Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
52r
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. I.Diſtin. XV.

52

Diſtin. XV.to ſcīficare diē ſabbati. Et īde ē ꝙ numerādodies vſqꝫ ad ſeptimū ꝓcedimꝰ: ⁊ dicimꝰ ſeptēeē dies quoꝝ repetitiōe oē tp̄s agit̉: nō ꝗn aliꝰſit ab illis dies octauꝰ ⁊ nonꝰ: ⁊ ſic de ceteris:ſꝫ qꝛ ī ſex diebꝰ reꝝ gn̄a diſtincta ſūt. Et ī ſeptimo lꝫ nō fuerit nouū genꝰ reꝝ inſtitutū: tn̄ fuit īeo qͣſi ꝗdā nouꝰ ſtatus ſcīficatiōis opeꝝ: ⁊ reꝗetiōis opificis. Pōt ēt ſic expōi illd̓. Cōpleuitdie ſeptīo opꝰ ſuū .i. ꝯpletū ⁊ cōſūiuatū vidit. Diuiſio textus.creatiōis ⁊ diſtinctiōis. h̓Oſt Opus incipit magiſter ꝓſeq opornatū. Et diuidit̉ in ꝑtes duas. In prīa determinat de oꝑibꝰ triū vltimoꝝ dieꝝ qui adornatū deputāt̉. In 2ª determinat de ꝗete ſeptime diei:in qua totiꝰ oꝑis ꝯſumatio on̄dit̉. ibi Iā de ſeptīe diei requie ⁊cͣ.) Prīa in duas. In prīa ꝓſeꝗt̉ opꝰ ornatū ẜm ſententiā aliqͦꝝ ſanctoꝝ. In 2ª ꝓſeꝗt̉ ſnīam Augu. de oꝑibꝰſex dieꝝ. ibi. Sed an̄qͣꝫ de hoīs creatiōe ⁊cͣ) Prīa ī tresẜm tres dies ꝗbꝰ opꝰ ornatū ꝑficit̉. In pͥma .n. determīatde oꝑe qͣrte diei. In 2ª de oꝑe ꝗnte. ibi (Dixit deus: ꝓducāt aq̄. ⁊cͣ.) In 3ª de oꝑe ſexte diei. ibi. ¶Seꝗt̉ dixit deꝰ ꝓducat terra ⁊cͣ.) Circa primā duo facit. Primo diſtinguit oꝑa ornatꝰ abinuicē ⁊ ab oꝑibꝰ diſtīctiōis. 2º ꝓſeꝗt̉ſpāliter opꝰ qͣrte diei. ibi (Qꝛ gͦ celū ⁊c̄.) 3º mouet quādādubitatiōem ⁊ ſoluit ibi. (Qd̓ āt ſubdit̉ ⁊ ſit in ſigna ⁊c̄)¶Seꝗt̉ dixit deꝰ ⁊cͣ.) Hic deſcribit̉ opꝰ ſexte diei. Et circa hͦ tria facit. Primo ponit opꝰ qd̓ ſexto die ſcm̄ ē. Scd̓omouet circa hͦ duas qōnes: vnam de aīalibꝰ nociuis. ibi.(Queri ſolet d̓ venenoſis ⁊c̄.) Aliā de aīalibꝰ ex putre factione gn̄atis. ibi (De ꝗbuſdā ēt minutis ⁊c̄) 3º aſſignatrōneꝫ ordinis eiꝰ: qd̓ vltimo ſcm̄ ē ad oꝑa p̄cedentia. ibi.(Oībꝰ āt creatis ⁊cͣ.) (iā de ſeptīe diei reꝗe ⁊c̄.) Hic magiſter ꝓſeꝗt̉ ea q̄ ad ſeptimū diē ꝑtinēt. Et circa hoc triafac̄. Primo on̄dit qūo ītelligat̉ auctoris reꝗes. 2º qūo intelligat̉ oꝑis ꝯſumatio. ibi. Sed q̄rit̉ qūo ſeptīa die ⁊c̄3º on̄dit quo ītelligat̉ ip̄iꝰ diei ſcīficatio. ibi (Illum autēdiem ſanctificaſſe ⁊c̄.) QueſtioI.querūt̉. Prīo de ꝓductiōe ſtelIc lr̄ia arū q̄ ad qͣrtū diē ꝑtinet. 2º deSp̄ductiōe aīaliū q̄ ꝑtinet ad ꝗntū ⁊ ſextum.3º de ꝗete opificis que pertinat ad ſeptimuꝫ. Circa pͥᵐ q̄rūt̉ tria. Prīo de ip̄a ꝓductiōeſtellarum. 