Queſtio I.OINII. 21
4 4
in. XII.Dtem corporalem: qꝛ hoc nō facit dies niſi pluribus reuolutionibus que ſucceſſione tempoꝝ complentur: nec iterumẜm luceꝫ ītellectualem: qꝛ lux ītellectualis creata nō īfluiper modum irradiatiōis ad crationem rerū: ſed ratio dieirequirit irradiationem aliquā. ergo videtur ꝙ dies illi nōcōueniēter aſſignentur. ¶ Pͣ. in illuminatione ſpūali noneſt īuenire diuerſas partes: ſed diei aſſignātur diuerſe partes .ſ. mane ⁊ veſpere. gͦ videt̉ ꝙ nō poſſint ītelligi dies illiẜm illumīatione lucis ſpūalis. ¶ Si dicat̉ ꝙ mane huiusdiei eſt ẜm cognitiōeꝫ rerū in verbo. veſpere aūt ẜm cognitionē rerū in ꝓpria naͣ. ¶ Cōtra: qꝛ in illo dr̄ res cognoſci aquo ſimilitudo rei accipitur: ſꝫ angeli nō habēt rerū cognitionē per ſimilitudines a rebus acceptas: ſꝫ ꝑ ſpecies a verbo in eoꝝ mentē influxas. gͦ tantum in verbo cognoſcuntres creatas: ⁊ nō in ꝓpria natura: ⁊ ſic habēt tantuꝫ manenō veſpere. ¶ Pͣ. vbicūqꝫ eſt res: ibi poteſt cognoſci: ſꝫ rescreata hꝫ triplex eē .ſ. in v̓bo ⁊ in mēte angeli ⁊ in ꝓpria natura: qd̓ ſignificat̉ ẜm Augu. ſuꝑ Geneẜ. p. per hoc: ꝙ dixitfiat. Quantū ad eſſe rei in verbo factū eſt. qͣꝫtuꝫ ad eſſe reiin mente angeli fecit. qͣꝫtuꝫ ad eſſe rei in ꝓpria naͣ. gͦ huiusdiei debēt tres partes aſſignari. ¶ Pͣ. ſicut ꝗlibet dies vſitatus hꝫ veſpere ⁊ mane. ita ⁊ meridieꝫ. gͦ ſicut aſſignat̉ cognitio matutina ⁊ veſꝑtina ita ⁊ meridiana. ¶ Pͣ. oēs diesdebēt eē vniformes: ſꝫ pͥme diei nō aſſignat̉ mane: qꝛ māequod poſt veſpere ponitur nō pōt eſſe mane a quā incipitpͥmus dies ſed in qd̓ terminatur. Septima autē dies ponitur habere mane ad quod termīatur ſexta dies ⁊ nō veſpere. gͦ nec alijs diebus mane ſiml̓ ⁊ veſpere aſſignari debēt.¶ Pͣ. de veſpere in mane nō trāſitur niſi ꝑ nocteꝫ: ſꝫ de nocte nulla fit mētio. gͦ inſufficiēter tradit̉ dierū ordo.Reſpōdeoᵈºᵐ ᵐ ˢ ᵐ Auguſtinuꝫ illi ſex dies ſuntvnus dies ſex reruꝫ diſtinctionibus ẜmquas numerat̉ ſimul preſentatus: ſicut ēt vnū v̓bū eſt quooīa facta ſunt .ſ. dei filius qͣꝫuis frequēter legat̉. dixit deus:⁊ ſicut illa oꝑa ſaluant̉ in oībus ſequētibus q̄ ex eis propagant̉ oꝑatiōe nature: ita etiā illi ſex dies manēt in tota ſucceſſiōe tēporis. quomō autē hoc ſit vidēdū eſt. Natura angelica ītellectualis eſt: ⁊ lux eſt ⁊ ſi ꝓprie lux eſt: oꝑꝫ ꝙ eiꝰilluſtratio dies dicatur. Angelica aūt naͣ in pͥncipio ꝯditionis rerū cognitioneꝫ earū accepit: ⁊ ſic quodāmodo lux intellectus eius rebus creatis preſentabatur inqͣꝫtuꝫ cognoſcebantur. vn̄ ipſa cognitio rerū dies dr̄: ⁊ ẜm diuerſa genera cognitoꝝ. ⁊ ordinē diſtīguunt̉: ⁊ ordinant̉ dies: vt in primo die ītelligat̉ formatio ſpiritualis creature per ꝯuerſionē ad v̓bū. In ſcd̓o die formatio corporalis creature quantū ad ſuperiorē partē que firmamētū dicit̉. In tertia qͣꝫtuꝫad īferiorē partē .