Diſtin. XIII.Queſtio l.

47

I1. CI II.ſimilitudo: ⁊ non quātum ad veraꝫ naturā lucis per quemetiam modū dicit̉ vitis vera Io. 15. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū ꝙAug. attēdit quātuꝫ ad rationem manifeſtationis magisqͣꝫ ad nomē lucis. Uel dicēdum. ꝙ ea que ibi dicit vt ipſeibidē proteſtat̉ non aſſerēdo: ſed inquirendo dicit. ¶ Adtertiuꝫ dicēdum ꝙ ẜm Dyoniſiuꝫ ſcriptura diuina proponit nobis ſpiritualia ſub ſimilitudine rerum corporalium⁊ ideo non decuit vt creationē angeloꝝ expreſſe deſcriberet: ſed dedit eam intelligere ex productione corporalislucis. ¶ Ad quartuꝫ dicēduꝫ ꝙ ad propriaꝫ naturā lucisnon pertinet quelibet actio: ſed talis que eſt in corporalibus: ⁊ ſimil̓r nō quelibet manifeſtatio: ſed que eſt ad ſenſuꝫ viſus. vn̄ pꝫ rn̄ſio ad ꝗntū.III.¶ Utruꝫ lux ſit accidēs.ſic proceditur. videtur ꝙD tertium lux nō ſit accidens. Primo per auctoritatē Auguſt. qui dicit in lib. deli. ar. ꝙ lux in corporibus tenet pͥmuꝫ locum⁊ multa huiuſmodi in libris ſuis dicit: ſed nullum corpus eſt accidēs. ergo ⁊cͣ. ¶ Pͣ. quecūqꝫ cōiunguntur ⁊ ſeparant̉ abinuiceꝫ manētia eadē numero non ſuntaccidentia: quia accidēs de ſubiecto in ſubiectū nō tranſitnec duo accidētia eiuſdē ſpeciei diſtincta in eodē ſubiectoeſſe poſſunt: ſed duoꝝ luminariū lumīa cōiungunt̉ ⁊ ſeparant abīuicē. vt dicit Dyoniſius in ſecūdo capitulo de diuinis noībus. ergo lux nō eſt accidēs. ¶ Pͣ. quicquid predicat̉ de genere ⁊ de ſpecie ſed ẜm philoſophū lux eſt ſpecies ignis. Cum ergo ignis ſit corpus ⁊ ſubſtātia: videt̉ ꝙſimil̓r ⁊ lux. ¶ Pͣ. nihil mouetur: niſi corpus. vt ī ſeptimophyſicoꝝ probatur. ſed radij mouent̉: deſcēdētes de ſolead nos. ergo ſunt corpus. ¶ Pͣ. nihil reuerberatur ad corpus: niſi corpus: quia accidēti corpus nō obſiſtit. Sed radij ſolares reuerberantur ad corpus ſolidū. ergo ⁊c̄. ¶ Pͣcorporum eſt vt ex eoruꝫ confricatione ⁊ comp̄ſſione calor ſequat̉: ſed ex interſecatione radioꝝ ſolis ⁊ multiplicatione ſequitur calor. ergo ⁊c̄. ¶ Item nihil agit vltra ſpeciem ſuam: quia effectus nō eſt altior agēte: ſed per lumenſolis producūtur forme ſubſtātiales in īferioribus: vt patet ex Dyo. in quarto capitulo de diuinis noībus. vbi dicitꝙ lumē ſolare corporum viſibilium generationi cōfert: ⁊ad vitam ipſam mouet. Cum ergo forma ſubſtantialis ſitvltra naturam accidētis in ꝑfectione ⁊ dignitate: videturꝙ lumē accidēs eſſe nō poſſit. ¶ Pͣ. ſi accidēs eſt: oporteꝙ ad aliqd̓ accidētis genus reducat̉: nec pōt ad alid̓ reduciqͣꝫ ad genus qualitatis: cuius ſibi nulla ſpecies competere videtur niſi tertia. Si ergo in tertia ſpecie qualitatisnō ſit: videt̉ ꝙ nō ſit accidēs. ꝙ aūt non ſit in tertia ſpeciequalitatis ſic probat̉. In illa enim ſpecie eſt paſſio vel paſſibilis qualitas: ſed cuilibet paſſibili qualitati eſt aliꝗd cōtrariū. cū ergo luci nihil ꝯtrarie opponat̉: ſed ſolū pͥuatiue.