Diſtin.XIIII.

5 Zvel per imꝑiū: ſicut ſeruus: vl̓ motu corporali: ſicut res inanimate vt ſecuris. Unde ph̓s dicit in 8º ethycoꝝ. ꝙ ẜuuseſt ſicut organū aīatū ⁊ organa ſunt: ſicut ſerui īaīati: ⁊ hocmodo pater per filiuꝫ nō operat̉ ſicut heretici ītelligebāt¶ Alio modo qn̄ eadē v̓tute oꝑat̉: quā tn̄ ab operāte recipit: ⁊ ſic dicimus patrē per filiū oꝑari: qꝛ eſt cauſa ipſorumoperatorum vna ⁊ indiuiſibili v̓tute cum patre: quā tamēa patre naſcendo recipit.ergo dicēdū ꝙ qͣꝫuis deus oꝑet̉ effectꝰAd primu) nature ꝑ cauſas nāles: ipſe tn̄ ſimediate in oībꝰ effectibꝰ nature oꝑat̉: vn̄ multo fortius īmediateoꝑat̉ in his que per filiū facit: cuius eſt eadē numero v̓tusque eſt ⁊ patris. ¶ Ad 2ᵐ dicēdū. ꝙ cauſalitas p̄poſitionisnō refert ad operātē: ſed ad oꝑatū: vt dictuꝫ eſt. ¶ Ad 3dd̓m. ꝙ cuꝫ dr̄ pater ītelligit nō ꝯnotat̉ aliꝗd: reſpectu cuius filius poſſit eſſe pͥncipiū: ⁊ ideo nō pōt dici ꝙ pr̄ ꝑ filiuꝫītelligat vel ſciat: ſicut dr̄ ī illis que effectū in creatura importāt. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m. ꝙ pͥmū dr̄ quo nō eſt aliꝗd pͥus: illaaūt auctoritas patris reſpectu filij inquantū filius a patrehꝫ ⁊ eſſe ⁊ oꝑari: rōne cuius pater ꝑ filiū oꝑat̉ non facit patrem filio maiorē vel priorē eſſe. vnde nō ſeꝗt̉ ꝙ filius nōſit pͥma cauſa ex hoc ꝙ pater per filium oꝑat.¶ Expoſitio textus.Ic notaduꝫ ef ᵈ dies ⁊c. Vhic ponitVacceptiones diei. vna eſtẜm ꝙ dicimus diē naͣleꝫ qui hꝫ. 24. horas. ⁊ ſicſumit̉ qd̓ habet̉ Gene .i. Factū eſt veſpere ⁊ maI ne dies vnus. Alio modo ẜm ꝙ dicit̉ artificialis .ſ. tēpus quo ſol noſtꝝ hemiſperiū illumīat. ⁊ hoc modoſumit̉ cum dr̄ ꝙ tenebras appellauit noctē ⁊ lucē diē. Nōab aurora: ſed a plena luce ⁊c̄.) Uidet̉ hoc eſſe falſuꝫ: quiaa plena luce que eſt in meridie vſqꝫ in mane: alterius dieinō ſunt. 24. hore: ⁊ ita pͥmus dies non habuiſſet tot horas:ſicut in lr̄a dicitur. ¶ Ad qd̓ dd̓m ꝙ in pͥmo die dicit̉ diesnō habuiſſe aurorā: nō quin lux illa que ſuo motu diem faciebat in oriētem creata non fuerit. ſed qꝛ pͥme illi illuminationi tenebre cōmixte nō erāt: ſicut modo eſt: eo ꝙ aurora nūc eſt finis noctis ⁊ pͥncipiū diei: qd̓ tūc nō ꝯtigit. (Poteſt etiaꝫ illud accipi ⁊cͣ.) Hec expoſitio differt a p̄dicta inhoc ꝙ p̄dicta ſumebat̉ ẜm oꝑationē quā filius a patre hꝫ:hec v̓o ſumit̉ ex parte operātis ẜm ꝙ filius qui eſt operāsa patre eſt (Si eniꝫ cauſa eius pr̄ eſt ⁊cͣ.) Hic cōiter ⁊ īproprie Chriſoſtomus loꝗtur. Non enim ꝓprie in diuinis ꝑſonis cauſa recipit̉: ſed noīe pͥncipij vtimur ad ſignādū originem ꝑſonaꝝ: ⁊ de hoc in pͥmo libro dictū eſt.¶ De opere ſecunde diei qua factum eſt firmamentum.