ſ. terre aque ⁊ aeris vicini. In qͣrta ſuꝑiorpars .ſ. firmanentum ornatum. In quinta inferior quātumad aereꝫ ⁊ aquaꝫ. In ſexta qͣꝫtum ad terram. Cuꝫ autē deꝰſit lux plena: ⁊ tenebre in eo nō ſint vlle. pͥ Ioā. p. cognitioipſius dei in ſe eſt plena lux: ſꝫ qꝛ creatura ex hoc ꝙ ex nihilo eſt: tenebras poſſibilitatis ⁊ imperfectiōis hꝫ: ideo cognitio qua creatura cognoſcitur tenebris admixta eſt. pōt aūtcognoſci dupl̓r. vel in verbo ẜm ꝙ exit ab arte diuina. ⁊ ſiceius cognitio matutina dicitur: qꝛ ſicut mane eſt finis tenebrarū: ⁊ pͥncipium lucis. ita creatura a verbo ēt pͥncipiū lucis ſumit poſtqͣꝫ pͥus nō fuerat. cognoſcitur etiā ꝓut eſt innatura ꝓpria exiſtens: ⁊ talis cognitio dicitur veſpertina.ꝓpter hoc ꝙ ſicut veſpere eſt terminus lucis ⁊ tēdit in noctem: ita ⁊ creatura in ſe ſubſiſtēs eſt terminus operatiōisverbi. quaſi facta per verbuꝫ: ⁊ de ſe in tenebras defectustendes: niſi v̓bo portaretur nihilominus hec cognitio diesdr̄: qꝛ ſicut in comparatiōe ad cognitionē verbi tenebroſaeſt. ita eſt lux in comparatiōe ad ignorātiā. q̄ oīno tenebraeſt: ſicut vita iuſtoꝝ preſens caliginoſa dr̄ reſpectu future
Queſtglorie: que tamē lux eſt in comparatiōe ad vitaꝫ peccatoꝝ:⁊ ſic attenditur. quedam circulatio īter mane ⁊ veſpere ẜꝫꝙ angelus ſeipſuꝫ cognoſcēs in ꝓpria natura hāc cognitionē rettulit ad verbuꝫ: ſicut ad finē in quo ſequentis operiscognitionē ſumpſit: ſicut in pͥncipio: ⁊ ſicut hō mane ē finisdiei precedētis: ⁊ pͥncipium ſequētis: ⁊ hec ꝗdem expoſitioſubtilis ⁊ congrua eſt: dummodo lux ⁊ dies proprie in ſpiritualibus dicant̉: ⁊ nō metaphorice. vt Auguſtinus vult ſuper Geneſis. 4. aliter enim eſſet expoſitio myſtica ⁊ nō litteralis. Sed qꝛ a pluribus negatur: ideo ſuſtinētes cuꝫ Auguſtino ꝙ omnia ſunt ſil̓ creata ⁊ in ſpecies diſtincta. poſſumus dicere ꝙ dies accipiuntur ẜm illuſtrationē lucis corporalis. ita tamē ꝙ ordo dierum attēdatur. ẜm ordinē eorū ⁊ diſtinctionē in que lux corporalis refulget: ſicut enimoīum creaturarū naͣlium cognitionē angeli acceperūt. itaetiā lux in oīa corporalia ſe diffundit: vt Diony. dicit. diuerſimode in diuerſis recepta ẜm diuerſitatem recipientiū: ⁊ideo ſicut Auguſtinus diſtinguit ſex dies ẜm pn̄tationē lucis ſpiritualis: que pͥmo die facta dr̄: ſex rerū generibus: itaẜm preſentationē lucis corporalis ſex rerū generibus poſſunt eodē mō ſex dies diſtingui ſine diſtinctiōe tꝑis. Et qꝛꝑiodus vnicuiqꝫ rei corporali ẜꝫ īfluētiā lucis p̄figitur qͣſiinter duos terminos. cum quelibet virtus corporalis finita ſit. ideo illi termini mane ⁊ veſpere dicuntur: vltra quosvirtus rei nō extenditur.Ad primu) ctus diſtinctio. gͦ pͥmoꝝ dierū nō ſumigͦ dd̓m ꝙ dies ēt ē pars tꝑis ⁊ lucis effetur ex ꝑte tꝑis: ſꝫ ex parte lucis: ſꝫ ꝙ diuerſa per lucē declarantur vel qͣꝫtū ad cognitiōeꝫ angelicā vel qͣꝫtum ad īfluētiā lucis corporalis in diuerſa. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m: ꝙ lux illa⁊ corporalis ⁊ ſpiritualis poteſt ītelligi: ⁊ ſi ītelligat̉ corporalis dies diſtinguetur ẜꝫ diuerſa illuminata: ⁊ nō ẜm illuminatiōis tēpus. Si aūt ītelligatur ſpiritualis nō eſt per īfluētiā lucis ad res creādas: ſꝫ ꝑ fulgorem lucis ad res cognoſcendas. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ ꝑtes diei ẜm lucē ſpūalē nonſunt ẜm diuerſa cognita: ſꝫ ẜm diuerſos modos cognitiōiseiuſdē rei: ⁊ ſic̄ dies nō ſunt ſucceſſiui: qꝛ angelus in v̓bo ſil̓diuerſa genera rerū intuetur: ita nec ꝑtes diei vnius: qꝛ ſilvidet in v̓bo creaturas: ⁊ in ꝓpͥa naͣ. ¶ Ad qͣrtū dd̓ꝫ: ꝙ nōdicit̉ cognitio veſpertina que eſt rerū in ꝓpͥa natura. ex eoꝙ ab ipſis rebꝰ ſpēs ſumant ꝑ quas cognoſcāt. Sꝫ qꝛ ꝑ ſpecies: quas a creatiōe receperūt res cognoſcunt ꝓut in ꝓpͥanaͣ ſubſiſtūt. ¶ Ad ꝗntū dd̓m: ꝙ ſpēs reꝝ pͥmū hꝫ eē in arte dīna q̄ ē v̓bū qd̓ eē ſignificat cū dr̄. dixit deus fiat .i. v̓būgenuit in quo erat vt fieret. Scd̓m hꝫ eē in ītelligētia angelica: qd̓ ſignificat̉ in hoc qd̓ dr̄: factū eſt ꝑ īfluētiā v̓bi. Tertiū eē habēt in rebus qd̓ ſignificat̉ in hͦ qd̓ dr̄ fecit: ⁊ iō iſtatriplex diſtinctio nō ponit̉ in ꝓductiōe lucis ſpūalis nec īformatōe hoīs: qꝛ ēt ītellectualis ponit̉: ⁊ ſic ēt angelus triplicē de rebꝰ cognitiōeꝫ hꝫ .ſ. ꝓut in v̓bo ſunt. ꝓut ſūt ī mēte eius. ⁊ ꝓut ſunt in ꝓpͥa naͣ: qͣꝫuis aūt nūqͣꝫ cognoſcat resin ꝓpͥa natura niſi ꝑ ſpēs qͣs hꝫ apd̓ ſe. tn̄ differt cognitio qͣcognoſcit ꝓut ſunt ī ſeipſo ⁊ prout ſunt in ꝓpͥa natura. pōtenī ītellectꝰ ꝯuerti ad ſpēm quā apud ſe hꝫ dupl̓r. Aut cōſiderādo ipſaꝫ ẜm ꝙ eſt ens qd̓dā in ītellectu: ⁊ ſic cognoſcitde ea qd̓ eſt ītelligibile vel vl̓e vel aliquid hō. aut ẜm qd̓ ēſil̓itudo rei: ⁊ ſic ītellectus cōſideratio nō ſiſtit in ſpecie: ſꝫper ſpēm trāſit in rē cuius ſil̓itudo eſt: ſicut oculus ꝑ ſpēmque eſt in pupilla videt lapidem ⁊ eſt ſimile de imagine lapidea que poteſt cōſiderari ẜm: ꝙ eſt res quedam vel ſimilitudo rei: ⁊ ita patet ꝙ due cognitiōes dicte differunt: ſedvtraqꝫ eſt veſpertina: qꝛ etiā eē ipſe ītellectus angeli creatura eſt: ⁊ in tenebras defectus tendēs qͣꝫtū in ſe eſt. ¶ Adſextū dd̓m: ꝙ cognitio meridiana nō p̄t eē cognitio creature cui defectibilitatis tenebra admixta eſt: ſꝫ cognitio ipſiꝰ