Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. I.Diſti VIIII.

49

1 A12binariꝰ prīcipiū ē alteritatis ⁊ ſignū diuiſiōis. De oꝑe tertie diei qn̄ aq̄ ꝯgregate ſūt ī vnū.Eꝗt̉. Dixit deꝰ. Cōgregēt̉ aq̄ ī vnūlocuꝫ: ⁊ appareat arida. Tertij dieiopꝰ ē ꝯgregatio aqͣꝝ in vnū locū. CōAA gregate eniꝫ ſunt oēs aq̄ celo inferio.res in vnā matricē: vt lux que p̄terito biduo aquas data luce illuſtrauerat: ī puro aere clarior refulgeat: ⁊ apꝑeat terra q̄ cooꝑta latebat⁊ q̄ aꝗs limoſa erat fieret arida ⁊ germinibusapta. Eodē enī die ꝓtulit terra herbā virentē:lignūqꝫ faciens fructū. Si aūt q̄rat̉ vbi ꝯgregate ſūt aque q̄ totū texerant ſpatiū vſqꝫ ad celuꝫ:potuit fieri vt terra ſubſidens cōcauas partesp̄beret vbi fluctuantes aquas reciperet. pōt ētcredi primarias aqͣs rariores fuiſſe: q̄ ſic̄ nebule tegerēt terras: ſed ꝯgregatiōe eſſe ſpiſſatas:⁊ ideo facile ī vnū poſſe redigi locum. Qūo oēs aque ſunt in vnū locū congregate:cū multa ſint maria ⁊ flumina.Umqꝫ ꝯſtet eē multa maria ⁊ flumina: in vnū tn̄ locū dicit aquas cōgregatas ꝑꝑ ꝯtinuatiōem oīum aquarūque in terris ſūt. Quia cūcta flumīa⁊ maria magno mari iungūt̉. Ideoqꝫ cū dixerit aquas ꝯgregatas in vnū locuꝫ: deinde dicitplural̓r ꝯgregatiōeſqꝫ aqͣꝝ ꝑꝑ multifidos ſinꝰeaꝝ: ꝗbꝰ oībꝰ ex magno mari principiū eſt. Diuiſio textus.Eterminato ʰᵐº obe diſtinctiōisqͥ lux formata ē. Hicdetermīat de oꝑe ſcd̓e diſtinctiōis: qd̓ ſecūdeIdiei ꝯpetit: ī qͦ firmamētū eē ſcm̄ deſcribitur.Diuidit̉ āt hec ꝑs ī ꝑtes duas. In prīa on̄ditdiſtīctiōem ſcd̓o die factam. In 2ª mouet qͣſdā qōnes. ibi(Queri ēt ſolet cuiꝰ figure ⁊c̄.) Circa pͥᵐ duo fac̄. Prīodetermīat opꝰ prīe diſtinctiōis ẜm pōneꝫ q̄rūdā dicētiūfirmamētū ex aꝗs ſcm̄ eē. 2º. ſcd̓ꝫ expōnē eoꝝ ꝗ dicūt firmamētū eē de naͣ ignis. ibi. (Quidā v̓o celū ⁊c̄.) (Queriēt ſolet ⁊c̄.) Hic mouet tres qōnes. Primaꝫ de figura celi. 2ªᵐ de motu eiꝰ. ibi (Querit̉ āt ſi ſtet ⁊c̄.) Tertiā quar̄p̄termittit̉ hꝰ diei bn̄dictio. ibi (Poſt hͦ q̄ri ſolet ⁊c̄. Sequit̉. Dixit deus ⁊c̄.) Hic ponit̉ opꝰzᵉ diſtinctionis: ad qd̓3ª dies deputat̉. Et circa hͦ duo fac̄: Prīo deſcribit opustertie diei. 2º mouet qͣſdā qōnes circa hͦ ibi (Si āt queritur ⁊c̄.) Ubi pͦ q̄rit̉ d̓ ꝯgregatiōe aqͣꝝ. 2º d̓ vnitate ⁊ pl̓alitate eaꝝ. ibi (Cūqꝫ ml̓ta ꝯſtat eē maria ⁊c̄) Qō I.AIc querūtur pra firmamētū ſint aliꝗnqꝫ. Primo vtrū ſuque aque. Scd̓o cuius naͣe ſit firmamentum.Tertio a quo moueatur. Quarto de numerocelorum. Quinto de opere diei tertie. Utrum aque ſint ſuper celos.D primum ſic P cedit̉. vr̄ ꝙ aque ſuper celos ſint: qꝛ vt dicitAugu. maior ē ſacre ſcriptur̄ auctoritas qͣꝫ oīshumani ingenij ꝑſpicacitas: ſꝫ ſcriptura ī pluribus locis aqͣs ſuꝑ celos eē ꝯmemorat. gͦ vr̄ ꝙ

