Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
67r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XIXQō. I.5

o

rit per naturā. vel per gr̄am. 5º. vtrum illa immortalitasſit eadē cū īmortalitate reſurgentium. Utrū aīa humana corrūpat corrupto corꝑe. O primum pōīs corrupto corꝑe corſic proceditur. vr̄ ꝙ anīarūpat̉. Primo ꝑ hoc qd̓ hr̄ eccl̓. tertio: vnus ēinteritꝰ hoīs: ⁊ iumētoꝝ: ſꝫ iumenta ſil̓ in corAdpore ⁊ in anīa intereūt. gͦ vr̄ ꝙ ēt homo. Pͣ.pr̄ie ſuꝑiores participant̉ vniformiter ab his que conueniūt in aliquo inferiori: ſicut oē aīal equal̓r ſe hꝫ vt dicat̉ corporeū: ſꝫ incorruptibile ⁊ corruptibile ſūt dr̄ie entis. ergo eodē mō ꝯueniūt oībꝰ q̄ ſūt in aliquo determinato genere: ſed in oībꝰ aīalibꝰ accidit corruptio per hoc ꝙforma eoꝝ in nō ens ſecedit. gͦ vr̄ ꝙ ſil̓r ēt ī hoībꝰ. Pͣquorūcūqꝫ ē vnū eē nō pōt corrumpi vnū ſine corruption alteriꝰ: cū corruptio ſit mutatio de eē in nō eē. ſꝫ forme ⁊ maͣe ē vnū eē cū eē debeat̉ ꝯpoſito quod ex vtroqꝫreſultat. gͦ nō pōt eē corruptio maͣe ſine corruptione forme: ſꝫ aīa ē forma corꝑis vt ī ſcd̓o d̓ aīa hr̄. ergo corruptocorꝑe ēt aīa corrumpit̉. Si dicat̉ ꝙ aīa ēt ē forma etſub̓a ⁊ poſt mortē nō manet inquātū ē forma: ſed inqͣꝫtūē ſub̓a. Cōtra aūt aīa eſt forma per eēntiā ſuā: aut peraliqd̓ accidēs ſuū. Si pͥmo modo. gͦ cū vnius rei non ſintplures eēntie: ſi anima poſt mortē nō manet inqͣꝫtū ē forma eēntia ſua penitꝰ annihilabit̉. Si āt ſcd̓o modo: cumex aīa ⁊ corꝑe nō ꝯſtituat̉ vnū quod ē homo niſi inqͣꝫtuꝫaīa ē forma corꝑis ſeq̄tur ꝙ hō ſit ens per accidens: ⁊ nōſignificet aliꝗd in p̄dicamēto ſub̓e: quod ē valde abſurdu. gͦ vr̄ ꝙ poſt mortē nullo mō aīa remaneat. Pͣ. vt inpͥmo celi ⁊ mūdi ꝓbat ph̓s. impol̓e ē ꝙ aliꝗd habeat virtutē ad eēnduꝫ ſemꝑ quod nō ſemꝑ fuit: qꝛ virtus que ēad hoc vt ſit ſemꝑ determīatur ad tp̄s infinitū: ⁊ qd̓ ī tēpore infinito pōt eē nō hꝫ virtutem determinatā ad hocvt qn̄qꝫ ſit ⁊ quādoqꝫ nō ſit: qd̓ inuenitur ī oī eo quod eēcepit: ſed aīa rōnalis nō ſemꝑ fuit ꝗuinmo cū corꝑe incepit. gͦ nec ſemꝑ erit: ſed cū corꝑe finietur. Pͣ. cū nullaſit ſub̓a ſine ꝓpͥa oꝑatione: vt Damaſ. dicit. īpoſſibile eſtaīam ſeparari a corꝑe ſi ī oī oꝑatiōe ſua indiget corpore:ſꝫ in ītelligēdo corꝑe indiget: ꝗa nō ē intelligere ſine fantaſmate: vt in prīo ⁊ tertio de anīa dr̄ ⁊ ho intelligere corrūpit̉ corrupto corꝑe vt in pͥmo de aīa dr̄. de alijs ēt operationibꝰ eius planū ē ꝙ ſine corꝑe non exercētur. gͦ aīaꝫa corꝑe ſeparatā remanere ē īpol̓e. Pͣ. omne quod eſtex nihilo vt Damaſ. dicit vertibile eſt in nihil: ſed aīa cūſit creatura ex nihilo ē. ergo vr̄ ꝙ ī nihil vertibilis ſit: etita ē corruptibilis. In ꝯriuꝫ ē qd̓ dicit ph̓s in ſecūdo d̓aīa ꝙ reliquū genus aīe .