Tituli. Libri. i.
ſenatū ius facere poſſe hinc velleanummacedonianū et alia multa ꝑ ſenatū poſita ſunt De longa conſuetudine vi. C.q̄ ſit lōga cōſue. et vi. late de materia cōſuetudinis ꝑ bar. in. l. de qͥbꝰ. jͣ. e. et vi. l.qd̓ nō rōne. j. e. ꝙ nō rōne introductū ēſed errore pͥmū. dein̄ cōſuetudine obtētum eſt in alijs ſil̓ibus nō obtinet Et ēcōſuetudo ius nō ſcriptū qd̓ ꝓ lege obferuat̉ cū deficit lex .i. di. cōſuetudo naꝫdiuturni mores cōſenſu vtentiū approbati legeꝫ imitant̉ inſti. de iure natura.gen. et ciui. §. ex nō ſcripto et eſt cōſuetudo optīa legū interpres. l. ſi de int̓ pretatiōe. jͣ. e. c. cū dilectꝰ exͣ de conſue.De conſtitutionibus principum.De legibꝰ generalit̓ dixerat nūc ſpecialiter de legibꝰ tm̄ imꝑatoris vi. l. i. jͣ. e Cqd̓ pͥncipi placuit legis hꝫ vigoreꝫ. vn̄qd̓cūqꝫ princeps ſtatuit ꝑ epl̓aꝫ et ſubſcriptionē vel cognoſcēs decreuit velde plano interlocutꝰ eſt vel edicto p̄cepit lex eſt et appellat̉ cōſtitutio vt ibi etbeneficiū qd̓ a dīna pͥncipis indulgentia ꝓficiſcit̉ pleniſſime interp̄tari dēmꝰl. fi. jͣ. e. De bet tn̄ in rebꝰ nouis cōſtituēdis ſubeſſe euidens vtilitas vt recedatur ab eo iure qd̓ diu equū viſum eft. l.in rebꝰ. jͣ. e. Et q̄dā cōſtitutiōes ſūt generales cūctoꝝ vitas cōſtringētes. l. leges. C. de le. q̄dā ꝑſonales q̄ nec ad exemplū trahunt̉ nā qd̓ prīceps alicui obmēita indulſit vel ſi cui penā vel alicuiſine exemplo ſubuenit ꝑſonā nō egreditur. jͣ. e. l. i. §. plane. modos cognoſcēdi legem generalē vi. ꝑ tex. in. l. iij. C. de le. ⁊ꝑ glo. in. c. vt circa in ꝟbo ꝑpetuo circaprin. de elect.De ſtatu hoīm.Dictū eſt sͣ de origine iuris ſed quia oēius qͦ vtimur vel ad ꝑſonas ꝑtinet velres vel ad actiōes. l. i. jͣ. e. et cū hoīm cauſa oē ius cōſtitutū ſit prīo de ſtatu ꝑſonaꝝ videndū. l. ij. jͣ. e. Hic ſciendū ꝙ iſte
titulus appellat̉ in inſtꝭ. de iure ꝑſonarūvſi dic ꝙ oēs hoīes aut ſunt liberi autſerui. l. in ſūma. jͣ. e. et quid ſit libertas etquid ſeruitꝰ vi. l. libertas. jͣ. e. Iteꝫ qͥ ſūtlibertini. jͣ. e. l. libertini. Qui aūt ſunt ingenui. vi. l. et ſeruoꝝ. §. ingenui. jͣ. e. et. l.ingenun. jͣ. e. vbi dicit̉ ingenuum acciꝑedebemus etiā eū de quo ſententia lataeſt qͣꝫuis fuerit libertinꝰ quia res iudicata ꝓ veritate accipit̉ Item nō ſunt liberi nati ſi mulier aliquid monſtruoſuꝫaut prodigioſum enixa eſt. l. nō ſunt. jͣ. eet ſic ptꝫ ꝙ ſtatus hoīm dr̄ conditio velqualitas ꝑſonaꝝ qua quis plurimū pōtet vide. l. lex nature. jͣ. eo. ꝙ qui naſciturſine legitimo matrimonio matrem ſeqͥttur niſi lex ſpecialis aliud inducat Quiaūt dicuntur vulgo concepti dic ꝙ quipatrem demōſtrare nō pn̄t vel qui pn̄tſed eum habent quem habere non licetqui et ſpurij appellātur. l. vulgo. jͣ. e. Itēſeptimo menſe naſcitur ꝑfectus partusEt ideo credendū eſt eum qui ex iuſtisnuptijs ſeptimo menſe natus eſt iuſtuꝫfilium eſſe. l. feptimo. jͣ. e. et dicit glo. ſeptimo incepto etiam non cōpleto gͦ inſex menſibus et vno die poteſt naſci etvſqꝫ ad decimum menſem finitum et nōvltra vt in auten. de reſti. et ea q̄ pa. §.mulier coll̓. iiij. Item qui in vtero eſthr̄ pro iā nato quotiens agit̉ de cōmodo eius qͣnqͣꝫ alij an̄qͣꝫ naſcit̉ neqͣqͣꝫ ꝓſitl. qui in vtero .i. et ij. jͣ. e. Et vi. l. quericur. jͣ. eo. ꝙ in hermaphrodito extimat̉ſexus qui in eo p̄ualet Hoc valet ſcireAn poſſit ea facere que viris non mulieribus permittunt̉ quia vt dicit. l. inmultis. jͣ. eo. ꝙ conditio feminarum inmultis iuris articulis deterior eſt qͣꝫmaſculorum.De his qui ſui vel alieni iurisſunt.Supͣ dictum eſt de vna diuiſione ſequitur videre de alia ꝙ quedam perſone