2º de effeccu earum in inferiora corpora. 3º deeffectu eaꝝ in ea que ſunt ex libero arbitrio. Utꝝ ꝓductio ſtellaꝝ ꝯueniēter deſcribatur.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ſtellaruꝫO primum ꝓductio incōpetēter deſcribat̉. Ea .n. q̄ ſunt priora ẜm naͣm ꝑ priꝰ ab ordinatiſſimo auctore ꝓdiere: ſed ſol ⁊ alie ſtellenaͣliter p̄cedūt īferiora corꝑa: ſicut mouēs precedit motū ⁊ agēs paſſū: gͦ īcōueniēter deſcribit̉ ꝓductioſolis ⁊ aliaꝝ ſtellaꝝ pꝰ diſtinctiōem inferioꝝ elemētoꝝ. Pͣ. ẜm ph̓m ī ſcd̓o celi ⁊ mūdi. Stelle ſūt ꝑtes orbiuꝫīmobiles ī orbibꝰ ꝑmanētes ꝑ eoꝝ motū delate. Sꝫ plāte dn̄r ad ornatū nō ꝑtinere: qꝛ terre affixe ſūt: gͦ videt̉ ꝙnec ēt ſtelle. Pͣ. ſicut ꝓbāt aſtrologi multe ſtelle ſuntmaiores luna. Sꝫ cū dr̄ eē duo magna lumīaria diſcretiue ītelligit̉ excedēs magnitudo. gͦ vr̄ ꝙ incōueniēter hecde luna dicat̉. Pͣ. lumīare vr̄ dici qd̓ ē vas luminis: ſꝫillud corpꝰ dr̄ vas lumīs qd̓ a ſe lumē hꝫ: qd̓ lune nō ꝯpetit: quā a ſole illuminari eclypſis lune ⁊ augmētatio ⁊ diminutio on̄dit. gͦ vr̄ incōueniēter luna luminare dici.

Queſtio. I. Pͣ. vnūqd̓qꝫ luminare tꝑi illi preeſſe vr̄ ī quo appareat: ſꝫ luna qn̄qꝫ ēt in die apꝑet: gͦ nō dꝫ dici ſolū nocti preeſſe. Pͣ. nobiliꝰ nunqͣꝫ ē ꝑꝑ viliꝰ ſe: ſꝫ nō niſi abſurde dici pōt minuta aīalia: q̄ luce ſolis ferre nō pn̄t: luna ⁊ ſyderibꝰ digniora eſſe: gͦ vr̄ incōueniēter in lr̄a dici iō factā eēlunā ⁊ ſydera: vt lucerēt ꝓpter talia aīalia.Reſpodeo cōia actiua in tota nā exigunt̉ deterdd̓m. ꝙ ſicut ſupra dcm̄ ē: p̄ter pͥncipiaminate virtutes mouētes ad determinatas ſpēs: ⁊ ho virtutes ꝑ opꝰ ornatꝰ rebꝰ indite ſunt. Sicut āt actio v̓tutuꝫinferioꝝ cōiter agentiū reducit̉ in virtutē celeſtē actiuāvl̓r: ita ēt virtutes que ſunt in inferioribꝰ mouentes addeterminatas ſpēs reducūtur in aliqͣs virtutes celeſtesd̓terminatas: ⁊ hō virtutes determinate cōſiſtunt precipue in ſtellis que ẜꝫ diuerſos aſpectꝰ ⁊ ꝯiūctōes imꝑ̄mūtad determīatas ſpēs: vt dicit ꝯmētator in vndecīo metaph̓yce. vn̄ virtutes inferiores ſunt ſicut inſtr̄a virtutumſuperioꝝ: vt dicit ꝯmētator in 8º. ph̓ycoꝝ: ⁊ ideo vt ordoornatꝰ diſtinctiōis ordini rn̄deret. primo ponitur ornatꝰſup̄mi elemēti ẜm ꝓductionē luminarum in ꝗbꝰ determinate virtutes conſiſtunt: ſcd̓o ornatus medij elementi ꝑ formatiōem piſciū ⁊ auiū. tertio ornatus