Diſtin. XVII.Queſtio 11.
Diſtin. XVII.ſubijcit̉: vt patet in flāma: qꝛ ignis vincēs vaporē cui ꝯiungit̉ hꝫ v̓tutē illuminādi vltra quaꝫ poſſit ſe extēdere actiovaporis īcēſi calefaciēdo. Cū ergo in ꝯiunctione forme admam forma īueniat̉ dominans: qͣꝫto forma eſt nobilior ⁊magis vincēs maͣꝫ: tāto magis poterit hr̄e v̓tutē p̄ter ꝯditionē materie. vn̄ quedā corpora mixta p̄ter v̓tutes qͣlitatum actiuaꝝ ⁊ paſſiuaꝝ que tenēt ſe ex ꝑte materie: habētquaſdā v̓tutes que ꝯſequunt̉ ſpeciem: vt ꝙ magnes attrahit ferrū ⁊ magis hoc īuenitur in plātis: vt pꝫ in augmētoqd̓ terminat̉ per virtutē aīe: qd̓ nō poſſet eē ꝑ virtute ignisvt dicit̉ ſcd̓o de aīa: ⁊ hoc adhuc inuenit̉ plus in aīalibus:qꝛ ſentire oīo eſt ſupra virtutē qualitatū elemētariū: ⁊ ꝑfectiſſime in aīa rōnali que eſt nobiliſſima formaruꝫ. ⁊ ideoipſa habet quaſdā v̓tutes ī quibus nullo modo cōicat corpus: ⁊ quaſdā in quibus cōmunicat. ¶ Ad tertiū dicēduꝫ.ꝙ ẜm Aui. ſpēs intellecta pōt dupliciter cōſiderari: aut ẜꝫeſſe qd̓ habet in intellectu: ⁊ ſic habet eſſe ſingulare: aut ẜꝫꝙ eſt ſimilitudo talis rei intellecte. ꝓut ducit in cognitionem eiꝰ: ⁊ ex hac parte habet vniuerſalitatē: quia nō eſt ſimilitudo huius rei ẜm ꝙ hec res eſt: ſed ẜꝫ naꝫ in qua cuꝫalijs ſue ſpēi cōuenit: nec opꝫ omne ſingulare eſſe intelligibile tātū in potētia: ſicut pꝫ de ſubſtantijs ſeparatis: ſed inalijs que indiuiduant̉ per maͣꝫ: ſicut ſunt corꝑalia: ſed ſpecies ille īdiuiduant̉ ꝑ indiuiduationē intellectus: vn̄ nonꝑdunt eſſe ītelligibile in actu: ſicut intelligo me ītelligereqͣꝫuis ip̄m meū intelligere ſit quedā oꝑatio ſingularis. pꝫetiā per ſe: ꝙ ẜm incōueniēs nō ſequit̉: qꝛ alius indiuiduationis modus eſt per intellectū ⁊ per maꝫ pͥmā. ¶ Ad 4ᵐdicēdū. ꝙ ſicut Cōmē. etiā dicit in 3º. de aīa. illud quod eſtreceptiuū aliquoꝝ non oꝑꝫ ꝙ ſit pͥuatuꝫ qualibet naturadeterminata: ſed ꝙ ſit denudatū a natura receptoꝝ: ſicutpupilla a natura coloꝝ: ⁊ ideo intellectuꝫ poſſibilē neceſſeeſt habere naturā determinatā: ſꝫ an̄ ītelligere: qd̓ eſt ꝑ receptionem ſpeciei non habet in natura ſua aliquid eorumque a ſenſibilibus recipit: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉ ꝙ nihil eſt eoꝝque ſunt. ¶ Ad quintū dicēdum. ꝙ quāuis aīa nō habeatmateriā partē ſui ex qua ſit habet tamē materiā in qua ē:cuius ꝑfectio eſt ad cuius diuiſionē multiplicat̉ ẜm numerum: ⁊ nō ẜm ſpeciē: ſecus aūt eſt in illis ſubſtātijs īmaterialibus que nō habēt etiā maͣm: cuius ſint forme: quia ineis nulla maͣlis multiplicatio eſſe pōt: ſed tm̄ formalis quediuerſitatem ſpeciei inducit.II.