Diſtin. XV.Qō I.

Diſtin.1ynē ꝓpriū ⁊ pͥncipalē: ⁊ ſic incōueniēs ē dicere ꝙ aliꝗd ſitꝓpter vilius ſe: vt luna ⁊ ſtelle ꝓpter noctuas ⁊ veſpertiliones: cū finis potior ſit his que ſunt ad finē. Alio modopōt dici aliꝗd eē ꝑꝑ aliud: cui ex ipſo ꝓuenit aliqua vtilitas: eo mō quo poſſet rex dici ꝑꝑ ruſticū: ex cuiꝰ regimineꝓuenit ei pax: ⁊ per hūc modū ē intelligēdū qd̓ in lr̄a dicitur. oēs enī vtilitates que ex corꝑibꝰ celeſtibꝰ ꝓueniuntī inferioribus ſunt a deo ꝓuiſe qui corꝑa illa inſtituit.¶ Utrum corꝑa celeſtia hēant aliquem effectum in corporibus inferioribus.II.¶ D ſecundum fic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ corpora celeſtia nō habeant aliquē efſcm̄ in inferioribus corꝑibus.Primo per hoc ꝙ in lr̄a dr̄: ꝙ facta ſūt ho corpora vt ſint in ſigna. Signū āt ꝯtra cām diuiditur: ergo vr̄ ꝙ nō ſint cāe aliquorum que in inferioribꝰcōtingūt. ¶ Preterea Damaſcenus dicit. Nos aūt dicimus ꝙ ipſa .ſ. corꝑa celeſtia nō ſūt cauſa gn̄atiōis eorumque generāt̉ neqꝫ corruptiōis eoꝝ que corrūpunt̉: ſꝫ gn̄atio ⁊ corruptio ad corporalia ꝑtinēt. gͦ vr̄ ꝙ nec ī corꝑalibꝰ efſcm̄ habeant. ¶ Pͣ. neceſſitas effectꝰ procedit ex neceſſitate cāe: vt in ꝗnto metaph̓ice ph̓s dicit. Sꝫ motuscorpoꝝ celeſtiū ⁊ diſpōnes eoꝝ ſunt de rebus neceſſarijs⁊ inuariabilibus: vt ēt dicit Dionyſiꝰ in epl̓a ad Policarpum. Sic ergo ex corꝑibꝰ celeſtibꝰ cārentur alterationes⁊ motꝰ corpoꝝ inferioꝝ oporteret ꝙ in inferioribꝰ oīa exneceſſitate contigerēt. Hoc āt apparet eē falſuꝫ: ergo ⁊cͣ.¶ Pͣ. oē agens agit ſibi ſil̓e: ſed corpora ſuꝑiora nō afficiuntur qualitatibus inferiorum corporum .ſ. calore ⁊ frigore: vt ph̓us probat. ergo videtur ꝙ non poſſint eē cauſa motuum ⁊ alterationum ab has formas. ¶ Si dicatur ꝙ cauſant calorem per motum ⁊ per naturam lucis.¶ Contra vbi eſt eadem cauſa ⁊ idem effectus. Sed oīacorpora celeſtia cōmuniter motus ⁊ lumen habēt. gͦ oīahaberent eundem effectum: qd̓ ē contra oēs qui ponuntcauſalitatē corporū celeſtiū ſuper inferiora cū quedameorum dicantur effectiue calida vt ſol: quedam vero frigida: vt ſaturnus ⁊ luna. ¶ Preterea. cum mouens ⁊ motū oporteat eſſe ſimul ⁊ agens ⁊ paſſum: vt probatur ī ſeptimo phyſicorum non poteſt ab vno extremo prouenire actio in alterum niſi per impreſſionem factam in medio: ſed inter ſtellas ſuperiores ⁊ corpora inferiora ſuntmedij orbes planetarum. cum ergo illi orbes non recipiant impreſſionē caloris ⁊ frigoris: non videtur ꝙ adminus a ſuperioribus ſtellis aliqua impreſſio ī īferiora corpora fiat: nec ēt ab aliquo planetaꝝ: niſi forte a luna.Sed contra eſt quod dicit Auguſtinus ī libro deciuitate dei. Non vſquequaqꝫ abſurde dici poteſt ad ſolas corpoꝝ differentias afflatus quoſdam ſydereos peruenire. Dionyſius etiam dicit in quarto capitulo de diuinis nominibus de radio ſolari tractāsgenerationē viſibilium corpoꝝ confert. et ad vitam ip̄aꝫmouet ⁊ auget ⁊ nutrit ⁊ perficit: hoc etiā ip̄e ſenſus oſtēdit p̄cipue quātū ad efſcm̄ ſolis ⁊ luneReſpōdeo ciplex error. Quidam enimantiꝗ nadicēdum: ꝙ circa hanc qōnē fuit multurales non intelligētes aliquam ſubſtantiam preter corpora eſſe ea que ſunt nobiliſſima in corporibus poſuerūteē nobiliſſima in entibus. vnde etiam ſcīam naturalemprimaꝫ ſcientiarū dicebant: vt in quarto metaph̓yce dicitur: ⁊ ꝓpter hoc corꝑa celeſtia deos appellabāt credētesetiam ea eſſe animata: quia ipſam aīam corpus eſſe dicehāt vt in pͥmo de anima pꝫ: ⁊ ideo ſequebatur corpora celeſtia habere pͥmaꝫ influentiam in inferiora corpora exſe ⁊ nō ab alio. ⁊ hec fuit cauſa inducens ydolatriaꝫ. Sꝫ

