Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
46v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XIII.Qd̓I.

Diſtin. XIII.tet res prius mixtas fore creatas: ⁊ ſic redibit opinio anagore ⁊ anaximādri ꝙ res fiāt per extractionē ex vno cōfuſo ⁊ mixto. Pͣ. creatio terminat ad eſſe: ens enim vt dicitur in libro de cauſis eſt per creationem: ſed materia ẜmeſſe diſtincta eſt: qͣꝫuis ẜm eſſentiaꝫ ſit vna. ergo videt̉ ꝙpoſt creationē diſtinctione opus non ſit. Pͣ. eoꝝ ē diſtīctio: quoꝝ pōt eſſe cōmixtio ⁊ cōfuſio ẜm locū: ſed hec nōpoſſunt cōuenire: niſi cōmunicantibus in materia. ſi ergoſuperioribus ⁊ inferioribus corporibus materia cōmunisnō ſit: videt̉ ꝙ ſuꝑioꝝ ab inferioribus nulla ſit faciēda diſtinctio. Pͣ. quodlibet corpus eſt diſtinctuꝫ ab alijs corporibus. Cuꝫ ergo deſcribat̉ in textu diſtinctio celi criſtallini: ⁊ celi ſyderei videt̉ ꝙ inconueniēter ſubticeat̉ diſtinctio celi empirei. Pͣ. ſupra dictuꝫ eſt in littera ꝙ ſex diebus deus creaturas per ſpēs diſtinxit. ergo videt̉ ꝙ totuꝫopus ſex dierū ad diſtinctionē ꝑtineat: ⁊ ita ornatus videtur a diſtīctionis oꝑe nō differre.dicēdū: ꝙ natura in operibus ſex dieruꝫReſpōde C taliter īſtituta eſt vt nature pͥncipia: tūcꝯdita in ſe ſubſiſterēt: ⁊ ꝙ ex eis alia ꝓpagari poſſent ꝑ mutuam actionē ⁊ paſſione: ⁊ ideo oportuit eis: tūc eſſe ꝯferri⁊ v̓tutes actiuas ⁊ paſſiuas quas Aug. vocat rōnes ſeminales quibus ex eis effectus ꝯſequētes producerētur. quātūergo ad eſſe ipſoꝝ pͥncipioꝝ ſumit̉ opus creationis: per qd̓ſubſtātia elemētoꝝ mūdi in eſſe ꝓducta eſt. Sed v̓tutumactiuaꝝ ⁊ paſſiuaꝝ quedā ſunt mouētes ad determīatasſpecies: vt virtus que eſt in ſemine leonis ⁊ equi: quedā v̓oſunt cōes mouētes ad oēꝫ ſpeciē vt calidū frigidū ⁊ huiuſmodi. per opus ergo diſtīctionis attribute ſunt rebus creatis virtutes actiue ⁊ paſſiue cōes mouētes ad oēm ſpeciē.Sed per opus ornatus collate ſunt rebus virtutes mouētes ad determinatas ſpecies: ſed diſtinctio nō pōt niſi tripliciter variari. Cuꝫ enī motus alterationis ẜm quē fit generatio ⁊ corruptio reducat̉ in vnū pͥmū alterās nō alteratum .ſ. celuꝫ: opꝫ eniꝫ ī pͥncipijs eſſentialibus mūdi eē tria.Primū qd̓ eſt alterās nō alteratū vt celuꝫ: 2ᵐ qd̓ eſt alterans alteratū: vt media elemēta que ſunt ignis aqua ⁊ aerTertiū qd̓ eſt vltimū ⁊ minimū habēs de v̓tute alterandi.ſ. terra. Primo ergo oportuit diſtīgui pͥmū ab vltimo: ⁊ hͦfactuꝫ eſt per lucis ꝓductionē que quidē formaliter eſt incelo: ⁊ participat̉ in medijs elemētis ẜꝫ plus ⁊ minus. Sꝫvltimuꝫ elemētum .