ſ. tenebra: videtur ꝙ lux nō ſit in tertia ſpecie qualitatis.¶ Pͣ. oīs qualitas paſſibilis ītroducit̉ ſucceſſiue in materiam: quia ẜm eam cōtingit alterationis motus qui ſucceſſiuus eſt: illuminatio aūt fit ſubito. ergo lumē nō eſt huiuſmodi qualitas. ¶ Pͣ. qualitates paſſibiles imp̄ſſe in ſubiecto ab aliquo agēte remanēt per aliquod tēpus: etiā agēteremoto. vt pꝫ in aqua calefacta: ſed lumē factū in aere ſtatiꝫ eē d̓ſinit ad abſentiā ſolis illuminātis. ergo ⁊c̄.Sꝫ contra teꝫ ignis: qualitas aūt eſt accidēs. ergoeſt ꝙ dicit Damaſcenꝰ lucē eſſe qualitalux. ¶ Itē Aui. dicit ꝙ lux eſt qͣlitas corꝑis lucidi inqͣꝫtuꝫhuiuſmōi: ⁊ ꝙ lumen eſt qualitas quā mutuat corpus dyphanum a corpore lucido. ergo videtur ꝙ tam lumen qͣꝫReſpondeo ꝯicenaum ꝙ iſta quattuor differunt(lux ſit accidens.

lux. lumen: radius: et ſplendor. Lux enim dicitur ẜm ꝙeſt in aliquo corꝑe lucido ī actu a quo alia illuminant̉ vt īſole. Lumē aūt dr̄ ẜm ꝙ eſt receptū in corꝑe dyaphano illuminato. Radius aūt dr̄ illumīatio ẜm directā lineā adcorpus lucidū. Et ideo vbicūqꝫ eſt radius ex lumē: ſed nōꝯuertit̉. Cōtingit .n. lumē eſſe in domo ex reflexiōe radiorū ſolis: qͣꝫuis nō ex directa oppōne: ꝓpter aliqd̓ corpꝰ īteriacēs. Splēdor aūt eſt ex reflexione radij ad aliqd̓ corpusterſuꝫ ⁊ politū: ſicut ad aquā ⁊ ad argētū vel ad aliqd̓ ho.ex qua reflexiōe ēt radij ꝓijciunt̉. ¶ His ergo viſis ſciendum eſt ꝙ circa naturam lucis ⁊ lumīs eſt multiplex opinio. Quidā enim dixerūt ꝙ lux eſt corpus qd̓ eſt ipſa ſub̓aſolis ex quo fluūt quedā corpora: ⁊ illa corꝑa dicunt̉ lumēvel radius. Hec aūt poſitio ml̓tipl̓r a philoſophis improbata eſt. Primo quia ſequeret̉ ꝙ illuminatio eſſet motuslocalis corporum a ſole fluentium cum motus vocalis nōpoſſit eſſe ſubito: ſequeret̉ illuminationē fieri ſucceſſiue: q̄ſucceſſio nō poſſet ſenſum latere ẜm maximū ſpacium aboriēte .