nulla rōne negādū ſit. Pͣ. hō dr̄ minor mūdus: qꝛ in eoē ſil̓itudo totiꝰ vniuerſi: ſꝫ ī corꝑe humano cerebrū ī quoē frigiditas ẜm ph̓m ē poſitū ſupra cor: qd̓ ē fons totiꝰ caliditatis. gͦ vr̄ ꝙ in vniuerſo aqua ſit ſupra ignē collocata⁊ ſupra ſolē. Pͣ. ẜm ph̓m in ſcd̓o celi ⁊ mūdi: corꝑa celeſtia per velocitatē ſui motꝰ in inferioribꝰ calorē generāt.ſed ſaturnꝰ īter alios planetas velociſſime mouet̉ motudiuturno. qꝛ ī ꝑtibꝰ ſphere qͣꝫto ꝑs plus diſtat a centro: tāto velocius mouet̉: gͦ oportebit ẜm hͦ ꝙ ſaturnꝰ ſit calidiſſimi effcūs: cuiꝰ ꝯͣriū ab aſtrologis dr̄: opꝫ gͦ ibi eē aqͣs:ꝑ quaꝝ ꝓpinquitatē calor ſaturni minuat̉. Pͣ. oē cōtinuū diuiſibile ē in infinitū: ſꝫ qꝛ aqua aliquo mō diuiſa ꝑrare factōem ad aliquod ſpaciū aeris aſcēdit: vt qn̄ vapores eleuāt̉. gͦ tm̄ poterit diuidi: ꝙ ſupra celū aſcendet: etita vr̄ aquas ſuꝑ celū eē.corꝑi eiuſdē ſpēi debet̉ vnꝰ locus naͣSed contra iis ẜmnūeꝝ. vn̄ in 3º phyſicoꝝ or̄ ꝙad eūdē locū mouet̉ pars terre ⁊ tota terra: ſed oīs aqͣ oīaq̄ ē eadē ẜm ſpēm: vt ph̓s dicit. Cū gͦ naͣlis locus hꝰ aqueſit ſub aere ⁊ ſuꝑ terrā: qd̓ motꝰ eiꝰ on̄dit: vr̄ ꝙ ſupra celūlocꝰ naͣlis aque eē nō poſſit. Pͣ. ẜm ph̓m in qͣrto ph̓ycoꝝ: corpꝰ ꝯtinēs ſe habꝫ ad corpꝰ ꝯtentū ſicut totum adꝑte: ⁊ ſicut forma ad maͣm: qꝛ ꝯtinēs inuenit̉ hr̄e plus deſpē qͣꝫ ꝯtētū: vn̄ in ſcd̓o de gn̄atiōe dr̄: ꝙ ſpēs in terminisē: ſꝫ aqua hꝫ minꝰ de ſpē qͣꝫ aer ⁊ ignis: qd̓ eius groſſitieson̄dit. gͦ vr̄ ꝙ nullo modo aqua naturaliter poſſit eſſe ſuper ignem ⁊ aerem.Reſpondeo ᵈᵈᵐᵐ circa hoc varia dcā ſūt. Ambro. enī ī libro d̓ ſpū ſcō vr̄ dicere ꝙꝑ aqͣs que ſupra celos ſūt: ſpūſſanctꝰ ītelligit̉: ſꝫ hoc magꝭad analogiā expōnē ꝑtinet: qͣꝫ ad lr̄alem: ſiue ad ſpm̄ſanctū ſiue ad angelos referat̉. Alij vero dicūt aquas de naͣhuiꝰ elemēti: qd̓ apud nos ē: ſuꝑ celos v̓tute dīna contineri. Sꝫ hoc remouet Augu. qꝛ in oꝑibus ſex dieꝝ: quibusnaͣ inſtituta ē: nō querit ꝗd deꝰ facere poſſit ſua v̓tute: ſedꝗd reꝝ naͣ patiat̉. Aug. ēt inquirēdo tangit aliū modum:vt .ſ. firmamētū dicat aer iſte ſuꝑ quē aqͣ ꝑ vapores aſcēdunt: ſꝫ hoc nō vr̄ ſacre ſcripture cōuenire: q̄ in firmamēto celi ſtellas poſitas dicit: niſi forte firmamētū equiuoce ſumat̉. ſicut Rabymoyſes dicit: ꝗ ēt hāc expōneꝫ īnuit. Sꝫ tn̄ meliꝰ poſſumꝰ dicere ꝙ ītelligat̉ de firmam̄to:qd̓ ē celum ſydereū. ſupra qd̓ ſūt aque: nō ꝗdē de naͣ huiꝰa q̄ que apud nos ē: ſꝫ de naͣ ꝗnte eēntie habētes ſil̓itudinē cū hac aqua: rōne cuiꝰ nomē aque ſcriptura eis attribuit occulta ꝑ ſenſibilia nota manifeſtans. Hec autē ſil̓itudo non pōt attēdi in ſe ẜm lucidum ⁊ diaphanū in ꝗbꝰinferiora corpora cōueniunt cū celeſtibꝰ: vt in ſecūdo deaīa dicit̉. Et ideo ſicut celū empyreū dicit̉ quod ē ſimileigni in hoc ꝙ ē lucidū totum. ita etiaꝫ celū criſtallinū vl̓aqueum dicit̉ inquātū conuenit cū aqua in hoc quod eſtdiaphonū: ſiue ꝙ ſit aliqua pars eius lucēs: ſicut ē ī celoſydereo: cuius quedam ꝑtes lucent .ſ. ſtelle. Et aliqua ꝑsē diaphona: huic ēt videt̉ conſonare quod ſupra dixeratmagiſter: ꝙ ꝑ aquas intelligit̉ prima maͣ: de cuius ſubtiliori ꝑte facte ſunt aque que ſuꝑ celos ſūt: vt ſic nō cogamur ponere aquas elemētū ſupra celos eē: hoc aūt celuꝫaqueum ē noua ſphera: ad qua primo reducūt aſtrologimotū orbis ſignoꝝ cōem oībus ſtellis qui ē de occidentein oriētem: ⁊ iteꝝ ſpheram decimam ad quā reducūt motum diurnū: qui ē de oriēte in occidēte.Ad primumᵍ oᵍᵐ: ꝓī hoc nihil auctoritati ſeripture derogatur ſi diuerſimode exponitur: dūmodo hoc firmiter teneat̉: ꝙ ſacra ſcripturanihil falſum contineat: conſtat tn̄ in ſcriptura ſacra multa metaphorice tradita: que ſcd̓m planam ſuperficiē lr̄e