Diſtin. XVII.Queſtio II.

60

intellectꝰ agēs non ſe habet ad poſſibilem: vt forma eius:ſed vt artifex ad materiaꝫ ⁊ ſpecies intellecte abſtracte afantaſmatibus ſunt ſicut forma ītellectus poſſibilis exqbus duobus efficitur intellectus in habitu. Et per hāc poſitionem nitit̉ euadere omnia incōueniētia que contingūtThemiſtio. Primo: quia oſtēdit ꝙ nō eſt neceſſariuꝫ ꝙ ſiintellectꝰ agēs eſt eternus ⁊ recipiēs eternū .ſ. intellectꝰ poſſibilis ꝙ facta ſint eterna .ſ. ſpēs intelligibiles. Sicut eniꝫſpēs viſibilis habet duplex ſubiectū. vnuꝫ in quo habet eēſpirituale .ſ. viſum: ⁊ aliud in qͦ hꝫ eſſe naturale .ſ. corpus coloratuꝫ: ita etiaꝫ ſpecies intelligibilis habet duplex ſubiectum: vnū in quo habet eſſe materiale .ſ. ipſa fantaſmata q̄ſunt ī imagīe: ⁊ ẜm hoc eſſe: iſte ſpēs non ſunt eterne: aliudeſt in quo habet eſſe materiale .ſ. intellectū poſſibilē: ⁊ ẜmhoc ſubiectū nō habet ꝙ ſint generabiles ⁊ corruptibiles.Sed iſta reſponſio nulla videt̉: ſicut enī nō eſt eadē numero ſpēs coloris que eſt in pariete: ⁊ que eſt in oculo: ita noneſt eadē numero ſpēs que eſt in imagīatione ⁊ in ītellectupoſſibili. vnde adhuc remanet ꝙ illa ſpecies que eſt in ītellectu poſſibili habeāt vnū ſubiectū tm̄. ⁊ illa que eſt in imaginatione generabilis ⁊ corruptibilis ſit alia numero: niſiforte dicat ꝙ ſunt eterne ſimpliciter: ſed nō quo ad euꝫ inquo ab eterno nō ſunt fantaſmata: quoꝝ ſimilitudines ſūtapud intellectū poſſibilē: ſed tamē cum nulla fantaſmataſint eterna: adhuc ſequeret̉ ꝙ ille ſpēs que ſunt ab eternoin intellectu poſſibili nō eſſent abſtracte ab aliquibus fantaſmatibus: ⁊ hoc eſt cōtra intētioneꝫ ⁊ verba philoſophi.Secūdo aūt nititur oſtēdere ꝙ ex hac poſitiōe nō ſequit̉ꝙ omniū hominū ſit vnum eſſe: ⁊ vna oꝑatio ẜm quā oēsſint equaliter ſapiētes. Dicit enim ꝙ cuꝫ ſpēs intellecta ſehabeat ad intellectum poſſibilem quodāmodo vt formaad materiā: hoc modo ꝙ ex eis quodāmodo efficit̉ vnumcōpletū cōiunctio eius ad nos eſt per id quod eſt formalein dicta coniunctione .ſ. per ſpeciē intellectaꝫ: cuius vnumſubiectū dicit eſſe fantaſma: quod eſt in nobis: ⁊ ad ipſumintellectū poſſibilē. vnde cum in diuerſis ſint diuerſa fantaſmata diuerſis hominibus cōiungitur intellectus poſſibilis diuerſa cōiunctione: ⁊ ex hoc hoīes habēt eſſe diuerſum: ex hoc etiaꝫ vnus ſcit qd̓ alter ignorat: quia ẜm vnaꝫſpeciē intellectaꝫ cōiungitur vni ẜm quā non coniungituralteri: quāuis quedaꝫ intētiones intellecte ſint. vt pͥme cōceptiones intellectus ẜm quas omnibus cōiungitur a quibus ītellectus poſſibilis nunqͣꝫ denudatur hominibus