iij. IIII.Queſtio. I.
22
Diſtin. IIIret̉. Operās ꝗdē gr̄a dicit̉ qua iuſtificat̉ īꝑius.i. de imꝑio fit pius: de malo bonꝰ. Cooperāsvero qͣ iuuat̉ ad bene volēdū efficaciter: ⁊ deūp̄ oībus diligēdū: ⁊ ad operādū bonū: ⁊ ad ꝑſeuerādū in bono ⁊ huiuſmōi: de ꝗbꝰ poſtea plenius agemus. Data eſt ergo angelis ꝗ perſtiterūt cooperās gr̄a ꝑ quā cōuerſi ſūt vt deū perfecte diligerent. Cōuerſi ergo ſt̄ a bono qd̓ habebāt nō perdito ad maius bonū qd̓ nō habebāt.Et ē fcā iſta ꝯuerſio ꝑ gr̄aꝫ cooperantē liberoarbi. q̄ gr̄a alijs qui ceciderūt appoſita nō fuit.¶ An ſit imputandū illis ꝙ auerſi ſunt.Deoqꝫ a ꝗbuſdā obijci ſolet: nō eē īputandū illis ꝗ auerſi ſūt ⁊ nō ꝯuerſiqꝛ ſine gr̄a ꝯuerti nō poterāt. Sꝫ illaI nō ē eis data: nec culpa illorū fuit ꝙ n̄eſt data: qꝛ in eis nulla culpa adhuc p̄ceſſerat.Ad qd̓ dici pōt: qm̄ ꝗbus appoſita eſt ipſa gr̄anō fuit ex meritis eoꝝ. Alioquin iā nō eēt gr̄a ſiex merito qd̓ eſſet an gr̄am daret̉.¶ Qua culpa gr̄a nō ē data eis ꝗ ceciderūt.Uod ꝟo alijs nō ē data culpa eoꝝ fuit: qꝛ cū ſtare poſſent noluerūt quouiqꝫ gr̄a apponeret̉: ſicut alij ꝑſtiteruntIdonec illis cadētibꝰ ꝑ ſuꝑbiaꝫ eis gr̄aappoſita. Aꝑte ergo cadētiū culpa ī hoc deprehēdi pōt. qꝛ lꝫ ſine gr̄a neꝗrēt ꝓficere quā nodūacceꝑant: ꝑ id tn̄ qd̓ eis collatū erat ī creatōe poterat nō cadere .i. ſtare: qꝛ nihil erat qd̓ ad caſūeos compelleret: ſꝫ ſua ſpontanea volūtate declinauerunt: qd̓ ſi non feciſſent: qd̓ datū eſt aliis: vtiqꝫ daret ⁊ iſtis.¶ Ꝙ angeli in ipſa cōfirmatione beati fuerūt: ſꝫvtrū eam meruerint ꝑ gratiā tūc ſibi dataꝫ: ambiguū eſt. de hoc .n. diuerſi diuerſa ſentiūt.Ic q̄ri ſolet vtrū in ipſa ꝯfirmationebtī fuerīt angeli: ⁊ an ipſaꝫ btītudinealiquo mō meruerīt. Ꝙ in ipſa cōfirmatiōe btī fuerīt: pl̓es teſtāt̉ auctoritates. ⁊ iō ꝓ ꝯſtāti hn̄dū ē: vtꝝ ꝟo ꝑ gr̄aꝫ tūc ſibi datā ipſaꝫ btītudinē meruerīt ambiguum ē.Quibuſdā .n. placꝫ ꝙ eā meruerīt ꝑ gr̄aꝫ quā īꝯfirmatōe ꝑceperūt: ſil̓qꝫ ī eis meritū ⁊ p̄miuꝫfuiſſe dicūt: nec meritū p̄ceſſiſſe p̄miū tꝑe: ſꝫ cāAlijs āt vr̄ ꝙ btītudinē quā receper̄t ī ꝯfirmation ꝑ gr̄aꝫ tūc appoſitā n̄ meruerīt: dicētes tūcn̄ fuiſſe eis collatā gr̄aꝫ ad merēdū: ſꝫ ad btē viuēdū: nec tūc eis datū eē bonū quo mererēt̉: ſꝫquo feliciter ſtruerēt̉. Ꝙ āt in p̄miū tūc acceperūt ꝑ obſeꝗa nobis exhibita ex dei obediētia etreuerētia mereri dicunt̉: ⁊ ita premiū p̄ceſſeritmerita: ⁊ hoc mihi magis placere fateor.