h̓ poſitio oſtenditur erronea non tantū per ſcripturas ſāctas: ſed etiā per rationes philoſophoꝝ qui ſubſtantiasintellectuales pͥmas eſſe ꝓbauerunt quarū vnā eē pͥmāoīum cauſam oſtendunt .ſ. deuꝫ. Alia poſitio eſt quorundam philoſophorum qui quidam concedunt nobiſcumcorꝑa celeſtia non eſſe primas cauſas inferioruꝫ: ſed ip̄aeē ab alio habere ⁊ virtutem agendi. dicunt tamen ꝙ eēcorpoꝝ inferiorum procedit a deo mediantibus corporibus celeſtibus. vnde et materiam elementoꝝ Auicennadicit a ſubſtantia celi cauſari: ⁊ hoc vt oſtendat omnia adeo ſcd̓m ordinē proceſſiſſe .ſ. animas mediantibus intelligentijs ⁊ corꝑalia mediātibus ſpiritualibus ⁊ corruptibilia mediantibus incorruptibilibus. Sꝫ hec poſitio erronea eſt ⁊ contra fidem que ponit deum ſolum materie⁊ omnium rerum creatorem eſſe vt ſupra dictum eſt.Aliorum poſitio eſt ꝙ omnino nullum effectum in corꝑibus habent. Sed hoc omnino eſt contra ſenſum ⁊ cōtraſanctorum auctoritates. Et ideo aliter dicendum eſt ꝙẜm Auicennam duplex eſt agens .ſ. agens diuinum qd̓ edans eſſe ⁊ agens naturale quod eſt tranſmutans. Dicoergo ꝙ pͥmus modus actionis ſoli deo conuenit: ſed ſecūdus modus etiam alijs conuenire poteſt: ⁊ per modumiſtum dicēdum eſt corpora celeſtia cauſare generatiōem⁊ corruptionem in inferioribus inquantuꝫ motus eoꝝ ēcauſa oīum inferioruꝫ mutationuꝫ. Sed cuꝫ omnis motus ſit actus motoris ⁊ moti: opꝫ ꝙ in motu relinquaturvirtus motoris: ⁊ virtus mobilis. vnde ex ipſo mobili qd̓corpus ē habet virtutē mouēdi inferiora corꝑa ad diſpoſitiones corꝑales. ex ꝑte aūt motoris qui eſt ſub̓a ſpūalisquecūqꝫ ſit illa hꝫ virtutē mouēdi ad formas ſub̓ales ẜꝫquas ē eē ſpęcificū qd̓ diuinū eē dr̄: relinquitur aūt v̓tusſpūalis ſub̓e in motu corꝑis celeſtis ad modū quo virtusmotoris relinꝗtur ī īſtr̄o: ⁊ per hūc modū oēs forme naͣles deſcēdūt a formis que ſūt ſine maͣ: vt Boetiꝰ dicit inlibro de tri. ⁊ ꝯmē. in xi. metaph̓. ſicut forme artificiatorum ab artifice.Ad primumᵍoªᵐ ꝯtindit aliqnidē eē ſionuꝫ⁊ cāꝫ: cāꝫ inquātū operat̉ ad effcm̄ſignū inqͣꝫtū ſenſibus repn̄tatū in cognitōeꝫ effcūs ducitUn̄ ꝑ hoc ꝙ dicūt̉ ſigna nō excluditur eorū cālitas quātamē ſcriptura ſubticuit ne ydolatrādi aliqua occaſio daretur ad quā tūc tꝑis hoīes ꝓni erāt. ¶ Ad ſcd̓m dicēdūꝙ Damaſ. intēdit negare a corꝑibus celeſtibꝰ illam cauſalitatem que ydolatriam inducebat vt pꝫ ex p̄dictis.¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ imp̄ſſio alicuiꝰ agētis nō recipit̉ in aliqͦniſi ꝑ modū recipiētis: ⁊ qꝛ naͣ īferior ē talis q̄ īpediri pōtdeficere in mīori ꝑte. Iō imp̄ſſiōes corporum celeſtiumnon recipiuntur ī corꝑibꝰ inferioribꝰ ẜm neceſſitatem vtſemꝑ: ita eueniat: ſꝫ vt ī pl̓ibꝰ: ſicut exp̄ſſe hr̄ a ph̓o ī finede ſomno ⁊ vigilia. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ſil̓ia ſūt que ī eadēforma cōicant: ſꝫ contingit ꝙ illam formā non vniformiter participant quedam: quia quod eſt in vno deficiēterin altero eſt eminentius: ⁊ hoc opꝫ inueniri ſcd̓m Dionyſium in omnibus cauſis eſſentialibus: ⁊ ideo ipſe dicit ꝙſol vniformiter pre accepit in ſe omnia ea que diuiſim ꝑeius actionem in alijs cauſantur: ⁊ ſecūdum hoc dico ꝙcalor et frigus ⁊ ho inueniuntur in corporibus celeſtibꝰnobiliori modo qͣꝫ in elementis non ꝙ iſtis qualitatibusafficiantur ⁊ denominentur: ſed ſunt in eis ſicut in virtute actiua ⁊ talis ſimilitudo ſufficit ad actionem agentisnon vniuoce. ¶ Ad quintum dicendum ꝙ lux quantumeſt de ſe ſemper eſt effectiua caloris etiam lux lune. Unde dicit philoſophus in libro de animalibus. ꝙ noctespleni lunij ſunt calidiores: ſed preter naturam lucis quecommunis eſt omnibus corporibus celeſtibus quelibet