Diſtin. XIIII.Qō I.
Diſtin. XIIII.vel inflamās: īferior vero pars aeris dr̄ celum aereuꝫ ī qͣē aer ẜuās ꝓprietatē aeris nobis noti: ⁊ ī vſū nr̄ꝫ veniētꝭ.gͦ dd̓m: ꝙ celū ſancte trinitatis noAd primum minat̉ metaphorice ipſa celſitudodīne maieſtatis ⁊ trāſumptiua ſil̓itudine qͣlis pōt eē corporaliū ⁊ ſpūaliū ẜm ꝓportionabilitatē. ⁊ iō nō oportuitvt in eandē diuiſione cū celis corꝑalibꝰ vēiret. ¶ Ad 2qd̓m: ꝙ corpꝰ illud qd̓ naͣ celū dr̄: nō ē alterabile ex cōtactu alteriꝰ corꝑis. ⁊ iō eandē naͣm retinet ī qͣlibet ſui eternitate. ⁊ iō ī talibꝰ corꝑibꝰ nō diſtinguit̉ duplex celū ẜmſuꝑiorē ⁊ īferiorē ꝑtē: ſic̄ in aere ⁊ igne: cuiꝰ extremitatesex alteratōe corpoꝝ ꝯtigētiū diuerſis ꝓpͥetatibꝰ diſponūtur. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ ſub celo ſydereo īcludūt̉ celi ſeptēplanetaꝝ: cui oēs in hͦ ꝯueniūt cū ſphera ſtellaruꝫ fixaꝝꝙ hn̄t difformitatē in ꝑtibꝰ ex eo ꝙ aliqͣ ꝑs eſt lucida vtſtella ⁊ altera ꝑs diaphōa: vt ſūt relique alie ꝑtes orbis.¶ Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ qͣꝫuis aqua ꝑticipet diaphonitatē: nōtn̄ ꝑticipat altitudinē ſitꝰ: cū in pluribꝰ ſit graue qͣꝫ leue:eſt enī graue in loco ignis ⁊ aeris: leue v̓o in loco terre totū: ignis v̓o ē leuis ſimpl̓r: aer āt in pluribꝰ leuis qͣꝫ grauisvt dr̄ in 4º ce. ⁊ mū. ⁊ iō elemētū aque nō ꝯſeꝗt̉ nomē celi. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m: ꝙ ꝑ triplex celū ītelligit̉ ẜꝫ glo. triplexgenꝰ viſionis: vel ēt triplex hierarchia: vl̓ pōt dici: ꝙ tertiū dr̄ empyreū vt tm̄ triplex celū ſumat̉ qd̓ naͣm celeſtēhꝫ. vt dcm̄ ē .ſ. empyreū criſtallinū: ſydereum.¶ Utꝝ opꝰ tertie diei ꝯueniēter deſcribat̉.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ incōueniēO quintū ter opꝰ tertie diei deſcribatur. In 3ª enī die fcā ē diſtinctio medij elementi ab vltīo: ſed ſub medio elemēto includiturI ignis aer ⁊ aqͣ: vt dcm̄ eſt: cuꝫ gͦ ignis ⁊ aer ſintnobiliora qͣꝫ aqͣ: vr̄ ꝙ incōueniēter eoꝝ mentiōem p̄termiſit. ¶ Pͣ. cuilibet corꝑi debet̉ locꝰ naͣlis ẜm exigētiaꝫſue forme. Un̄ ꝯmen. dicit in octauo ph̓ycoꝝ: ꝙ quantoignis accipit de ſpē in gn̄atiōe tm̄ hꝫ de vbi: ſꝫ aqua etiaꝫan̄ tertiū diē formā naͣlē habuerat: qd̓ pꝫ ex ſcriptura:ipſiꝰ aq̄ in pͥncipio mentiōem facit. gͦ a pͥnº ſue crationis īſuū locū tēdebat. gͦ nō vr̄ 3ᵉ diei opꝰ ꝯgregatio aqͣꝝ ī vnilocū. ¶ Pͣ. ī elemetꝭ ē talis ordo ꝙ ſubtiliꝰ ſe hꝫ ad minſubtile: ſic̄ ꝯtinēs ad ꝯtētū. vn̄ ignis ꝯtīet aerē: ⁊ aer aquāſꝫ aqͣ ēt ē ſubtilior terra. gͦ aqͣ dꝫ totā terrā ꝯtinere: ⁊ nō īvnā ꝑtē eiꝰ cōgregari. ¶ Pͣ. a loco in quē mouet̉ corpunaͣliter: nō pōt moueri niſi violēter: vt ī 2º ce. ⁊ mun. hēt̉.Si gͦ aqͣ naͣliter ꝯgregat̉ in vnaꝫ ꝑtē terre: vr̄ ꝙ ad aliasꝑtes defluere nō poſſet: niſi violeter. Nullus āt motꝰ violētꝰ ē ꝑpetuꝰ: vt in pͦ ce. ⁊ mū. dr̄. Cum gͦ ex mari: qd̓ dicilocꝰ ꝯgregatiōis aqͣꝝ: indeficiēter aqͣ ad reliqͣs ꝑtes terderiuet̉: qd̓ ip̄a perenitas fluuioꝝ on̄dit: vr̄ ꝙ nō naͣl̓r acin vnū locū ꝯgregēt̉: ⁊ ita incōueniēter talis ꝯgregatio ininſtitutiōe naͣe ꝯmemorat̉. ¶ Pͣ. ī loco naͣli vnūqd̓qꝫ elemētū ē puꝝ ⁊ ſimplex: ſꝫ aqͣ in mari nō vr̄ eē puꝝ elemētū: qd̓ ip̄a ſalſedo on̄dit: cū aqͣ de naͣ ſua ſit īſipida. gͦ vr̄ ꝙnō naͣliter in locum vnum .ſ. in mare aque congregentur⁊ ſic idem quod prius. ¶ Pͣ. plante vidētur ad ornatumterr̄ ꝑtīere: ſꝫ ad ornatū deputāt̉ tres vltimi dies. gͦ ī oꝑetertie diei d̓ ꝓductiōe plantaꝝ mētio faciēda nō erat.¶ Pͣ. herbe ꝗdā vl̓ plāte nō vidēt̉ ī 3ª die eē ꝓducte: ſꝫ ꝑpctm̄ hoīs: vt hr̄ Gen̄. 3º. Spīas ⁊ tribulos germīabit tibi. gͦ vr̄ ꝙ incōueniēter ī 3ª die dicat̉ terrā herbā virentēꝓtuliſſe: cū hͦ nō ſit vl̓r veꝝ. ¶ Pͣ. ſicut plāte gn̄ant̉ ī terra: ita ēt ⁊ corꝑa mineralia. gͦ vr̄ ꝙ inſufficiēter reꝝ ꝓductiōem determinet ſcriptura: cum in hac die de mineraReſpode̓O dicēdū: ꝙ opꝰ diſtinctionis attenditur(libus mentio non fiat.ẜm hoc ꝙ corꝑibꝰ q̄ ſt̓ elementa mundi: conferūt̉ virtu-
tes vl̓r ad naͣles effectus mouētes: cuiuſmōi ſunt qualitates actiue ⁊ paſſiue elementoꝝ: ⁊ iō hō qualitates in inferioribꝰ elemētis tertia die collate intelligūtur: ꝗbꝰ ad inuicē ⁊ ꝓprietate ⁊ ſitu ſeparātur: eo ꝙ inter qͣlitates elementares ēt grauitas ⁊ leuitas ꝯtinēt̉: que ſūt pͥnª motꝰelementoꝝ ad ꝓpria loca: ⁊ ēt quietis naͣlis eorū in eiſdēſicut caliditas ⁊ frigiditas ſunt principia alterationis: etideo ex collatione talis virtutis dicūtur aque tertia diein vnum locum congregate.Ad primumᵍ doᵐ: ᵐ isnis ⁊ aer ſunt elementamagis latentia: eo ꝙ non ita ſenſupercipiūtur: ſicut aqua ⁊ ideo legiſlator rudi ppl̓o legemꝓponēs ex manifeſtis que tetigit: occulta intelligēda reliquit. ¶ Uel dd̓m vt prius dcm̄ eſt: ꝙ aer quantū ad ſuperiorē ꝑtem ꝯprehēdit̉ noīe celi: quātū v̓o ad inferiorēnoīe aq̄ ꝑꝑ ſil̓itudinē humiditatis quā cū aqua hꝫ: cuiusvaporibꝰ reſolutis quodāmodo aer inſpiſſat. ¶ Ad ſcd̓ꝫdd̓m ꝙ ſicut calor ⁊ frigus non ſunt forme ſub̓ales elemētoꝝ: ita nec grauitas ⁊ leuitas: quia nō poſſent eē alijscorꝑibus accidētales. vnde ſicut ſub̓alis non ē pͥncipiumalteratiōis: niſi mediante calore vel frigore: ita nec ē