ſ. intellcus ſeꝑatur ab alijs partibus aīe: ſicut perpetuū a corruptibili. Et in pͥmo de aīa ꝙintell̓s videtur ſub̓a quedā eē: ⁊ non corrūpi. non enī corrupitur per ſe. cū ēt inferiores vires vt ſenſitiue de ꝗbusminꝰ vr̄ debilitēt̉ tm̄ ex indiſpōne organoꝝ: nec etiam ꝑaccidens: cū nō ſit forma ſuꝑ aliud delata: ſꝫ ſub̓a quedāꝑ ſe ſubſiſtēs. Pͣ. in. io. ethicoꝝ ph̓s ꝓbat felicitatē ꝯtēplatiuā actiua dignioreꝫ eē: ꝗa eſt diuturnior: ſꝫ felicitasactia extēdit̉ vſqꝫ ad terminū hꝰ corꝑalis vite. ergo contemplatiua remanet ēt poſt hanc vitā: nō āt in corꝑe. gͦ inaīa Pͣ. ad deū ꝑtinet habere curam ⁊ ꝓuidentiam deoībꝰ que ī mundo fiunt: ⁊ p̄cipue d̓ his q̄ circa hominesgerūt̉. ⁊ p̄cipue circa bonos ⁊ qui ſunt deo ſimilimi: vt hr̄ex verbis ph̓i. io. ethicoꝝ ꝙ homo ſapiēs ē deo ſimilimꝰ:et ſibi amantiſſimus: ſed non pōt eē ſine iniuſticia ꝓuiſoris ⁊ gubernantis: vt mali nō puniātur ⁊ boni nō premiētur. Cum ergo iniuſticia in deū cadere non poſſit: opꝫ oēmalum puniri: ⁊ oē bonum p̄miari. hoc aūt in vita iſta nōcontingit. cū frequēter bona malis eueniant: ⁊ ecōuerſo.

ergo videtur ꝙ hoc erit poſt hanc vitam. Pͣ: vt in tertio de aīa ph̓s dicit. aīa eſt locus ſpēꝝ: ſed locus conẜuatlocatum. ergo ſi ſimilitudo bona eſt: opꝫ ꝙ in aīa intellectiua de qua loquitur ſpēs intelligibiles conſeruentur:ſed intell̓s pōt intelligere pn̄tibus intelligibilibus: ſicutſenſus ſentire pn̄tibus ſenſibilibus. ergo anīa poteſt perſe in actum intelligendi ſine hoc ꝙ aliquid a corꝑe accipiat: ⁊ ita videt̉ ꝙ ſine corꝑe eſſe poſſit ex regula quamAriſto. in pͥncipio de aīa ponit: ꝙ ſi anīa hꝫ operationemꝓpͥam ſine corꝑe eſt ſeparabilis.ReſpodeOciones. Prima fuit antiquoꝝ naturalidicēdo: ꝙ circa hoc quatuorſunt poſium qui intellectum a ſenſu non diſcernebāt. vnde ſicutoꝑatio ſenſus dependet a corpore: ita etiam ponebantintellectus operationem ex corꝑe dependere ⁊ animamintellectiuam conſequi naturā corꝑalem. vnde quidamponebant aīam eſſe ignem: quidam vaporem: quidā armoniam: ⁊ ſic de alijs ẜm ꝙ tantū ſenſus ⁊ motus aīaliūconſiderabant: ⁊ ideo ẜm eos neceſſariū fuit ponere animam poſt corpus nō remanere. Hanc autē opinionē Ariſto ſufficienter infringit oſtēdens intellectū habere eſſeabſolutum non depēdens a corꝑe: ꝓpter quod dicit̉ noneē actus corporis: ⁊ ab Auicen. dicitur non eē forma ſubmerſa in maͣ. ⁊ in libro de cauſis dicitur non eē ſuper corpus delata: huius autē ꝓbationis mediū ſumit̉ ex parte oꝑationis eius. cum enī operatio nō poſſit eē niſi rei ꝑſe exiſtentis. opꝫ illud quod ꝑ ſe hꝫ operationē abſolutāetiā eē abſolutū ꝑ ſe hēre. operatio aūt intellectus ē ipſiꝰabſolute ſine hoc ꝙ in hac operatione aliquod organuꝫcorporale cōiter: quod pꝫ p̄cipue ex tribus. Primo quiahec operatio ē oīum formarum corꝑalium ſicut ob̓orū.vnde opꝫ illud pͥncipium cuius ē hec oꝑatio ab oī formacorꝑali abſolutum eē. Scd̓o: quia intelligere ē vl̓ium. inorgano āt corꝑali recipi nō poſſunt: niſi intentiones indiuiduate. Tertio: quia intellectus intelligit ſe: quod noncontingit in aliqua virtute: cuius operatio ſit ꝑ organuꝫcorporale: cuius rō ē: quia ẜm Auicē. cuiuſlibet virtutisoꝑantis per organū corꝑale oꝑꝫ vt organum ſit mediuꝫinter ipſam ⁊ ob̓m eius. Uiſus enim nihil cognoſcit niſiillud cuiꝰ ſpēs pōt fieri in pupilla. vnde cum non ſit pol̓evt organū corꝑale cadat mediū inter virtutē aliquam ⁊ip̄am eſſentiā virtutis non erit poſſibile: vt aliqua virtꝰoperans mediante organo corporali cognoſcat ſeipſam.Et hec probatio tangitur in libro de cauſis in illa ꝓpoſitione. Omnis ſciens qui ſcit eēntiam ſuam eſt rediēs adeēntiam ſuā reditione completa. Et diuiditur redire cōplete ad eēntiam: vt ibi cōmen. exponit: cꝰ eēntia eſt fixaſtans non ſuper aliud delata. Ex quibus omnibus pꝫ. ꝙaīa intellectiua habet eſſe abſolutum non depēdens adcorpus. vnde corrupto corpore non corrumpit̉. Secūdafuit Pictagore ⁊ Platōnis qui vidētes incorruptionemaīe errauerunt in hoc ꝙ poſuerunt aīas de corpore ī corpus tranſire. Et hanc poſitionem improbat ph̓s in pͥmode anima on̄dens ꝙ aīa eſt forma corporis ⁊ motor eiusoꝑꝫ autem vt determinate forme determinata materiadebeatur: ⁊ determinato motori determinatuꝫ organū:ſicut quelibet ars in agente vtitur ꝓprijs inſtrumentis.vnde hec aīa nō pōt eē forma ⁊ motor niſi huius corꝑis.Tertia poſitio eſt eorum qui dicunt aīam intellectiuaꝫẜm quid corruptibilem eē: ⁊ ẜm quid incorruptibileꝫ: qꝛẜm hoc ꝙ de aīa eſt huic corpori proprium: corrumpiturcorrupto corpore: ẜm aūt id quod omnibus eſt cōmuneincorruptibilis eſt. Ponunt enim intellectum eſſe vnuꝫin ſub̓a oīum: quidam agentē: ⁊ quidam poſſibilem: vt ſupra dcm̄ eſt: ⁊ hunc eē ſub̓am incorruptibilem: ⁊ in nobis

i 3