccaret.ſꝫ ꝑ diuinā ꝓuidētiā ab oī violētia ꝯẜuabat̉ illeſus.¶ Utꝝ hō ī pͦ ſtatu fuerit īpaſſibil̓ ⁊ īmortal̓ ꝑ naͣꝫ. IIII.D quartum pam homo ī primo ſtaſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ pertu erat impaſſibilis ⁊ īmortalis. Eiuſdem eniꝫeſt infundere ⁊ continuare vitam: ſed aīa na-
i 4