Diſtin. XII.Queſtio I.
Diſtin. XII.Dde gene. dr̄ materia eſt īmediate ſub̓m gnoͣnis ⁊ corruptionis. alioꝝ autē motuū ꝑ pͥus ⁊ poſteriꝰ. tanto plus quāto illud ẜm qd̓ eſt mutatio maiore ꝑfectionē motus preſupponit: ⁊ ideo in illis tm̄ eſt vnitas materie pͥme que ī gnoͣne etcorruptiōe cōueniunt. ⁊ per ꝯſequēs etiā illa que cōueniūttribus motibus .ſ. augmēto ⁊ diminutiōe ⁊ alteratiōe ẜꝫ ꝙaugmētuꝫ ⁊ diminutio nō eſt ſine generat ōe ⁊ corruptiōe:que etiā alteratiōis terminus eſt. ſed loci mutatio vt in. 8º.phyſic. ꝓbatur eſt maxime ꝑfecta: qꝛ nihil variat de eo qd̓eſt ītraneū rei. vnde ſub̓m huius motus eſt ens cōpletuꝫ ineſſe pͥmo ⁊ in oībus ꝓpͥetatibus ītraneis rei. ⁊ talis motuscōuenit corpori celeſti: ⁊ iō maͣ eius eſt ſicut ſub̓m cōpletuꝫin iſtis īferioribus: vt dicit ꝯmē. in libº. de ſub̓a orbis. vnderemouet cōitas materie ẜm analogiam tantū.¶ Utrū oīa ſint creata ſil̓ ⁊ diſtincta ſpēs.II.O ſecundu) oīa ſint ſimul creata: ⁊ diſic ꝓceditur. Uidetur ꝙſſtīcta ꝑ ſpecies. Primo per hoc qd̓ habet̉ eccleſiaſtici. 18. Qui viuit ineternū creauit oīa ſimul¶ Pͣ. magꝭ diſtat ſpūalis ⁊ corporalis creatura.qͣꝫ due corporales: ſꝫ ſpiritualis ⁊ corporalis ſimul facta eēponunt̉. ergo multo fortius omnes corporales. ¶ Pͣ. vt d̓citur Deutro. 32. dei perfecta ſunt opera: nec poteſt eſſe rō:quare perfectio ad tempus differtur quā creatura ꝑ ſe conſequi nō poterat: nec ab alio: niſi a deo: cū gͦ creature ẜm ſuas perfectiōes in ſpecies diſtinguantur. videt̉ ꝙ a pͥncipioſub diſtinctiōe ſpērum creata ſint omnia. ¶ Pͣ. opus creationis diuinā potētiā manifeſtat: ſꝫ potētiaꝫ agētis minusdemōſtrat effectus ſucceſſiue ꝯpletus qͣꝫ ſubito in ſua perfectiōe ꝓductꝰ. ergo videt̉ ꝙ a pͥncipio omnia ſimul diſtincta creata ſint. ¶ Pͣ. cōſtat ꝙ deus totum opus vnius dieiin vno momēto ꝓduxit. gͦ videtur ridiculū dicere ꝙ in toto die ab operādo ceſſauerit vſqꝫ ad pͥncipiuꝫ alterius diei:quaſi ex opere laſſatus. gͦ videtur ꝙ nō per ſucceſſiōes dieruꝫ creature diſtincte ſint. ſꝫ a pͥncipio creatiōis. ¶ Pͣ. partes vniuerſi depēdent adinuicē: ⁊ p̄cipue īferiores a ſuꝑioribus: ſꝫ eoꝝ que dependent adinuicē vnū nō eſt ſine altero. gͦ videtur īconueniēter dici ꝙ pͥmo fuerit aqua ⁊ terra:⁊ poſtmoduꝫ ſtelle facte ſint.Ded contra. maior eſt huiꝰ ſcripture auctoritasAuguſtinus dicit ſuper Geneſim. ii. ꝙhabetur in pͥncipio Geneẜ qͣꝫ omnis humani īgenij perſpicacitas: ſꝫ ibi ſcriptum eſt ꝑ ſenariū dierū creaturas diſtinctas eſſe. gͦ videt̉ ꝙ ita necͣiuꝫ ſit ponere. ¶ Pͣ. natura imitatur operationē creatoris: ſꝫ operatiōe naturali eſt proceſſus de imperfecto ad perfectū. gͦ videt̉ qd̓ etiā in operatione creatoris. ⁊ ita videtur ꝙ nō omnia ſimul diſtincta ſintin ipſo creationis principio.ReſpondeO ꝯiſtinguunt̉. quedā enī ſunt per ſe dedicendo: ꝙ que ad finē ꝑtinent dupl̓iſubſtātia fidei: vt deū eſſe trinum ⁊ vnū: ⁊ ho. in ꝗbus nulllicet aliter opinari. Unde apoſtolus ad Gala. pͥmo dicit. ꝙſi angelus dei aliter euāgelicauerit qͣꝫ ip̄e docuerat anathema ſit. Quedā vero per accidēs tm̄ inqͣꝫtum .ſ. in ſcripturatradunt̉ quā fides ſupponit: ſpiritu ſancto dictāte ꝓmulgatam eſſe: que ꝗdem ignorari ſine ꝑiculo poſſunt ab his queſcripturas ſcire nō tenent̉. ſic̄ multa hyſtorialia: ⁊ ī his etiāſancti diuerſa ſenſerūt ſcripturā dīnam diuerſimode exponētes. Sic ergo circa mūdi pͥncipiū aliquid ē qd̓ ad ſubſtātiam fidei pertinet .ſ. mundū īcepiſſe creatuꝫ ⁊ hoc oēs ſancti cōcorditer dicūt: quo autē modo ⁊ ordine factus ſit nōpertinet ad fidē niſi per accidēs: inqͣꝫtuꝫ in ſcriptura traditur: cuius veritatē diuerſa expoſitiōe ſancti ſaluātes diuerſa tradiderūt. Auguſtinus eniꝫ vult in ipſo creatiōis pͥncipio qͣſdā res ꝑ ſpecies ſuas diſtinctas fuiſſe in natura ꝓpͥa:
vt elemēta corpora celeſtia: ⁊ ſubſtātias ſpūales. Alia veroin rōnibus ſeminalibꝰ tm̄: vt aīalia: plātas: ⁊ hoīes. que oīapoſtmodū in naturis ꝓprijs ꝓducta ſunt in illo opere quopoſt ſenariū illoꝝ dierum deus naͣm pͥus cōditaꝫ adminiſtrat. de quo opere. Io. 5. dicit̉. Pater meus vſqꝫ modo operatur: ⁊ ego operor nec in diſtinctiōe reꝝ attendēdum eſſeordinē tēporis: ſꝫ nature ⁊ doctrine: nature ſicut ſonus precedit cantū natura: ſꝫ nō tēpore ⁊ ita que naͣliter pͥora ſumtpͥus facta memorātur: ſicut terra pͥus qͣꝫ aīalia: ⁊ aqua pͥusqͣꝫ piſces. ⁊ ſic de alijs. doctrine vero ordīe: ſic̄ pꝫ in docentibus geometriam: qͣꝫuis enī partes figure ſine ordīe temporis figuram cōſtituāt tamē geometria docet cōſtitutioneꝫfieri ꝓtrahēdo lineā poſt lineam. ⁊ hoc fuit exemplū Platonis: vt dr̄ in pͥncipio ce. ⁊ mūdi. Ita etiā ⁊ Moyſes rudēpopulū de creatiōe mūdi īſtruēs per partes diuiſit que ſil̓facta ſunt. Gregorius vero ⁊ alij ſancti ponunt ordinē temporis in diſtinctiōe rerū ſeruatum. ⁊ hec ꝗdē poſitio eſt cōmunior ⁊ magis cōſona videt̉ littere qͣꝫtum ad ſuꝑficieꝫ: ſꝫpͥor eſt rōnabilior: ⁊ magis ab irriſiōe īfideliuꝫ ſacram ſcripturam defendēs: quod valde obſeruāduꝫ docet Auguſtinus