Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
41r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XI.Queſtio I.

4 i

Diſtin. XI. D tertium nō accipiant cognitione aliſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ angeliquoꝝ per mutuā locutionē. Dicit. n. Baſil̓. ſi nuIda ⁊ intecta aīa viueremus ex ſolis nutibus ītētionū cogitatiōes alterutrū panderent̉: ſꝫ angeli habēt ītell̓ꝫ nō obtectū corpore. gͦ vnꝰ alteriꝰ cogitatiōesvidet: ⁊ iō mutua locutiōe non egent. Pͣ. In omni locutione oportet eſſe aliquod ſignū: qd̓ mētis occultū ꝯceptuꝫexprimat. ſꝫ tale ſignū in angelis ſenſibile eē nō pōt nec intellectuale: nō ſenſibile: qꝛ ſenſitiuā cognitionē nō hn̄t: neciterū manēs in ītellectu tm̄: qꝛ hoc eēt eqͣliter ignotū cumalio cōceptu mētis ꝗ manifeſtādus eēt. gͦ videt̉ ꝙ in angelis manifeſtatio per locutiōeꝫ eſſe nō poſſit. Pͣ. In oī locutiōe oꝑꝫ eſſe aliqd̓ mediū ꝑ qd̓ ītētio loquētis ad audientē deferatur. Sed tale mediū in angelis īueniri non pōt. gͦnec locutio. Pͣ. In locutiōe corporali ſonꝰ ad aures perueniēs excitat audiētē ad audiēdū: ſꝫ in angelis nō pōt poni aliqd̓ tale excitatiuū: cū nihil ſit in vno poſtmoduꝫ in altero factū: ⁊ tamē necͣia eſſet excitatio ad attēdendū ſi eētlocutio: qꝛ vnus angelus nō ſemꝑ alteꝝ cōſiderat. gͦ nō eſtibi locutio. Pͣ. a loquente recipit̉ aliꝗd in audiente: ſedſuperiores ab īferioribus nihil recipiunt. gͦ videt̉ ꝙ ad minus īferiores ſuꝑioribus loqui nō poſſint.Sed contra eſt qd dr̄ pͥº Eor. i3. Si linguis hoīuꝫ loquar ⁊ angeloꝝ: ſꝫ locutio eſt actꝰ lingue. gͦ angeli loquunt. Pͣ. angelus eſt maioris v̓tutis naturaliter qͣꝫ homo: ſed homo poteſt alteri loquēdo ſuā cogitationē exprimere. gͦ multo ſortius angelus.dd̓ꝫ. ꝙ in angelis eſt q̄dā locutio: q̄ tamēReſpōdeo ab illuminatiōe differt ī duobꝰ. Primoqͣꝫtū ad ea de ꝗbꝰ ſunt: qꝛ illumīatio ꝓpͥe eſt de his q̄ ſuꝑiorangelus in lumine dīne eēntie apprehēdit: q̄ īferior ibi nōvidet. vn̄ indiget vt in lumine ſuꝑioris angeli magis determinato ⁊ ꝯͣcto qͣꝫ ſit lumē dīnum illa cognoſcat: ſꝫ locutio ēde motibꝰ libe. ar. qͦs in vno aliꝰ nō videt. his enī duobꝰ modis aliꝗd p̄t eē notū vni angelo ⁊ ignotū alteri. Scd̓o qͣꝫtūad modū quo vtrūqꝫ ꝑficit differētē ẜm duo q̄ ad viſionēītellectualē requirunt̉ ad ſil̓itudinē viſiōis corꝑalis .