Qō II.Diſtin. XV.
53
ſtella habꝫ virtutem determinatā conſequētē ſuā ſpeciē:rōne cuius lux eius ⁊ motus hꝫ vel infrigidare vel humectare: ⁊ ſic de alijs: ſicut etiā ⁊ preter motū cōmunē qui ēmotus diurnus quilibet orbis hꝫ motuꝫ propriuꝫ. ¶ Adſextū dicēduꝫ ꝙ cuiuſlibet agētis habētis ſituꝫ actio pͥusrecipitur in medio qͣꝫ in termino: nō tamē oportet ꝙ recipiatur ī vtroqꝫ eodē modo: ſꝫ ſcd̓ꝫ ꝙ exigit diſpoſitio vtriuſqꝫ ſicut ponit exēpluꝫ cōmē. in octauo phyſicoruꝫ de piſce qui retētus in rethi ſtupe facit manū p̄ter hoc ꝙ ſtupefaciat rethe q̄ ſtupe factiōis capax nō ē: ⁊ tamē ſcd̓ꝫ aliquēmodū rethe alteratur ex virtute piſcis: ita etiā oportet ꝙvirtutes ſuperiorum ſtellarum prius recipiantur in medijs orbibus qͣꝫ in inferiora corpora: quāuis non eoſdemeffectus vtrobiqꝫ habeant.¶ Utrū corpora ſuperiora habeant cauſalitatē ſuper motus liberi arbitrij.III.D tertium ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ corpora ſuperiora habeantcauſalitatē etiā ſuper motus lib. arbi. Dionyſius enim in qͣrto capitulo de diuinis noībusde corporibus celeſtibus tractās ea inquitſunt in tēpore determināt ⁊ numerat ⁊ ordināt ⁊ cōtinēt:ſꝫ opera que ſūt ex lib. arb. ſunt in tēpore. ergo determinātur: ⁊ ordinātur virtute corporuꝫ celeſtiū. ¶ Pͣ. omne qꝛnō ē eodē modo ſe habēs: oportet reducere in cauſaꝫ ſemꝑ eodē modo ſe habētē: quia contingētia procedunt ex neceſſarijs ⁊ difformia ab vniformibus: ſed actus ex lib. ardepēdentes maxīe ſunt variabiles. ergo oportet eos reducere in motus celeſtes: ſicut ī cauſas vniformes. ¶ Pͣ. ſicut ſe hꝫ mouēs ⁊ mobile ad aliud mouēs ⁊ mobile: ita ſehꝫ motus ad motuꝫ: ſꝫ motor corporis celeſtis ē nobiliormotore corporis hūani ⁊ potēs in ipſuꝫ īprimere ⁊ ſimiliter corpus celeſte in corpus hūanū. ergo ⁊ motus celeſtiseſt aliquo modo cauſa operū hūanorum q̄ ex li. depēdentar. ¶ Pͣ. p̄cognitio aliquoruꝫ futurorum nō poteſt accipiniſi ex illis in quibus illa futura ſūt aliquo modo: ſicut incauſis ſiue ꝑ ſe cognoſcāt̉ cauſe ille ſiue ꝑ aliquos effectqui dicūtur eoruꝫ ſigna ⁊ ꝑ conſequēs aliorū effectuuꝫ ſp̄cognitiōes operū hūanoruꝫ ex libertate arb. depēdētiūaccipiuntur ex mōtibus celeſtibus: ſicut pꝫ ex aſtrologisqui multa de his diuinādo p̄dicunt. ergo vr̄ ꝙ corpora celeſtia hēant cālitatē ſuꝑ ea q̄ ex libertate ar. depēdēt.Sed contra ficit dicit ph̓us in tertio de aīa. agēsoꝫ eē p̄ſtantius paciēte: ſꝫ corpus celeſte