ſuper Geneſim libro pͥmo: vt ſic ſcripture exponanturꝙ ab īfidelibus nō irrideantur. ⁊ hec opinio plus mihi placet. tamē vtrāqꝫ ſuſtinendo ad oīa argumenta rn̄dēdū eſt.ergo dd̓ꝫ eſt: ꝙ ẜm Gregoriū dicunt̉Ad primum pīa ſimul ereata per ſub̓am materie⁊ nō per ſpēm forme vel etiaꝫ in ſui ſimilitudine: ſic̄ aīa rationalis que angelis ſil̓is ē nō ex materia ꝓpagāda. ¶ Adſcd̓ꝫ dd̓m ꝙ corporalia oīa cōicant in materia ſiue ſit vnaſiue plures: ⁊ qꝛ materia nō p̄cedit compoſitum: ideo vt ordo temporis ordini nature reſpōderet: pus facta eſt materia corporalis: ⁊ deīde ꝑ formas diſtīcta nō aūt corporalisnatura ex ſpiritual̓i ꝓducitur. vl̓ ſicut ex materia vel ſicutex efficiēte: ⁊ ideo nō eſt ſimilis ratio. ¶ Ad tertium dd̓m:ꝙ ſicut creatura nō hꝫ eſſe ex ſe ita nec ꝑfectiōeꝫ: ⁊ ideo advtrumqꝫ oſtēdēduꝫ voluit: vt creatura pus nō eſſet ⁊ poſtmoduꝫ eſſet. ⁊ ſimil̓r pͥus eſſet imperfecta ⁊ poſtmodū perfecta. ¶ Ad qͣrtū dd̓ꝫ: ꝙ in creatiōe nō tm̄ debet oſtēdi potētie v̓tus: ſed etiaꝫ ſapīe ordo vt que pͥus natura ſunt pͥusetiā īſtituant̉. ¶ Ad ꝗntū dd̓m: ꝙ ad oſtēdēduꝫ diuerſamdiſtinctoꝝ naturā voluit deus: vt vnicuiqꝫ reꝝ diſtinctiōidies vnus reſpōderet: ⁊ nō ex aliqua neceſſitate vel laſſitudine agētis. ¶ Ad ſextū dd̓m ꝙ nō eſt eadē natura rei iaꝫꝑfecte ⁊ ꝓut eſt in ſuo fieri. Et ideo qͣꝫuis natura mūdi cōpleti hoc exigat vt oēs partes eēntiales vniuerſi ſint ſiml̓:potuit tamē aliter eſſe ab ipſa mūdi factiōe: ſic̄ in hoīe perfecto nō poteſt cor eē ſine alijs partibus: ⁊ tamē in formatiōe embryonis cor ante oīa mēbra generatur. ¶ Ad ſeptimū dd̓m: ꝙ auctoritati ſcripture in nullo derogatur dū diuerſimode exponitur: ſalua tamen fide: qꝛ maiori veritateeam ſpirituſſanctus fecundauit qͣꝫ aliquis homo adinuenire poſſit. ¶ Ad octauū dd̓m ꝙ hoc eſt ex imperfectionecreaturę qd̓ ex īperfecto ad ꝑfectiōeꝫ operando venit. qͥ ꝓculdubio vltimā ꝑfectioneꝫ daret qͣꝫtūcunqꝫ poſſet. ſeruata tamē operis cōditiōe. ⁊ ideo nō oꝑꝫ ꝙ in hoc diuinū opoperationi creature ſit ſimile.¶ Utrum diſtinctio dierum ſaluetur ẜm expoſitionem auIII.guſtini.ſic ꝓcedit̉. Uidetur ꝙ ẜm¶ D tertium expoſitiōeꝫ Auguſtini dierum diſtinctio nō ſaluetur. Dies enim noīat qd̓dam tempus: ſed in rerum formatione ẜm AuQ. ¶ guſtinū: nō fuit ſucceſſio temporis. gͦ nec ſaluata eſt diſtinctio dierum. ¶ Pͣ. cum dies ponat illumīationem quādam oportet ꝙ dies intelligantur. vel ẜm illuminationem lucis corporalis vel intellectualis. ſed nō ẜm lu-