infimi elemēti in ꝓductione aīalium terreſtrium.Ad primum ᵍᵈᵈᵐ ꝓʰoc qd̓ dr̄. Fiant luminaria in firmamēto celi: nō intelligit̉ꝙ ho̓ corꝑa luminariuꝫ ẜm eē ſuum ſpecificum ex preiacenti maͣ facta ſint: ſed eoꝝ ſub̓a pͥus exiſtente: tunc prīovirtutes determinate eis collate ſunt: exquo vltimuꝫ cōplemētum ſui acquiſiere. He aūt determinate virtutescorpoꝝ celeſtium non reſpondēt cōibus virtutibus queſunt in elemētis: ſed ꝓprijs que ſunt in determinatis rebus: vt ſicut lucis ꝓductio elemētoꝝ diſtinctionem p̄ceſſerat: ita luminarium inſtitutio precederet naturaliū ſpecierum diuerſitatem. Ad ſcd̓m dicēduꝫ: ꝙ ad ꝓductionē plantarum ſufficiunt cōmunes virtutes elementoꝝque ex diuerſa cōmixtione elemētoruꝫ diuerſimode ſpeciem ſortiūtur: qd̓ in animalibus ꝑfectis accidere nō poteſt: qͣꝫuis quidam philoſophi hoc poſuerint: ⁊ hec ē cauſa quare plante ad opus diſtinctionis ꝑtinent. Unde nōopꝫ ꝙ ſtelle ꝑtineant ad opus diſtinctionis: in quibꝰ ſuntvirtutes mouentes ad determinatas ſpecies. Uel poteſtdici: ꝙ ſtelle ⁊ ſi non mouētur in celo ꝑ ſe mouentur tamen cum orbibus ſuis. plante vero nec ꝑ ſe: nec cum aliomouētur. Ad tertium dicēdum: ꝙ ſol dicitur magnuꝫluminare: ⁊ ꝓpter quantitatē: ⁊ ꝓpter virtutem. Lunavero dicitur magnum: non tam ꝓpter quātitatē veramqͣꝫ ꝓpter quantitatē apparētem ⁊ ꝓpter exceſſum claritatis reſpectu aliarum ſtellarum ex propinquitate eiꝰ adnos: ⁊ ꝓpter euidētiam effcūs quē habet in rebus humidis. Ad quartū dicēdum: ꝙ ſicut ph̓i ꝓbant: ⁊ etiamDionyſius aſſerit in quarto capl̓o de diuinis nominibusa ſole illuminantur oīa corpora ⁊ ſuperiora ⁊ inferiora: ⁊non tantū luna: nec tamen hoc impedit quin alia corpora luminaria dicātur: quia cum lumen ſolis vt Dionyſiꝰdicit recipiatur diuerſimode in diuerſis corꝑibus ſcd̓meorum proportionem quedam corpora recipiunt lumenpredictum. vt lucentia ⁊ radios emittentia: ſicut luna etſtelle: ⁊ talia poſſunt luminaria ⁊ vaſa luminis dici. q̄daꝫauteꝫ recipiunt non vt radios ex ſe emittentia. ⁊ hoc dupliciter: vel in profundo vt aer: vel in ſuperficie vt corpora oꝑaca: quorum neutrum luminare dici poteſt. Adꝗntū dd̓m: ꝙ qͣꝫuis luna in die appareat: non tamē lumēeiꝰ in die dn̄at ꝑꝑ pn̄tiam maioris luminis: ⁊ iō dr̄ noctipreeſſe nō diei. Ad ſextum dd̓m ꝙ aliquid poteſt eſſeꝓpter aliud dupl̓r: aut quia ordinatur ad ip̄m ſicut ad fi

g 4