Tituli libri .xli.
Gl̓o. rubrice cōtinuat Dictū eſt sͣ delibertate preſtanda. nūc de ea tuēda qd̓ſit ꝑ cauſam liberalē ſiue quis in libertatem proclamat ſiue in ſeruitutem petatur vide qd̓ dixi. C. e.Quibus ad libertatem proclamare non licet.Uide quod dixi. C. e.Si libertus ingenuus eē dicat̉:Dictū eſt sͣ de liberali cauſa ſed quia liberalis dicitur cauſa ſi libertus dicat̉ingenuus vel ecōtra Ideo ſubijcit ſi libertus inge. eſſe dicat̉ De mate̓ia videquod dixi. C. de liberali cauſa et. C. deingenu. manu. et hic ꝑ totū Hic tn̄ ſciēdum ꝙ ſi libertus alicuius alio agentequi eū ad libertatē vocat ingenuꝰ ꝓnūciatus eē dicet̉ p̄t patronus eiꝰ eū vocare in ſuū libertū ſine vlla preſcriptione tꝑis et erit modus agendi talis quiapetit patronꝰ eū iuſtū eſſe ſuū libertumet ſibi debitā reuerentiā exhiberi ab eoet preſtari ea que ſolent preſtare libertiſuis patronis Et ecōtra ſi libertꝰ petatſe ꝓnūciari ingenuū ꝓponet qͣliter detinet̉ et reputat̉ a tali indebite et in iuſtepro liberto et ideo petet ſe declarari ingenuū vide in locis prcalle.Ne de ſtatu defunctorum poſt quinquennium queratur.Glo. rubrice cōtinuat Dictū eſt sͣ de ſtatu viuoꝝ nūc defunctoꝝ vide qd̓ dixiC. eo.¶ De colluſione detegenda.Gl. rub̓. cōtinuat Quia in iudicio libēalis cauſe fit colluſio Iō de ea ponit vi.qd̓ dixi. C. e. Eſt āt colluſio ſiniſtra ſubdola et fraudulenta machinatio ſeu pretentio quo aliquid ſimilat̉ quod in veritate non eſt vel quo iuſta actio alicuicōpetens remittitur vel ſubticet̉.
Incipit liber xli.De adquirendo reꝝ dominioGlo. rubrice continuat Dixit ſuꝑiori libro de perſonis. nunc de rebus inſtꝭ deiure natu. gen ⁊. ciui. §. fi. Glo. etiam aliter continuat vide eam. de materia vide quod dicā inſti. de re. diui. Unum tn̄ſcire debes ꝙ hic titulꝰ generalis ē adomnem adquiſitionem. quarum quinqꝫſunt genera inſtꝭ. de rerum diui. in prin.Quarundam enim rerum nanciſcimurdominium iure gentium vt que nulliꝰſunt occupanti conceduntur. quarudāiure ciuili vt ꝑ vſucapionē ⁊cͣ. de quibꝰjͣ. ſuis titulis tractat̉.De adquirenda et amittendapoſſeſſione.Dixit qualiter iure gentiū adquirit̉dominium. nunc qualiter iure ciuili .i. ꝑvſucapionē que cum non ſit fine poſſeſſione vt. jͣ. titu. i. l. ſine poſſeſſione de eapremittit Et nota ꝙ hic dicit de amittenda ſed. C. e. dicit de retinenda quodin idem redit quia contrarioꝝ eadē eſtdiſciplina vi. qd̓ dixi. C. eo.De vſucapionibus ſeu vſurpationibus.Dictum eſt sͣ de poſſeſſione nunc dicitde effectu poſſeſſionis que eſt vſucapiojͣ. e. ſiue poſſidetis Uſurpatio autem eſtvſucapionis interruptio Oratores autvſurpationem frequentem vſuꝫ vocatl. ij. jͣ. eo. Quid autem ſit vſucapio videl. iij. jͣ. eo. et quod dixi. C. de vſuca. proempto. Eſt autem vſucapio adquiſitiovel adiectio dominij per continuationem poſſeſſionis temporis lege diffiniti. d. l. iij.Pro ſoluto.