Tituli
¶ Actio aūt exercitoria ẜm Azo. inſum cat̉ ꝯͣhentibꝰ cū mgr̄o nauis ꝯtraexircitorē nauis qͥ mgr̄m naui p̄poſuitCꝫ in eaꝫ cāꝫ in qua p̄poſitꝰ eſt exp̄ſſevel tacite quē equū fuit teneri ſicut tenet̉ qͥ inſtitorē taberne vel negocio prepoſuit. ff. de exerci. acti. l. i. in pͥn. Eſt ātmgr̄ cuiꝰ totiꝰ nauis ancora et cura mādata eſt. d. l. i. §. mgr̄m nauis. et dr̄ in teutonico eyn̄ ſtuyrman. ſꝫ exercitor dr̄ isad quē obuētiones quotidiane aut redditus q̄ſtus et vtilitates nauis ꝑueniunt et ꝑtinēt. d. l. i. §. exercitorē. ſiue verus dn̄s nauis ſit ſiue a dn̄o nauis conduxerit ad tp̄s vel in ꝑpetuū vt ibi dr̄.Inſtitoria āt actio dat̉ ꝯͣ illū qͥ p̄poſuitaliquē ſtationi vel negociationi gerende ꝯͣhentibꝰ cū p̄poſito in eā cāꝫ in quāp̄poſitꝰ eſt expreſſim vel tacite. l. i. ff. e.Et dr̄ inſtitoria ab inſtitore ſcꝫ p̄poſitoqͣꝫuis exercitoria noīet̉ a p̄ponēte Inſtitor enī dictꝰ ex eo ꝙ negocio gerēdoinſtet nec refert an tab̓ne ſit p̄poſitꝰ ancuilibꝫ negociationi. l. inſtitor. ff. e. ſiueenī qͥs p̄ponat̉ pecunijs fenerādis velagris colendis vel mercaturis faciendis vel mulis vel mulabꝰ locandis velveſtimētis ſartiendis vel poliēdis inſtitoria dabit̉. l. qͥcunqꝫ. jͣ. e.Quod cuꝫ eo qui inaliena ptāte eſt negociū geſtū eſſe dicetur vel de peculio ſeu ꝙ in iuſſu vel dein rem verſo.Dictū eſt de ꝯͣctibꝰ initꝭ nobiſcū. nuncpoīt d̓ negocio inito eū eo qͥ ē in nr̄a vl̓aliena ptāte Et cōſtrue ſic Ꝙ negociūdicet̉ eſſe geſtū cū eo qͥ in aliena ptāte ēEt de illo negocio qͣlit̓ qͥs agit qꝛ velactōe d̓ peculio. vel actiōe ꝙ iuſſu velactiōe d̓ in rē ꝟſo. ſi eī filiꝰ vel ſeruꝰ cōtrahit pr̄ vel dn̄s tenet̉ actōe d̓ peculioqͣtenꝰ eſt ī peculio et nō vltra niſi dn̄svel pr iuſſerit ꝯͣhere qꝛ tunc tenet̉ inſolidū actiōe qͦd̓ iuſſu qͣtenꝰ eſt iuſſū Itē
ſi nō iuſſerit ſed ex ꝯͣctu cōuertit in vtilitatē pr̄is vel dn̄i tūc pr̄ vel dn̄s tenetur actiōe de in rē ꝟſo qͣtenꝰ eſt ꝟſum.Prima gͦ ꝑs rubrice eſt gn̄alis. ſequentes tres ſpēales et dant̉ n̄ inſolidū heactiones ſꝫ qͣtenꝰ eſt in peculio et quatenꝰ eſt iuſſum et in rem ꝟſum.Per quas perſonasnobis adquiritur obligatio.Glo rubrice cōtinuat. dixit qualit̓ peralios obligemur. nūc qͣliter lucremurRn̄de ad queſtionē rub̓ce ꝙ ꝑ libeosqͦs in ptāte habemꝰ Itē ꝑ ẜuos ꝓprios⁊cͣ. vi. Inſil. e. ꝑ totum. ꝟ. tex. Item perliberā ꝑſonā nobis nō ſubiectā nobis n̄adquirit̉. fallit in notario publico ⁊ ꝓcuratore Et ꝑ qͣs ꝑſonas nob̓ adquirit̉et qui pn̄t nobis ſtipulari vi. Inſtꝭ. deinuti. ſtipu. §ſi quis alij.Ad ſenatuſconſultūmacedonianum.Dictū eſt. sͣ. in genere qͣliter pr̄ cōueniatur ex filij ꝯͣctu. nūc āt ponit in ſpecieqͥd iurꝭ. ſi filiuſfa. acceꝑit mutuā pecūiāet qꝛ ſuꝑ ea ſenatuſcōſultū macedonianū eſt expoſitū. ideo ponit ad ſenatuſconſultū macedonianū Iſte titulus hꝫleges pulcerrimas Et dicitur macedonianū a macedone peſſimo feneratorequi dedit mutuo pecuniā filijs vt int̓ficerent parentes quod et fecerūt Iſteenī non expreſſe ſed velatꝭ. ꝟbis ſuadēbat de occiſione patris/ puta ego credotibi pecuniaꝫ et tu fili facias ita vt cito ſis tui iurꝭ. ⁊ obtineas hereditatē patris tui ⁊ tūc mihi reddas pecuniā iſtāqd̓ ꝙ maīfeſte iniquū eāt ꝑ ſenatoēs ſrhac re ꝯueniētes accepit correctoc̄ꝫ ſicꝙ hͦ ſenatꝰ ꝯſultū macedoniaᵐ īduxer̄tEt hꝫ locū cū mutua pecūia data ē filiofa. vt nec pr̄ nec filiꝰ tc̄at̉ ad ſolutionc̄. Inſtꝭ. qd̓ cū eo. § illud. fallit tn̄ ī caſi