Diſtin. XIIII.Qō I.

Vintelligi nō valēt. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ nō opꝫ eē eundemſitū ꝑtium in vniuerſo qui ē in hoīe: qꝛ in vniuerſo ordinātur corpora ſuper nos: ẜꝫ ꝙ minus ſūt immalia: ſed inhoīe ẜm ꝙ expedit ad conſeruatiōem vite ⁊ ad ꝯuenientē executiōem aīe: ⁊ ꝑp hoc illud qd̓ ē pͥncipium vite: ī homine .ſ. cor ē in medio poſitū: vt ab oī leſione ꝯſeruetur: ⁊vitam ꝓportional̓r in oēs ꝑtes corꝑis diffundat: ſed celūqd̓ ꝑꝑ ſuā impoſſibilitatē e ꝯſeruās nō ꝯſeruatuꝫ a corꝑalio: ē in extremo poſitū: quaſi ꝯtinēs: cuiꝰ tn̄ motꝰ ē vt vita quedam natura exiſtētibꝰ oībꝰ: vt in octauo phyſicoꝝdr̄ ad ſil̓itudinē motꝰ cordis in aīali: vt dicit Raby moyſes. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ſaturnus hꝫ infrigidare ex ꝓpanaͣ ⁊ virtute ꝯn̄te ſpēm ſuam: vn̄ nō opꝫ ꝙ ad eiꝰ infrigidatiōem aque ſuꝑ celos ponātur: ꝗa ſi ibi eēt ip̄m nō infrigidarent: cū ſint de naͣ ꝗnte eēntie nō ſuſceptibilis peregrine īpreſſionis: qd̓ iteꝝ ſi eēt poſſibile magis infrigidarēt ſtellas octaue ſphere: velut ſibi ꝓpinꝗores: quaruꝫtn̄ q̄dam inueniūt̉ eē calidiſſimi effcus. ¶ Ad qͣrtū dd̓ꝫ.ꝙ corꝑa naͣlia in infinitū diuidi nō pn̄t: qꝛ oīum naͣ conſifiſtētiū: vt in ſcd̓o d̓ aīa dr̄: ē terminus magnitudinis: nectm̄ in augmēto: ſed ēt in diminutiōe. ⁊ iō et ē inuēire minimā carnē ⁊ minimā aquā: vt in prīo ph̓ycoꝝ dr̄: ⁊ ideo īqualibet ſpē oꝫ eē terminū quēdā rarefactiōis vltra queſpēs nō ſaluat̉. Un̄ vltima raritas ad quā pōt ꝑueniri: eſtẜm ꝙ maͣ ſtat ſub forma ignis: vt dicit ꝯmentator in 4phyſicoꝝ. Un̄ poſſet aqͣ tm̄ rarefieri: ꝙ iā non eēt aqͣ: necvapor. ſed aer vel ignis. ¶ Pͣ. cū ignis ſit maxīe actiuꝰ nōpoſſet pertrāſire regionē ignis vapor ille qui conſūmaretur: ⁊ adhuc minꝰ poſſibile eēt: vt ſub̓a orbiū penetraretꝗ ẜm oēs ſūt indiuiſibiles: niſi metaphorice diuidi dicāt̉.¶ Utꝝ firmamētū ſit de naͣinferioꝝ corporum. II.D ſecundū) mamētum ſit de nāinſic ꝓceditur. vr̄ ꝙfirferioꝝ corpoꝝ. Dicit enī Baſiliꝰ in examerō.ꝙ ē de naͣ ignis. In lr̄a ēt dr̄ ꝙ eſt de aqua inmodū criſtalli cōgelata: que duo conſtat eēd̓naͣ inferioꝝ corpoꝝ. gͦ et firmamētū. ¶ Pͣ. ignis ē nobiliſſimū corpoꝝ inter elementa: ſed nō ē ꝓbabile vt nobiliſſimum corpꝰ in oꝑibus creationis p̄termitteretur: cum gͦſcriptura ſpālem mētionem de igne nō faciat: vr̄ ꝙ nomine firmamēti intelligat̉. ¶ Pͣ. oe agens agit ſimile: ſꝫ corpora ſuꝑiora in inferioribꝰ habēt efſcm̄ caliditatis ⁊ humiditatis. gͦ vr̄ ꝙ qualitatibꝰ efficiant̉: ⁊ ita vr̄ eē de natura inferioꝝ corpoꝝ. ¶ Pͣ. ꝓprium ignis eſt ẜm ph̓m eſſeſpē ſubtiliſſimū corpoꝝ: ſed nihil corpoꝝ ē celo ſubtilius⁊ nobilius. ergo videtur ꝙ celum ſit ignis: ⁊ ſic idē qd̓ pͥꝰ.Dionyſiꝰ dicit in 4º cap. de di. no. ꝙSed contra celi ⁊ ſtelle habēt ſub̓am ingenerabilem ⁊ inuariabilem: ſed inferiora corpora ſūt generabilia ⁊ variabilia. gͦ firmamētū nō ē de naͣ inferioꝝ corpoꝝ¶ Pͣ. cum naͣ ſit pͥncipium motꝰ ⁊ ꝗetis: opꝫ ꝙ per motuiudiciū de naͣ corꝑis accipiamꝰ: ſed motꝰ circularis naͣliscelo eſt: qꝛ eſt pͥmus motꝰ: motꝰ āt violētus nō pōt eē primus: nulli aūt inferioꝝ corpoꝝ naͣlis eſt motꝰ circularisgͦ opꝫ ꝙ celum nō ſit de naͣ inferiorum corpoꝝ nec hēnsꝯrium: ſicut nec motus eius.dd̓m: ꝙ circa hanc qōnem fuit ph̓oruꝫReſpodeO diuerſa poſitio. Oēs enī ante Aꝝ. poſuerunt celum eē de naͣ quatuor elementorum. Ariſto. autprimꝰ hāc viam improbauit: ⁊ poſuit celū eē ꝗntam eſſentiā ſine grauitate ⁊ leuitate ⁊ alijs cōtrarijs: vt pꝫ in prīoceli ⁊ mundi: ⁊ ꝑꝑ efficaciam rōnuꝫ eius poſteriores ph̓iꝯſenſerunt ſibi: vnde nūc oēs opinionē eius ſequuntur.Sil̓r ēt expoſitores ſacre ſcripture ī hoc diuerſificati ſūtẜm ꝙ diuerſorum ph̓oꝝ ſectatores fuerunt: a quibꝰ ī phi

loſophicis eruditi ſunt. Baſilius enim ⁊ Augu. ⁊ pl̓es ſanctorum ſequūt̉ in philoſophicis que ad finē nō ſpectantopiniones platōis: ⁊ ideo ponūt celū de naͣ qͣtuor elemētorum. Dionyſiꝰ aūt fere vbiqꝫ ſeꝗtur Ariſto. vt pꝫ diligēter inſpiciēti libros eius: vnde ipſe ſeꝑat corpora celeſtiaab alijs corꝑibꝰ. ⁊ ideo hanc poſitiōem ſequēs dico: ꝙ celum nō ē de natura quatuor elemētoꝝ: ſꝫ ē ꝗntū corpus.Ad primum runt non quaſi aſſerētes: ſed nic̄ vteergo dd̓m: ꝙ alij ſancti hoc tradidetes his que in ph̓ia didicerant: vnde nō ſunt maioris auctoritatis qͣꝫ dcā ph̓orum: quos ſequūt̉ niſi in hoc ꝙ ſuntab oī infidelitatis ſuſpitiōe ſeparati: vl̓ pōt dici ꝙ ſumūtignē ⁊ aquā ẜm ſil̓itudinē lucis ⁊ diaphanitatis. ¶ Ad ſecudū dd̓m ꝙ Raby moy. dicit ꝙ ignis intelligitur ꝑ tenebras: que in pͥncipio creationis ꝯmemorātur. vt ſic numerus ⁊ ordo elementoꝝ deſignetur: dum ſuꝑ terraꝫ aqͣſuper aquā ſpūs .i. aer ſuper ſpm̄ qui eſt facies abiſſi tenebre deſcribūt̉: eo ꝙ ignis in ſua ſphera nō lucet: vt a ph̓isꝓbatum eſt: Sed quia hec expoſitio videt̉ nimis extranea: Ideo pōt melius dici ꝙ ibi non tangūtur niſi creature que habēt manifeſtā