ſ. ipſares q̄ ītellectui ꝓponit̉: ⁊ lumē ſub quo videt̉: illuminatiogͦ ſit ꝑ hͦ ꝙ lume ītellectus vniꝰ angeli ꝑ ꝑfectius lumen ſuperioris ꝯfortat̉ ad aliquoꝝ cognitione: ſꝫ locutio ꝑ hoc ꝙaliqͣ pͥus occulta ꝓponunt̉ vt cognoſcēda ſine hͦ ꝙ v̓tus cognoſcētis fortificet̉: vt pꝫ in recitatiōibꝰ hyſtoriarū: in ꝗbꝰaliꝗs cognoſcit qd̓ pͥus neſciebat ſine hoc ꝙ ſuus ītellectꝰclarificet̉. Qual̓r aūt aliꝗd poſſit proponi angelo vt cognoſcēdū ab ipſo pꝫ ex ſimili nr̄e locutiōis. Eſt enī aliꝗd in homine qd̓ alius homo de ipſo naͣliter ꝑcipere pōt: vt ea q̄ exterioribus ſenſibꝰ ſubiacet: aliꝗd v̓o qd̓ videri nō pōt ſic̄ interiores ꝯceptus mētis. Spēs gͦ ꝯcepte interius ẜm ꝙ manent in ſimplici ꝯceptōe ītellectus habēt rōnē ītelligibilistm̄: ẜm aūt ꝙ ordinant̉ ab ītelligente vt manifeſtāde alteri habēt rōneꝫ v̓bi. qd̓ dicit̉ verbū cordis: ẜm aūt ꝙ aptantur ⁊ quodāmodo ordinant̉ ſignis exteriꝰ apparentibus. ſiꝗdē ſunt ſigna ad viſuꝫ dicunt̉ nutus. ſi v̓o ad auditū dr̄ ꝓprie locutio vocalis. hi enī duo ſenſus diſciplinabiles ſuntSil̓r in angelis īterior ꝯceptus mētis libe. ar. ſubiacens abalio videri nō pōt. quādo gͦ ſpēm ꝯceptā ordinat vt manireſtādā alteri: dr̄ verbū cordis. quādo v̓o coordinat eaꝫ alicui eoꝝ que vnus angelus in alio naͣliter videre pōt: illudnaliter cognoſcibile fit ſignū expreſſiuū īterioris ꝯceptus.⁊ talis expreſſio vocatur locutio: nō quidē vocalis: ſꝫ ītellectualibꝰ ſignis exp̄ſſa: ⁊ v̓tus expͥmēdi dr̄ lingua eoꝝ.Ad primuꝫ gͦ ddm: ꝙ Baſilius ītendit ab anima ſeparata excludere īdigētiaꝫ vocalis locutiōis: nō autē ſpūalis: qualis dicta eſt in angelis eſſe. ⁊ ſic

Queſtietiā exponēde ſunt multe auctoritates ſimiles: que ad hocīduci poſſunt. Ad ſcd̓m dd̓m: ꝙ illud natural̓r notuꝫ invno angelo ab alio eſt quaſi ſignū latētis īterius cogitationis: nō ſenſibile ſed ītellectuale. Ad tertium dd̓m: ꝙ angeli nō debēt cogitari vt diſtātes ẜm ſitum: ſicut dicimusduo corpora vel duo puncta: qꝛ qd̓ facit in corporalibus ſitus: hoc facit in ſpūalibus ordo: vt dicit Aug. Unde nō exigitur aliqd̓ mediū ꝑ qd̓ deferat̉ locutio vnius ad alterū: ſꝫſufficit ad hoc ſolus ordo ītentiōis vnius ad manifeſtādūalteri. Uel dd̓m ꝙ oēs cōtinuantur in radiatiōe diuiniluminis vel naturalis: vel ſuperadditi: vt ſupra dictuꝫ eſt:qd̓ nō ſit vnū numero in oībus: ſꝫ ab vno p̓ncipio ⁊ in vnuꝫfinē: ⁊ ordinate in diuerſis acceptū. vn̄ ꝑ illud lumē vniusalterius locutionē cognoſcit: ſicut ⁊ eſſentialia eius. Adquartū dd̓m ꝙ angelus precipue beatus ſemꝑ eſt in actuali cōſideratiōe ſuijpſius: ⁊ per ꝯſequēs eoꝝ que ad ip̄m ꝑtinent: quoꝝ oīum ipſe eſt ratio cognoſcēdi. nihil enī ꝓhibetplura ītelligi ſimul que vna rōne cognoſcuntur. qͣꝫ cito aūtvnus angelus ordinat locutionē ſuam ad alterū efficit̉ locutio eius de pertinētibus ad illuꝫ ⁊ ita ab eo cognoſcitur:⁊ īde pꝫ: quomodo vnꝰ angelus plures ſibi loquētes audire pōt: ⁊ vnus ſanctus plures eum īuocātes. Ad ꝗntumdd̓m ꝙ īferior angelus pōt loqui ſuperiori: ſꝫ nō illuminare eum: qꝛ loquēs nō īfluit aliquid in audientē: ſed ſolūmōproponit ſibi vt cognoſcibile. Utrum angeli didicerint myſterium incarnationis perhomines.IIII.D quartum fic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ angeli per hoīes myſteriūfīcarnatiōis didicerint. Primo per hoc qd̓ habetur Eph̓. 3. Ut īnoteſcat pͥncipibꝰ ⁊ poteſtatibꝰin celeſtibus ⁊c̄. Pͣ. ſuꝑioris eſt illuminare etīſtruere īferiores: ſꝫ quidā hoīes ꝗbuſdaꝫ angelis ſuꝑioresſunt: qd̓ ꝓbat̉ ex hͦ qd̓ dicit̉. 2ᵉ Cor. 5. Nōne angelos iudicabimus comparatiōe melioris facti ẜꝫ Glo. ergo angeli perhoīes illumīari poſſunt ⁊ īſtrui. Pͣ. illi ꝗ īmediate a deorecipiūt cognitiōeꝫ: alios īſtruūt: ſed apoſtoli īmediate demyſterijs eccleſie a dei filio īſtructi ſunt. ergo videt̉ ꝙ dehoc etiā angelos īſtruere poſſint. Pͣ. Paulus dicitur adtertiū celū raptus. 2ᵉ Cor. 12. Et exponit quedā Glo. tertiūcelū: tertiā angeloꝝ hierarchiā: ſꝫ illi qui ſunt in tertia hierarchia aſcēdēdo .i. in ſūma: illumināt īferiores angelos. etgo videt̉ ꝙ paulus īferiores angelos illumīare potuerit. Pͣ. angeli cognitionē aliquoꝝ accipiūt ⁊ per illumīatione ⁊ per locutionē: ſꝫ loqui etiaꝫ poſſunt īferiores ſuperioribus. ergo videt̉ ꝙ angeli ab hominibꝰ ⁊ ſi ſint īferiores:cognitionem accipere poſſint.eſt qd̓ Dionyſius dicit in 4º. capº ce. hieSed colra rarchie ꝙ angeli de natiuitate xp̄i pͥmoedocti ſunt: ⁊ ꝑ eos ad hoīes deuenit. gͦ ipſi ab hoībus nondidicerūt. Pͣ. myſteriū īcarnatiōis a ꝓphetis eſt ꝓnunciatū: ſꝫ reuelatiōes facte patribus ⁊ ꝓphetis mediātibusangelis a deo ꝓceſſerūt: vt ſcī cōiter dicūt. gͦ vr̄ ꝙ ipſi p̄cognouerīt myſteriū īcarnatiōis: ⁊ nō ab hoībꝰ didicerīt.ReſpōdeO īter Hiero. ⁊ Aug. ⁊ Dionyſiū. Hiero .n.dd̓m ꝙ in hoc videt̉ eē q̄dā cōtrouerſiaponit duo .ſ. angelos an̄ īcarnatōeꝫ myſteriū humanitatisxp̄i neſciuiſſe. ⁊ qͣꝫtū ad hͦ vr̄ Aug. ſibi obuiare dicens eos aſeculis .i. a pͥncipio mūdi cognouiſſe. Scd̓o ponit Hiero. ꝙhͦ ꝑ hoīes didicerūt. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad hoc vr̄ ſibi obuiare Diony.ponēs hoīes de hoc ab angelis edoctos eē ẜm ordinē dīnelegis īuiolabil̓r ꝯſtitutū. Ut aūt ſciat̉ qual̓r vnūqd̓qꝫ v̓itatē hr̄e poſſit: diſtinguēdū eſt qͣꝫtū ad pͥmū. ꝙ myſteriū īcarnatiōis dupl̓r pōt ꝯſiderari. vel qͣꝫtum ad ſub̓am facti: ⁊ ſicomnes a pͥncipio cognouerūt .ſ. īcarnationē: paſſionē ⁊ ho.