ſ. terra caret luce vel minimuꝫ de ipſahabet. Secūdo oportuit eſſe diſtinctioneꝫ pͥmi a medio: ⁊hͦ factū eſt ſecūda die quādo diuiſe ſunt aque inferiores aſuperioribus facto firmamento. Tertio eſt diuiſio meduab vltimo. ⁊ hͦ factum eſt tertia die: quādo cōgregate ſuntaque in vnum locuꝫ ⁊ apparuit arida.ergo dicēdū. ꝙ diſtinctio partiū munAd primu) dīnō eſt ītelligēda per extractionemmaterialē ab aliquo mixto: ſꝫ formaliter per hoc ꝙ diuerſis rebus diuerſe virtutes collate ſunt. Ad 2ᵐ dicēduꝫ.ꝙ per opus creationis pͥncipia mūdi diſtincta ſunt quātūad eſſe pͥmū: quod eſt per formas ſubſtātiales. Sed oportuit aduenire opus diſtinctionis vt diſtinguerentur etiaꝫquātuꝫ ad agere ⁊ pati ẜm diuerſas virtutes rebus collatas. Ad tertiuꝫ dicendum ꝙ in iſtis diſtinctionibus eſtquedaꝫ diuerſitas: quia enim corpora ſuperiora non ſunteiuſdē materie cū inferioribus: ⁊ per cōſequēs ẜm locumconfundi non poſſunt: ideo prima diſtinctio que eſt primiab vltimo: ⁊ ſecūda que eſt pͥmi a medio: eſt tantū ẜm collationem diuerſarū virtutuꝫ ad agendū ⁊ patiēdum. Sedtertia que eſt medij elemēti ab vltimo que cōmiſceri poſſunt ⁊ ẜm locum confundi: eſt ẜm vtrūqꝫ inquantum elemētis collate ſunt qualitates que ſunt principia alterationis vt calor ⁊ frigus ⁊ huiuſmodi. Et illa que ſunt pͥncipia

motus localis vt grauitas ⁊ leuitas: ⁊ ideo in tertio die facta eſt mētio de loco. Cum dicit̉ congregent̉ aque in vnūlocū ⁊ non in alijs precedētibus. Ad quartuꝫ dicēdumꝙ celuꝫ empyreum: vt ſupra dictū eſt: non habet influentiam ſuper inferiora corpora: ⁊ ideo inter opera diſtinctionis cōmemorari non debuit per quaꝫ rebus virtutes actiue date ſunt: ſed celuꝫ empyreū ordinatuꝫ eſt ad gloriambeatoꝝ. ⁊ ideo in pͥncipio creationis ſue totuꝫ cōplementuꝫ ſuuꝫ habuit. Ad quintū dicēduꝫ ꝙ opus diſtinctionis ſupra acceptuꝫ eſt cōmuniter ꝓut dicit diſcretionē ẜmquācūqꝫ virtutis differentiā: ⁊ ſic in ſe includit etiā ornatuꝫ: alio aūt modo ab ornatu differt vt dictū eſt. Et hec differentia pōt ſumi ex mō loquēdi ipſiꝰ ſcripture: que in opibus triū dieꝝ quādā diuiſionē īſinuat.II. Utrū lux ꝓprie īueniat̉ in ſpūalibus.O ſecundū proprie in ſpiritualibꝰ iueſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ luxniat̉. Primo per id qd̓ dicit̉. Io. pͥmo. Erat luxvera ⁊c̄. Quod de deo ītelligit̉: qui maxime ſpiritualis eſt. ergo videt̉ ꝙ lux ꝓprie in ſpūalibꝰſubſtātijs īueniat̉. Pͣ. Augꝰ. dic̄. 