¶ Utrū aīe fuerint create extra corpora.O ſecundū querint create extra corI ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ aīepora. Gen̄. pͥmo dicit̉. ꝙ die ſeptimo requieuitdeus ab omni oꝑe qd̓ patrauit .i. ceſſauit aliqd̓opus nouū facere: ſed nouū opus eſt: qd̓ nec inſe. vnqͣꝫ fuit nec in maͣ p̄ceſſit. cum ergo anima īmaterialis ſit: ⁊ nō poſſit dici ꝙ ẜm materiā p̄ceſſerit in operibꝰ ſexdierū: videt̉ ꝙ ipſa in ſe p̄ceſſerit: al̓s deus nouū opus faceret in anime creatione. ergo videt̉ ꝙ anime extra corporacreate fuerūt: cuꝫ corpora ſingulariū ab initio non fuerīt.¶ Si di. ꝙ qͣꝫuis aīa nō p̄ceſſerit in materia in operibꝰ ſexdierū: p̄ceſſit tamē quātuꝫ ad rationē ſeminalē. ¶ Cōtra.ſi ratio ſeminalis anime p̄ceſſerit: oꝑꝫ ꝙ in aliqua creatura preceſſerit vel corporali vel ſpirituali. ſed illud in quo ēratio ſeminalis alicuius rei eſt effectiuuꝫ eius. vnde ph̓usin ſcd̓o phyſi. ponit ſemē in genere cauſe efficiētis. ergo velangelus eſſet factor anime. vt philoſophi quidā poſuerūt:qd̓ falſum eſt: vel aliqua creatura corporalis: qd̓ eſt magisfalſum. ergo ⁊ pͥmū: eſt impoſſibile. ¶ Pͣ. opus creationisp̄cedit diſtinctionē ⁊ ornatū: ſed aīa educit̉ in eſſe per creationem. ergo nō incipit eē poſt oꝑa ſex dierū in quibus resdiſtincte ⁊ ornate ſunt: ⁊ ſic idē qd̓ pͥus. ¶ Pͣ. omne illd̓ qd̓
QueſtVnō depēdet ab altero ẜm ſuū eſſe pōt inciꝑe nō incipiēte illo: ſed aīa rōnalis nō depēdet ex corpore ẜm ſuū eē: cū deſtructo corꝑe remaneāt. ergo nō videt̉ incōueniēs ponereaīas extra corpora pͥus creatas. ¶ Pͣ. aīa ⁊ angelus cōueniūt in natura intellectuali. cū ergo nature intellectualiscōditio ſit īmaterialitas: videt̉ ꝙ ſic̄ angeli ex ſua creatōehn̄t ꝙ corpori nō vniunt̉: ꝙ ſil̓r aīe rōnales in ſua creatōecorpori vnite nō ſint. ¶ Pͣ. magis ꝑtinet ad ꝑfectionē vniuerſi natura ſpūalis qͣꝫ corporalis. Si ergo aīe rōnales qͦtidie de nouo creent̉. videt̉ ꝙ a pͥncipio vniuerſuꝫ ꝑfectumnō fuerit: ⁊ ꝙ quotidie eiꝰ ꝑfectioni adijciat̉: cuiꝰ ꝯͣriū habet̉. gen̄. iiº. igit̉ ꝑfecti ſunt celi ⁊ terra ⁊c̄.Sed contra. xōnalis eſt ꝓprius actꝰ corꝑis. ergo viProprius actꝰ ē ī ꝓpria potētia: ſꝫ aīadet̉ ꝙ nō ſit niſi in corpore. ¶ Pͣ. terminus motus nunqͣꝫp̄cedit motū p̄cipue in gn̄atione: ſed aīa eſt terminus gn̄ationis humane: ſicut quelibꝫ alia ſub̓alis forma rei gn̄ate.ergo an̄ gn̄ationē corꝑis aīa eſſe non potuit.Reſpodeo quit animas eſſe extra corpora a pͥncipiodicēdū. ꝙ quorūdam antiquoꝝ opiniocreatas: cuius erroris occaſio fuit ꝙ animaꝫ corpori vniripoſuerūt quaſi