abeterno exiſtētibus: vt ipſe dicit. vnde cōcludit ꝙ illud qd̓eſt ī nobis de ītellectu quodāmodo eſt corruptibile: ⁊ quodāmodo eſt incorruptibile: quia ex parte illa:: vnde multiplicantur fantaſmata accidit corruptio: ſed ex parte intellectus poſſibilis eſt īcorruptibilitas: vnde ſequitur etiā exhoc ꝙ poſt corporuꝫ corruptionē nulla diuerſitas animaruꝫ remaneat. Sed hec ratio oſtenditur eſſe friuola multipliciter. Primo: quia vt dictuꝫ eſt ſpecies que eſt formaintellectus poſſibilis nō eſt eadē numero in fantaſmate ⁊in ſubiecto: ſed eſt ſimilitudo illius. vnde ſequitur ꝙ intellectus nullo modo nobis cōiungitur: ⁊ ſic per ipſuꝫ nō intelligamus. Secūdo: qꝛ coniunctio intellectus cuꝫ ſpecieintellecta eſt per operationē intellectus pertinēs ad perfectioneꝫ ſecūdaꝫ. vnde impoſſibile eſt ꝙ mediāte tali cōiunctione acquiratur homini perfectio ſua p̄ma ⁊ eſſe ſubſtantiale: ⁊ ſic cuꝫ homo ex tali coniunctione ſit habēs intellectuꝫ: vt dicūt: homo nō eſſet homo in ſpecie determinata per hoc ꝙ eſt habēs intellectū: quia illud medium .ſ.ſpecies ītellecta: cuꝫ vtroqꝫ extremoꝝ cōiungit̉ modo accidētis ad ſubiectū .ſ. cuꝫ virtute imaginatiua: ⁊ cuꝫ intellectu poſſibili: qd̓ eſt cōtra philoſophuꝫ ī octauo metaphyſice: vbi dicit animā corpori nullo mediāte vniri: nec etiā

mediāte ſciētia. vt Licoſton dicebat ī quod iſta poſitio redire videtur. Tertio: quia operatio nō egredietur ab obiecto: ſed a potentia: non enim viſibile videt ſed viſus. ſi ergo non coniungitur intellectus nobiſcum: niſi per hoc ꝙſpecies intellecta aliquo modo habet ſubiectumin nobis:ſequitur ꝙ hic homo ſcilicet ſor. non intelligat: ſed ꝙ intellectus ſeparatus intelligat ea que ipſe imaginatur etplura alia abſurda non difficile eſt adducere. Et ideo remotis omnibus p̄dictis erroribus: dico cum Auicē. ītellectuꝫ poſſibilē īcipere quidē eſſe in corpore: ſed cuꝫ corporenō deficere. ⁊ in diuerſis diuerſum eſſe: ⁊ multiplicari ẜmdiuiſionē materie ī diuerſis īdiuiduis: ſicut alias formasſubſtātiales: ⁊ ſuꝑaddo etiā intellectū agentē eſſe in diuerſis diuerſuꝫ: nō enim videt̉ ꝓbabile ꝙ in anima rationalinō ſit principiū aliquod qd̓ naturalē operationeꝫ explerepoſſit: qd̓ ſequitur ſi ponat̉ vnus intellectus agēs: ſiue dicatur deus vel intelligētia. Nec iterū dico hec duo .ſ. intellectum agētem ⁊ poſſibilē eſſe vnā potētiaꝫ diuerſimodenominatā ẜm diuerſas oꝑationes: quia quecūqꝫ actionesreducūtur in ꝯtraria principia: impoſſibile eſt eas reducere in eandē potētiam: ꝓpter qd̓ memoria a ſenſu diſtinguitur: quia recipere ſpecies ſenſibiliuꝫ: qd̓ eſt ſenſus: ⁊ renereqd̓ eſt memorie reducūtur in cōtraria pͥncipia etiā in corporibus .