4. ſuꝑ Gen̄. Nō xp̄s ſicdr̄ lux quō dr̄ lapis: ſꝫ illud ꝓprie: hͦ vtiqꝫ figuratiue: nō ātxp̄s ꝓprie diceret̉ lux: niſi lux ꝓprie in ſpūalibꝰ inueniret̉.ergo ⁊cͣ. Pͣ. īter alias creaturas ſpūalis ſub̓a nobilior ēqͣſi deo ꝓximior: ſed nō eſt ꝓbabile ſcripturā diuinā nobiliſſime creature creationē ſubticuiſſe. Cū gͦ de creatōe angeloꝝ mētionē non faciat. vr̄ ꝙ ad lr̄aꝫ: ⁊ ꝓpͥe ꝑ lucis ꝓductionē creatio naͣe angelice ſit ītelligēda. Pͣ. luci ꝯuēitmaxime actiuū eē. Un̄ luci attribuit̉ diffuſiuū eē: ſꝫ actioꝯuenit veriꝰ ſpūalibꝰ qͣꝫ corꝑalibꝰ. gͦ ⁊ lux. Pͣ. actꝰ ꝓpͥuslucis eſt manifeſtare: ſꝫ manifeſtatio magis ꝓpͥe ē ī ſpūalibus vbi eſt nobilior cognitio. ergo videtur ꝙ ⁊ lux veriusin eis inueniatur.eſt qd̓ dic̄ Ambro. ꝗ īter ea q̄ trāſūptiueSed colra s deo dn̄r ponit ſplēdorē q ꝯtigit ex mulplicatōe lumīs. gͦ vr̄ ꝙ lux in ſpūalibꝰ nō niſi metaphoriceīueniat̉. Pͣ. Dyoniſiꝰ. dic̄ in 4º caº de dīnis noībꝰ: ꝙ dedr̄ lumē ex hoc ꝙ ſil̓itudo eiꝰ maxīe reſultat ī radio ſolariqͣꝫtū ad cauſalitatē. Sꝫ oē nomē qd̓ dr̄ de deo ꝑ ſil̓itudinēa creatura corꝑali ſumptā ꝯuenit ſibi metaphorice. gͦ ⁊c̄.Reſpondeo cōs. Augꝰ .n. vr̄ velle ꝙ lux ī ſpūalibꝰdd̓ꝫ. ꝙ ī hoc vr̄ eē q̄dā diuerſitas īterverius īueniat̉ qͣꝫ in corporalibꝰ. Sed ambr. ⁊ Dionyſiusvident̉ velle ꝙ in ſpūalibꝰ nō niſi metaphorice īueniat̉. Ethoc ꝗdē videt̉ magis verū: qꝛ nihil per ſe ſenſibile ſpūalibus cōuenit niſi metaphorice: qꝛ qͣꝫuis aliꝗd cōe poſſit īueniri analogice in ſpūalibꝰ ⁊ corꝑalibꝰ: nō tn̄ aliꝗd ꝑ ſe ſenſibile: vt pꝫ in ente ⁊ calore: ens enī nō eſt per ſe ſenſibile: qd̓vtriqꝫ cōe eſt: calor aūt qd̓ per ſe ſenſibile eſt in ſpūalibusprie nō īuenit̉. Un̄ cū lux ſit qͣlitas per ſe viſibilis: ⁊ ſpēsqͥdā determinata in ſenſibilibꝰ nō pōt dici in ſpūalibꝰ niſivel equiuoce vl̓ metaphorice. Sciēdū tn̄ ꝙ trāſferuntcorꝑalia in ſpūalia ꝑ quādā ſimilitudinē que ꝗdē eſt ſil̓itudo ꝓportionabilitatis: ⁊ hāc ſimilitudinē oꝫ reducere īaliquā cōmunitatē vniuocationis vel analogie: ⁊ ſic eſt inppoſito: dr̄ .n. lux in ſpūalibꝰ illud qd̓ ita ſe habet ad manifeſtationē ītellectiua: ſicut ſe hꝫ lux corporalis ad manifeſtationē ſenſitiuā. Manifeſtatio aūt verius eſt ī ſpūalibꝰ.Et quātuꝫ ad hoc verū eſt dictum augu. ꝙ lux verius eſtin ſpiritualibus qͣꝫ in corporalibus non ẜm ꝓpriam rōneꝫlucis: ſed ẜꝫ rōnē manifeſtationis ꝓut dr̄ in pͥma can̄. Io.ꝙ omne qd̓ māifeſtat̉ lumē eſt. ꝑ quē modū omne qd̓ manifeſtū eſt clarū dr̄ ⁊ omne occultū obſcurum.ergo dicēduꝫ. ꝙ deus dicit̉ lux veraAd prmum quātuꝫ ad veritatē eius a quo ſumit̉