apparentiā ⁊ vtilitatē apud nosoēs: ⁊ ꝑꝑ hoc ēt de aere nō fecit mētionē. qꝛ aer eē corpꝰa vulgo non ꝑcipitur. vnde quidā vacuum plenum aeredixerunt. Sil̓r ⁊ ignis elementū ẜm ꝙ in ſphera ſua ē: nōſenſu: ſed rōne dep̄henditur. ⁊ ideo horū creatio rudi populo explicite nō propōitur: ſed ꝑ aquā oīa tria intelligūtur: quaſi mediū corpꝰ inter celū ⁊ terram. ¶ Uel dicendum ẜm Aug. ꝙ aer quantū ad ſuperiorē partē ꝑꝑ tranquillitatē: cū celo computatur qd̓ ē ignis ẜm eius poſitioneꝫ: ⁊ idem nos poſſumus dicere de igne ex quo nō ponimus celuꝫ de natura qͣtuor elementorū. ¶ Ad tertiū dicēdum: ꝙ qn̄ materia ē ꝓportionata ad recipiendā actionem ẜꝫ virtutē agentis: tunc agens facit ſibi ſil̓e ī ſpecie:⁊ dicitur agens vniuocū: qn̄ aūt materia non ē ꝓportiōata ad recipiendam actiōem ẜm virtutē agētis: ſeruaturquidē aliqua ſimilitudo effectus ad agēte ẜm ꝙ dic̄ Dionyſiꝰ in ſcd̓o cap. de di. no. ꝙ habent cata cauſarum ſuaꝝꝯtingētes imagines ⁊ tamen non opꝫ eodē modo inueniri aliꝗd in cā quo ē in effectu: ſed eminētiori: ⁊ ita etiaꝫ calor aliquo modo ē in ſole nō ꝗdem denominās ipſum vtdicatur calidus formal̓r ſed effectiue ẜm virtutē calefaciēdi que in eo eſt. ¶ Ad qͣrtum dicendū: ꝙ ſubtilitas etraritas nō inuenitur vniuoce in corꝑibꝰ celeſtibus ⁊ īferioribus: vt dicit ꝯmenta. in li. de ſub̓a orbis. vnde ignidicitur eē ſubtiliſſimū corpoꝝ ẜm illam acceptionem qͣſubtilitas in inferioribus corꝑibus inuenitur: tamen auctoritates ex exēplis ſumpte paꝝ cogunt.III.¶ Utꝝ motus celi ſit ab intelligentia.ſic ꝓceditur. videtur ꝙ moD fertil cus celi non ſit ab aīa vl̓intelligentia. Motus enim celi eſt motꝰ naͣlisvt in prīo celi ⁊ mūdi dicit ph̓us. ſed motꝰ naͣXlis eſt cuius pͥncipium ē forma corꝑis naturalis. ergo vr̄ ꝙ motus celi ſit a forma naturali eius: ⁊ nōab aliquo mouēte per apprehenſionem. ¶ Pͣ. oīs motusab aīa eſt cum labore ⁊ pena: vt in ſecūdo ce. ⁊ mū. dicit̉:ſed motus celi non ē hō: quia non poſſet eſſe continuus ⁊vniformis. ergo non mouetur ab anima. ¶ Pͣ. anima ītellectiua non ꝯiungitur corpori: niſi mediante ſenſitiuo⁊ nutritiuo: vt pꝫ ex comparatiōe partium aīe ad ſpēs figuraꝝ in ſecūdo d̓ aīa. ſed corꝑa celeſtia nō pn̄t hre aīaꝫſēſitiuā vl̓ nutritiuā: qꝛ nō hn̄t cōpꝰ ꝯpl̓onatū: qͣle exigit̉vt ſit inſtr̄m oꝑationū aīę vegetatiue ⁊ ſenſitiue. ergo vrꝙ nec ab aīa intellectiua moueri poſſit. ¶ Pͣ. oē corpusmotuꝫ ab aīa habet dextrū ⁊ ſiniſtrū ⁊ alias differētias