ſ. in occidētē ⁊ a ſole ad nos. Scd̓o quia ſequereturduo corꝑa eſſe ſimul in eodē loco: cum totū ſpaciū qd̓ illuminatur ſit plenū aere: qͣꝫuis hec pro incōueniēti quidameoꝝ nō habeāt: oīo ſenſum negligētes. Alij v̓o dicūt lumērecipi in pͥoros aeris. Sed hoc ridiculū eſt: oporteret eniꝫobtenebrato aere pͥoros vacuos remanere ⁊ aerem nō totum illuminari. ⁊ multa huiuſmodi. Tertio: ꝗa illa corꝑaaut decidunt̉ de ſubſtātia ſolis ⁊ ſic oporteret eum quotidie minorari: ⁊ quādoqꝫ conſumi: niſi forte dicat̉ cibari vaporibus ex aqua ⁊ terra aſcendētibus: vt ſic deperdita reſtaurent̉: qd̓ eſt omnino fabuloſū. Aut oporteret ꝙ ꝯtinueilla corꝑa de nouo fiāt: ⁊ hoc vel ex materia preiacēte: ⁊ ſicfierent corruptis quibuſdā alijs: ⁊ cum in celo ſit illumīatio ſequeretur aliqua corꝑa ibi corrūpi vt alia generentur⁊ multa alia abſurda. Aut ꝙ fiāt per creationem noue materie ⁊ nature: nec poterit eſſe tūc illuminatio: niſi per miraculum a deo. Sequeretur etiam cum corpora creata innihilum non reducantur ꝙ quātitas mūdi ſemper augmētaretur nouis corporibus quotidie creatis. et huiuſmodimulta abſurda. ¶ Pͣ. contra h̓ Auic. multas rationes ponit in ſexto de naturalibus. vnde hec poſitio tanqͣꝫ abſurda ⁊ extranea relinquēda eſt: nō enim poteſt ſuſtineri niſialijs pͥncipijs naturalis philoſophie īuētis. Alij aūt dicūtꝙ lumē qd̓ eſt receptum in corpore dyaphano eſt accidēsquia poſt eſſe completū aduenit ⁊ recedit rebus manentibus: ſed in corꝑe lucido lux eſt ſubſtātia: vel ipſum corpuslucidum ẜm quoſdaꝫ. vel forma ſubſtātialis eius ẜm alios: hoc iteruꝫ ſtare nō poteſt. Illuminatio enim eſt actioin aliud: quia lucidum illuminat. vnde ſi lumen in hoc aere eſt accidēs: opꝫ ꝙ pͥncipiū illuminationis in corꝑe lucido ſit accidēs: ſicut etiā cōmē. ꝓbat ꝙ calor nō eſt formaſubſtātialis ignis: qꝛ ī corporibus calefactis eſt accidens.¶ Preterea. nulla ſubſtātia eſt per ſe ſenſibilis: quia quodquid ē obiectuꝫ intellectus. Unde oportet ꝙ lux que perſe videtur nō ſit forma ſubſtātialis. Et ſi dicat̉ ꝙ illud qd̓videt̉ non eſt lux: ſed fulgor quidam. dicēdum ꝙ illud qd̓nos appellamus lucē eſt illd̓ quod per ſe videt̉: ⁊ ſi formaſubſtātialis ſolis dicat̉ lux nō erit niſi equiuoce: quia accidens ⁊ ſubſtātia nō vniuocant̉ ī aliquo: ⁊ ſic nihil prohibetetiam lapidē vocari lucē aut tenebras: quia etiam ẜꝫ philoſophum in quarto metaphyſice non eſt inconueniensꝙ eodem nomine apud nos ſignificetur homo. ⁊ apud alios nō homo. Alij dixerūt ꝙ lux nihil addit ſupra coloreꝫ:ſed ipſa euidētia coloris vocat̉ lux vel lumē: ⁊ hāc poſitionem auicē. multipliciter improbat accipiēdo omnes modos quibꝰ ītelligi pōt. Senſibil̓r tamē apparet eſſe falſuꝫī noctilucis: quoꝝ color ī nocte occultat̉ qn̄ lux apparet ⁊