ē multo inferius in ordine entiū qͣꝫ aīa rōnalis. ergonō pōt in ipſa agere. vt cauſet aliquē effectū eius. ¶ Pͣ. vtꝓbat ph̓us in tertio ethicoꝝ in nobis ē bonos vel maloseē: ſꝫ boni vel mali efficimur ꝑ actus nr̄os. ergo in nobis ēꝙ nos actus nr̄os faciamꝰ. ergo nō cauſant̉ ex aliqͣ virtute īpreſſione virtutis celeſtis.Reſponde̓o ipſius: illud tātū cā operatiōis eē pōidd̓ꝫ ꝙ cū ꝓpria rei oꝑatio ſeqͣtur naͣꝫqd̓ aliquo mō naͣꝫ in eē ꝓducit: ⁊ iō cū actꝰ ex libertate arꝓcedētes ex hoc ꝙ volūtarij ſūt ⁊ in ptāte nr̄a actus hūni ꝓprie dicātur: nō poſſūt in aliquā cām directe reduci q̄ipſius aīe cā nō ſit: ⁊ iō ſcd̓ꝫ diuerſas poſitiōes de cālitaterōnalis aīe cōſecute ſunt diuerſe opiniōes de oꝑibus hūanis. ¶ Quidā .n. antiꝗ ph̓i ſenſuꝫ ⁊ ītell̓ꝫ idē eē dixerūt intm̄ ꝙ ſicut ex trāſmutatiōe corporis trāſmutat̉ ſenſus: itaet mutaret ītell̓s. vt d̓ Democrito ph̓s narrat ⁊ cū oēs virtutes corꝑales ex corꝑe depēdētes reducāt̉ in v̓tutes primoꝝ corpoꝝ: ſicut in cauſis: ſeq̄bat̉ ꝙ corꝑa celeſtia directe cālitatē haberēt ſuꝑ aīaꝫ rōnalē ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſupra oꝑationes eius: vn̄ ponebāt ꝙ qͣlis vnuſquiſqꝫ ē ſcd̓ꝫ diſpoſitōeꝫquā ex natiuitate ſortiebat̉ ſcd̓ꝫ īpreſſionē ſuꝑioꝝ corpoꝝ
talis finis videbat̉ ei: ⁊ ſcd̓ꝫ hoc diuerſificabant̉ electōeshoīum: ꝗbuſdā hoc ꝗbuſdā aliud eligētibus: hec aūt poſitio reprobata ē a ph̓is ⁊ quātū ad cām: qꝛ ꝓbauerunt ītellectū nō eē virtutē corporalē nec actū eius ꝓpriuꝫ organocorporali expleri: tum etiā quātū ad id qd̓ ſequit̉ on̄dētesbonā vel malā electioneꝫ in nr̄a poteſtate eē alias iniuſtedarētur pene vel p̄mia. Simil̓r etiā dānata ē a ſanctis tāquā fidei cōtraria. Aluj vero ph̓i ponētes intellectū a ſenſu differre in hoc ꝙ ad corpus nō dependet nec corporaliorgano ſuū actū explet dixerunt nullā virtutē corporaleꝫcauſalitatē ſuꝑ intellectū hūanū habere: ſꝫ oīno ab extrinſeco eē: ⁊ ideo etiā electionē hūanaꝫ nō dependere ex corporibus celeſtibus niſi per accidēs: inquātuꝫ. vꝫ. ex diſpoſitione corporis quā imp̄ſſio celeſtis relinꝗt aliquo modoaīa inclinatur ad ſequēduꝫ affectiōes corporis ꝑ modumquo paſſiōes corporales rōnē inclinant: ⁊ qn̄qꝫ deducunt.Sed tamē: qꝛ ponūt aīas humanas creari a deo mediantibꝰ ītelligētijs ponūt ꝙ motores orbiū cauſent ipſos motus voluntatis p̄ter ordinē motus. vt Auicē. dicit in finemēta. ſue ꝙ varietas opeꝝ volūtatis reducit̉: ſicut in cāꝫin