pͥnᵏmotus vl̓ quietis localis: niſi mediante grauitate ⁊ leuitate. ⁊ ideo qͣꝫuis aqua formā ſub̓alē ex oꝑe creatiōis habuerit: non tn̄ ex hoc in ꝓprium locū ꝯgregabat̉. ſed peropꝰ ſue diſtinctionis intelligūtur hec oꝑa ordinata ẜꝫ tēpus ſiue ẜm naturā. Uerbū āt ꝯmentatoris intelligeduꝫē de corꝑibus ẜm ꝙ ſunt in ſui cōplemento quātū ad primū ⁊ ad ſcd̓ꝫ eē. ¶ Ad tertiū dd̓ꝫ: ꝙ quāto aliquod elementū ē ſubtilius: tanto eſt maius in quantitate. ⁊ iō aerē maior qͣꝫ aqua ⁊ aqua qͣꝫ terra. ⁊ ideo aer complectituriſta duo vndiqꝫ ꝯplexus ſphericā figurā. a quo defic̄ aqͣ:que ꝗdē terrā cingit non totā operiēs ipſam: complexusquidē circulū: ſed deficiēs a ꝯplexione ſphere: ⁊ hoc etiāſeꝗtur neceſſitatē finis: vt in terra poſſit eē hītatio aīaliūreſpirantium ⁊ generatio plantaꝝ: terra vero quaſi minima in centro concluditur. ¶ Ad qͣrtū dd̓m: ꝙ corporainferiora p̄ter motus ꝓprios ſequūtur quodāmō motuꝫſuperioꝝ: ⁊ quāto ē ꝑfectius corpus inferius: tāto magiscōſequit̉ de motu ſuperioris: qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ in corꝑibusceleſtibus orbis inferior p̄ter motū ꝓprium retinet motum ſuꝑioris orbis quo defert̉: ita ēt eſt in elementis: ꝙex motu corpoꝝ celeſtiū aliquid cōſequūtur de motu circulari p̄ter motus ꝓprios naͣles: qd̓ euidentiſſime apꝑetin reflatu maris qui ſeꝗt̉ motū lune: non tamen hoc fit ꝑmotū violentū: qꝛ dicit ꝯmen. in qͣrto ce. ⁊ mun. ꝙ motꝰquibus elemēta ſequūtur imp̄ſſiones corpoꝝ celeſtiumnon ſunt violēti: cum ſit ẜm naturalem ordineꝫ corpoꝝꝙ inferiora impreſſionē ſuperioꝝ ſequantur: ⁊ tanto plꝰqͣꝫto ꝑfectius fuerit in natura corpus inferiꝰ: ⁊ per huncmodū ex impreſſione celi mouentis elemēta ad mixtionē aqua ſubingreditur terrā: vt ſit apta ad gn̄ationē mineraliū ⁊ animalium ⁊ plantaꝝ: ⁊ exinde in locū ꝓpriuꝫnaturali motu reuertit̉: vt dr̄ eccle. prīo. Ad locum vn̄exeunt flumina reuertūtur. ¶ Ad quintum dd̓m. ꝙ oīaelemēta in loco vbi cōtingunt ſe alterātur a ſua natura:vt ſit quidam motꝰ cōiunctionis inter ea: ⁊ exinde in mari cātur ſalſedo ex admixtione vaporis terreſtris ſimulcū aduſtione radij ſolaris: ⁊ hoc p̄cipue prope terram ⁊ īſuperficie. In profūdo eniꝫ pelagi inuēitur aqua dulcisvt pꝫ ex v̓bis ph̓i dicētis in lib. de aīalibus ꝙ quidam piſcis qui dicitur malarie: īuenitur valde magnus in locispelagogis: in quibus abundant aque dulces. ¶ Ad ſextum dd̓m: ꝙ de productione plantarū vr̄ eē diuerſitas īter Aug. ⁊ alios ſanctos. Augu. enim videtur velle: ꝙ cuꝫdr̄ producat terra herbam virentem ⁊c̄. Non intelligit