¶ Diuiſio textus.cōſideratio adducit ⁊c̄. OſtenOſt hoc oqͣles angeli creati ſt: hic on̄dit eorū differētiā adinuicē per auerſioneꝫ etcōuerſionē: ⁊ diuidit̉ in partes duas. In pͥmadeterminat de auerſiōe angeloꝝ. In ſcd̓a determinat qd̓ q̄ ꝯſequunt̉ euerſos ⁊ cōuerſos ẜꝫ oꝑationeꝫeorū adinuice. 6. di. ibi. ( ¶ Pͣ. ſcire opꝫ.) Prīa ī. d. In prima determinat auerſione ⁊ cōuerſionē quorūdā. In ſcd̓aoſtēdit ꝑ quid ſūt auerſi ⁊ cōuerſi. ibi. (Habebāt oēs ⁊c̄.)Et circa hoc duo facit. Primo oſtēdit ꝙ per liberuꝫ arbitriū ſūt auerſi ⁊ cōuerſi. Scd̓o inꝗrit vtrū lib. ar. ſufficiatad cōuerſionē: ſicut ad auerſionē. ibi. ¶Si aūt querit̉ ⁊c̄.)Et circa hoc duo facit. Primo oſtēdit ꝙ cōuerſis oppoſita eſt gr̄a ꝑ quā ꝯuerterent̉. Scd̓o inꝗrit vtrū per gratiaꝫillā ſuā beatitudinē meruerint. ibi. (Hic queri ſolet ⁊c̄.Circa primū duo facit. Prīo determinat veritatē. Scd̓oexcludit obiectū. ibi. (Ideoqꝫ a ꝗbuſdā ⁊c̄.) ¶ Qō I.M Ic elt pū angeloꝝ. Scd̓a de cōuerſiōe bo⁊ duplex q̄ſtio: pͥma de auerſiōe malo2L1noꝝ. Circa primū querunt̉ tria. Primo vtrumangelꝰ peccare potuerit. 2º. ꝗd appetēdo peccauerit. 3º ad qd̓ genꝰ pctī eiꝰ pctm̄ reducat̉.¶ Utꝝ in angelis poſſit eſſe peccatū.¶ D primuꝫ ſic pcedit̉. videt̉ ꝙ in angelis nō potuit eē peccatū: ſicut .n. dicit̉ in. 9. meta. In his q̄ ſemꝑ ſunt¶Aactu nō pōt eſſe malū: vnde Aui. dicit ꝙ ſupraA ſperā lune: nō eſt malū: ſed adhuc minus ē depol̓itate ī angelo qͣꝫ in corpore celeſti. ergo in angelis nullo mō pōt eſſe peccatū. ¶ Pͣ. ꝙ aliꝗd ſit malū poſtqͣꝫ fuitbonū: hoc nō pōt eſſe ſine motu: ſed motus nō eſt ſine maͣvt dicit̉ in ſcd̓o mēta. Cū ergo ī angelis nō ſit maͣ. vt ſupradictū eſt: videt̉ ꝙ nō potuerit ī eis peccatū eē. ¶ Pͣ. ſicutdicit̉ in. 7. phy. Oīs mutatio virtutis: ⁊ vicij reducit̉ in alterationē q̄ eſt ẜm paſſiōes partis ſenſitiue: ſꝫ ho paſſiōesnō ſūt in angelis carētibus organis ſenſus. ergo in angelisnō pōt eē mutatio de v̓tute in viciū vt peccēt poſtqͣꝫ bonifuerāt. ¶ Pͣ. volūtas nō ē niſi boni vel apparētis boni. ergo cui nō pōt apparere bonū niſi qd̓ eſt bonū nō pōt volūtas ferri niſi in bonū veꝝ: ſꝫ in angelis nō pōt eē bonū apparēs niſi qd̓ ē veꝝ bonū. ergo nō pn̄t d̓ſiderare niſi id qd̓eſt veꝝ bonū: ⁊ ita n̄ poſſūt peccare. ꝓbatio medie. Intellectus nūquā errat ī his quoꝝ ꝓprie ē ītell̓s: ſicut ī cognitiōe pͥncipioꝝ: ſꝫ angeli nō habēt niſi ītellectiuā cognitionē. ergo nō pn̄t ī ſua cognitiōe errare: vn̄ ph̓s dicit ī lib. deaīa ꝙ ītell̓s ſꝑ ē rectus: fantaſia aūt ē recta ⁊ nō recta: hocidē dicit Aug. ſuꝑ Geneſim libro. 12.eſt qd̓ dicit̉ Iob. 4. Ecce qui ſeruiūtSed contra ei n̄ ſt ſtabiles ⁊ ī angelis ſuis re. pra.ergo ⁊c̄. ¶ Pͣ. vt ſupra dictū ē. angelis ī ſui creatiōe datūē li. ar. ſꝫ li. ar. qd̓ ē ex nihilo pōt etiā ī malū deflecti. ergovidetur ꝙ angeli peccare potuerūt.Reſpondeo ᵈᵍᵐ ᵐ apud oēs catholicos certū ēangelos peccaſſe: ⁊ demōes effectoseē: qūo āt peccauerūt difficile ē videre: qꝛ nō pōt eē peccatū ī volūtate niſi ſit aliquo mō deceptio ī rōne. vn̄ oīs malus ē quodāmō ignorās: vt ī .3. ethicorū dicit ph̓us: qd̓ qͣliter ſit vidēdū ē ad ꝓpoſite q̄ſtiōis ītell̓ꝫ. Ipſe .n. diſtīguatit ī. 7. ethicoꝝ operādoꝝ duplicē cognitōeꝫ .ſ. vl̓eꝫ ⁊ particularē: ⁊ qꝛ oꝑatiōes ſūt circa ſingularia: iō aliquē recte invl̓i opinātē circa ſingularia peccare ꝯtingit: ſingularia .n.ꝯtingit cognoſcere dupl̓r .ſ. ī habitu ⁊ ī actu: cōtingit ergoaliquē peccātē rectā exiſtimatiōeꝫ ēt de ſingulari oꝑabiliin habitu hr̄e: nō tamē ī actu: qꝛ ī nobis habitus paſſione