¶ Diſtin. XIIII.Ixit quoqꝫ deus fiat firmamētumin medio aquarū: ⁊ diuidat aquasab aꝗs. Diuiſitqꝫ aquas que erantſub firmamēto ab his que erāt ſuꝑIfirmamētuꝫ. Sciendū eſt ꝙ illiusceli hic deſcribitur creatio: ſicut aitBeda ſuper Geneſim: in quo fixa ſunt ſidera:cui ſuperpoſite ſunt aque in aere ⁊ in terra: ⁊ ſuperpoſite alie: de quibꝰ dicit̉. Qui tegis aquisſuꝑiora eius. In medio ergo firmamentuꝫ eſt:ideſt ſidereū celum: quod de aquis factum eſſecredi poteſt. Criſtallinus eniꝫ lapis cui magnaeſt firmitas ⁊ perſpicuitas: de aquis factus eſt.Si quē ꝟo mouet quomodo aque natura flui-

de ⁊ in ima labiles ſuper celū poſſit cōſiſtere dedeo ſcriptū eſſe meminerit: ꝗ ligat aquas in nubibus ſuis. Qui enī infra celū ligat aquas ad tēpus vaporibꝰ nubiū retentas: pōt etiam ſuꝑ celi ſpheraꝫ non vaporali tenuitate: ſed glaciali ſoliditate aquas ſuēſpdere ne labant̉. Quare an⁊ ad ꝗd condite ſint: ipſe nouit qui cōdidit. Ecce oſtēſum eſt his verbis ꝙ celum factū ſit .ſ. illud in quo fixa ſunt ſydera: id eſt qd̓ excedit aere⁊ de qͣ materia .ſ. de aꝗs: ⁊ qͣles ſint aque queſuꝑ illud celū ſunt .ſ. vt glacie ſolidate ſunt.¶ Alij putant celum illud eſſe ignee nature: ꝗbꝰconſentit Auguſtinus.Uidam vero celuꝫ qd̓ excedit aerisſpaciuꝫ: ignee nature dicūt: aſſerētesſuꝑ aerē purū ignem eſſe qui dicitureſſe celū: de quo igne ſydera ⁊ lumlnaria facta eſſe coniectāt: ꝗbꝰ Auguſtinus conſentire videt̉. Vtrū vero nomine firmamenti celū qd̓ excedit aerē: an ipſe aer hic intelligat̉: idem Auguſtinus querit nec abſoluit.Magis tamē approbare videt̉ celū illud hic accipi: qd̓ ſpacia aeris hic excedit: aquas vero queſuꝑ illd̓ celū ſunt dicit vaporal̓r trahi: ⁊ leuiſſimis ſuſpēdi guttis. Sicut aer iſte nubiloſus exallatione terre aquas vaporal̓r trahit: ⁊ per ſubtiles minutias ſuſpēdit: ⁊ poſt corpulētius conglobatas pluuial̓r refundit. Si ergo pōt aquaſicut videmus ad tātas minutias ꝑuenire: vt feratur vaporaliter ſuper aerem aꝗs naturaliterleuiorem cur non credemus etiā ſuper illud leuius celū minutioribus guttis ⁊ leuioribꝰ īmanare vaporibꝰ. Sed quoquo modo ibi ſint ibieſſe non dubitamus.¶ Quales ſint aque: ⁊ que ſit figura firmamēti.Ueri etiam ſolet cuiꝰ figure ſit celū.Sed ſpiritꝰ ſanctꝰ: qͣꝫuis auctores noſtri ſciuerīt per eos dicere noluit: niſi¶ qd̓ ꝓſit ſaluti. Querit̉ etiaꝫ ſi ſterranmoueat celū: ſi mouet̉ īquiūt: quomodo eſt firmamentū: ſi ſtat: quomodo fixa ſydera in eo circū eūt: ſed firmamentū dici poteſt: non propterſtationem: ſed propter firmitatē vel terminumaquaꝝ intranſgreſſibilē: ſi aūt ſtat: nihil impeditmoueri ⁊ circuire ſydera.¶ Quare tacuit ſcriptura de opere ſecūde diei:quod in alijs dixit.Oſt hec queri ſolet: qͣre hic nō eſt dictuꝫ ſicut in alioꝝ dieꝝ oꝑbꝰ. Viditdeus ꝙ eſſet bonuꝫ: ſacr̄m aliqd̓ hicNIHcōmendat̉. Ideo enim fortaſſis noneſt dictū: quod tn̄ ſicut in alijs factum eſt: quia