ſ. humidum ⁊ ſiccuꝫ. Cuꝫ ergo reciꝑe ſpēs intellectas: quod eſt ītellectus poſſibilis ⁊ facere eas intelligibiles actu: qd̓ eſt ītellectus agētis nō poſſint ẜm idē cōuenire: ſed reciꝑe cōuenit alicui ẜm ꝙ eſt in potētia: ⁊ facere ẜꝫꝙ eſt ī actu īpoſſibile eſt agētē ⁊ poſſibilē nō eſſe diuerſaspotētias. Sed quomodo poſſint radicari in vna ſubſtātiaeſt difficile videre: nō enim videt̉ ꝙ vni ſubſtantie poſſitcōuenire eſſe ī potētia reſpectu oīuꝫ formaꝝ ītelligibiliūqd̓ eſt intellectus poſſibilis ⁊ eſſe actu reſpectu oīuꝫ illarūqd̓ eſt ītellectus agētis: al̓s nō poſſet facere oēs formas intelligibiles: cum nihil agat: niſi ẜm ꝙ eſt in actu. Sꝫ tamēſciēdum ꝙ nō eſt incōueniēs aliqua duo eſſe: quoꝝ vtrūqꝫẜm diuerſa eſt in potētia reſpectu alterius: ſicut ignis eſt īpotētia frigide: quod actu aque conuenit: ⁊ aqua eſt in potentia calid̓: qd̓ actu eſt in igne. vn̄ agūt: ⁊ patiūtur adinuicem. Similiter dico ꝙ ſe habꝫ res ſenſibilis ad animā intellectiuaꝫ: res eniꝫ ſenſibilis ē potētia ītelligibilis ⁊ actunaturā diſtinctam habēs. in anima v̓o eſt actu lumē ītellectuale: ſed determinatio cognitiōis reſpectu huius vel illius nature eſt in potētia: ſicut pupilla eſt in potētia reſpe.ctu huius vel illius coloris: ⁊ ideo aīa virtutē habet ꝑ quāfacit ſpēs ſenſibiles eſſe ītelligibiles actu: que eſt ītellectꝰagēs: ⁊ habꝫ virtutē per quā eſt in potetia vt efficiatur inactu determinate cognitionis a ſpecie rei ſenſibilis factaītelligibilis actu: ⁊ hec virtus vel potētia dicit̉ ītellectuspoſſibilis: ⁊ haruꝫ duaruꝫ virtutuꝫ oꝑationes ſequitur oēnoſtrum intelligere: tam pͥncipioꝝ qͣꝫ cōcluſionuꝫ. vn̄ apparet falſum eſſe qd̓ quidā dicūt habitum pͥncipioruꝫ eſſeintellectum agenteꝫ.ergo dicēdum. ꝙ intellectus nō negaAd primuꝰ) tur eſſe forma materialis quin det eēmaterie ſicut forma ſubſtātialis quātum ad eſſe pͥmum: ⁊ideo oportet ꝙ ad diuiſionē materie que cauſat diuerſa īdiuidua ſequatur etiā multiplicatio ītellectus .i. aīe ītellectiue. Sed dicit̉ īmaterialis reſpectu actus ſecūdi qui eſtoperatio: quia intelligere nō explet̉ mediāte organo corporali: ⁊ hoc cōtingit: quia ab eēntia anime nō erit operatio:niſi mediāte virtute eius vel potētia: vn̄ cū habeat qͣſdaꝫv̓tutes que nō ſunt actus aliquoꝝ organoꝝ corporis: oꝫ ꝙquedā oꝑationes aīe ſint nō mediāte corꝑe. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ.ꝙ quādocūqꝫ cōiungūtur duo: quoꝝ vnus eſt potētius altero ⁊ trahit ad ſe illud hꝫ aliquā virtutē p̄ter illud qd̓ ſibi

h 4