cōceptiōes vniformes motoꝝ celeſtiū: nec tamē ponūtꝙ tollat̉ libertas electiōis cū imp̄ſſio recipiat̉ ꝑ modū recipiētis. Hec etiā poſitio falſa ē et cōtra fideꝫ q̄ īmediateaīas hūanas a deo creari ponit: vnde relinquit̉ ꝙ electionis hūane nō ſit cā ꝑ ſe loquēdo neqꝫ corpus celeſte neqꝫaīa eius vl̓ ītelligētia mouēs ip̄ꝫ: ſꝫ ſolus deus ꝗ operaturAd primit exgo dd̓ꝫ ꝙ actus li. ar. nō ſūt tēporales(omnia in omnibus.niſi ꝑ accidēs īquātū .ſ. hn̄t ordinē ad virtutes corporalesa ꝗbus rō ſcīam accipit ⁊ volūtas earū paſſiōibus īclinatur. ¶ Ad ſcd̓m dd̓ꝫ ꝙ motus voluntatū reducit̉ in vnaꝫcām vniformē: ſed illa cauſa nō eſt motus celeſtis aut aliqͣ virtus creata: ſꝫ ipſa volūtas dīna aqͣ eſt oīs voluntas.¶ Ad tertiū dd̓ꝫ. ꝙ actuū qui dependet ex li. ar. quidā inſola electiōe cōſiſtunt: ſicut īteriores actus ⁊ in hos nō habēt cālitatē celeſtia corpora niſi forte ꝑ modū diſpoſitionis ẜm ꝙ ex qͣlitate corporis inclinat̉ aīa ad hanc vel adillā electionē: ⁊ ſi etiā poneret̉ ꝙ eēt ex īpreſſiōe ſuꝑioꝝmotoꝝ h̓ eēt p̄ter ordinē motus: qd̓ tamē falſuꝫ ē niſi deūīmediate celos mouere dicamus. ¶ Alij vero motus ſūtꝑ organa corꝑalia ꝯpleti vt ambulare ⁊ ho: ⁊ ſuꝑ hos actꝰnō ē dubiū motus corpoꝝ celeſtiū cauſalitatē habere nōquidē a ꝑte illa qͣ ſunt a volūtate imꝑati: ſꝫ ẜꝫ ꝙ cōſiſtuntin executiōe corporis: cū oīs motus inferioꝝ reducat̉ ī ſuperiores motꝰ: ſicut in cās. ¶ Ad qͣrtū dd̓ꝫ. ꝙ ſicut dcm̄ ēelectio aīe multū inclinat̉ ex cōplexione corporis: vn̄ etiāmedici iudicāt aliquē eſſe inuiduꝫ vel triſteꝫ vel laſciuuꝫvel aliquid huiuſmōi quorū iudicia frequēter vera ſt̄: eoꝙ vt ī pluribus ratio paſſionibꝰ ſuccūbit ⁊ ab eis deducitur quāuis nō de neceſſitate eo ꝙ ratio īperiuꝫ ſuꝑ paſſiones hꝫ: ⁊ ꝑ hūc ēt modū ex motibꝰ corpoꝝ celeſtium aliqͣpoſſūt de oꝑibus hūanis p̄ſciri cū nō ſit dubiū diſpoſitiones corporis hūani īpreſſiōes corpoꝝ celeſtiū ſeꝗ quāuistalibꝰ p̄dictiōibꝰ nō ſit tutū nimis intēdere. vt dicit Aug..2. ſuꝑ Gen̄. cū plerūqꝫ aſtrologi de futurꝭ vera p̄nūciēt nōtā ex ſignis celeſtibꝰ qͣꝫ ex occulto demōis īſtinctu quē humane mētes īterdū neſciētes patiunt̉: ⁊ ſic cū hō dīnatio¶ Queſtio. II.nibꝰ qͦdāmō fedus innititur.BEinde queritur animalium quede productionead quintaꝫ ⁊ ſextaꝫ diem pertinet: ⁊ circa hocUq̄runtur duo. Prīo de maͣ ipſoꝝ. Secūdo de¶locis que eis ornari dicuntur.¶ Utrum quedam animalia ſumpſerint materiā ex aꝗsquedam ex terra.