accidentaliter: ſicut nautam naui: vel ſicuthominē indumēto: vt de Platōne Gre. niſenus narrat. vn̄dicebat hominē eſſe animā corpore indutam. Et ideo etiāẜm Pictagoricos de corꝑe in corpus trāſibat. Hoc autemAriſt. reprobat oſtēdēs animā cum det eſſe ſubſtantiale ⁊ſpecificū in tali corꝑe habere eēntialē habitudineꝫ ad corpus intm̄ ꝙ aīa que dat eſſe vni corꝑi aliud ꝑficere nō poſſit. Simil̓r Auic. iſtum errorē reprobat ſatis efficaci rōne:ſuppoſita aīe īmaterialitate: impoſſibile eſt eniꝫ diuerſitatem in numero ſub eadē ſpecie cauſari: niſi ex diuerſitatematerie. quia ad diuerſitatē formaliū pͥncipioꝝ ſequit̉ diuerſitas ſpēꝝ. ſi ergo anima vt dictuꝫ eſt nō heat maͣm exqua fit: nō poſſent plures aīe vnius ſpēi eē diuerſe numero: niſi per diuerſitatē materie in qua ſunt. Unde ſi an̄ corpus create fuiſſent oportuiſſet eas vel eſſe diuerſas in ſpecie: ⁊ ſic oēs hoīes ſpecie differre ex diuerſitate formaruꝫ:aūt ꝙ eſſet vna tantū in numero: ⁊ ſic rediret error tactusin precedēti articulo. Auguſt. tamē dicit. 7. ſuper Gen̄. animam pͥmi homīs creatam eſſe ante formationē corꝑis: qd̓tamen non aſſerit.Ad primum ab oꝑe ſeptimo die ceſſaſſe: qꝛ nihilergo dicēdū. ꝙ pro tāto deus diciturpoſtea fecit: qd̓ nō aliquo modo in pͥmis oꝑbus p̄ceſſerit:vel ẜm maͣm ⁊ rōnē ſeminalē: ſicut corꝑa que de nouo generant̉: vel ẜm ſil̓itudinē: ſicut aīe que de nouo creantur.¶ Sciēdū aūt ꝙ ſimilitudo aīe p̄ceſſit etiā ī oꝑe creationis aliquo mō cū oīa ſil̓ creata legant̉. vt eccl̓ici. 18. dr̄. ſꝫhec ſimilitudo fuit in natura cōmuni in qua aīa ⁊ angeluscōueniūt .ſ. in ītellectuali: p̄ceſſit etiā in oꝑibus ſex dieruꝫ.huius aīe que nunc creat ſimilitudo in ſpē. qꝛ īter alia ſexdierū oꝑa ēt homo creatus eſt: rationali anima perfectusẜm alios ſanctos. qͣꝫuis ẜm Aug. 7. ſuꝑ gen̄. fuerit in ill̓ ſexdiebꝰ factꝰ homo qͣꝫtū ad maͣm ⁊ rationē ſeminalem rōnecorporis: ratione v̓o anime ipſa primi hominis anima fuerit in ſe facta. ¶ Et ꝑ hoc pꝫ reſponſio ad ſcd̓m: quia cōcedimus ꝙ ratio ſeminalis aīe eius creationē ī nulla creatura p̄cedat. ¶ Ad 3ᵐ dicēdū: ꝙ q̄daꝫ creatio ē q̄ nō p̄ſupponit maͣm: nec ex qua: nec in qua illud qd̓ creat̉ fiat: ⁊ talis ēcreatio q̄ diſtinctionē ⁊ ornatū p̄ceſſit: ſꝫ creatio aīe: qͣꝫuisnon ſit ex materia tamē p̄exigit maͣm in qua creat̉: ⁊ quiailla maͣ nō pōt diſponi vt efficiat̉ ꝓpria: niſi per actionemnature. ideo talis creatio ſequitur diſtīctionē ⁊ ornatumẜm que prīcipia actiua ī natura cōſtituta ſūt: vt pͥus dictuꝫeſt. ¶ Ad quartū dicēdū: ꝙ ſicut Aui. dic̄ aīa qͣꝫuis nō de-