Druckschrift 
Modus legendi abbreviaturas
Einzelbild herunterladen
 

Perſone obligantium

Quidā ratione delicti. vt ꝓdigꝰ. hereticus.apoſtata. ⁊ cōmittēs crimē leſe maieſtatꝭ. d̓quibꝰ omnibꝰ aliqͥd ꝑ ordinē dicet̉. Infansem̄ minor ſeptē annis nec ciuiliter nec naturaliter obligat̉. nec al̓s ſibi obligare pōt. ſꝫmaior infante tenet̉ tantū de ſpōſalicijs cōtractibꝰ ⁊ non de alio. Proximus pubertatiaut habet tutorē vel nō. Si habet tutorem⁊ cōtrahit ſine ip̄o tutore. nec ciuilit̓ nec naturaliter obligat̉. Si aūt cū ip̄o obligaturlicet ſi deceptꝰ fuerit poſſit reſtitui. vt infrapatebit de beneficio minoꝝ. Sed ſi careattutore obligatur naturaliter tantū ⁊ nō ciuiliter. Et ſola naturalis obligatio de iure ciuili inefficax eſt ad agendū recte ſic̄ ex nudopacto nō dat̉ actio de iure ciuili. ff. de pac. īl. iuriſgen. §. ſed cū nulla. ⁊. C. de pac. l. legēDe caſibꝰ tamē vbi ex nudo pacto dat̉ actiovide glo. inſti. de act̉. §. ſed in perſonā. Eſt ⁊alius caſus in. le. ex cōuentione. C. de pact.De iure aūt canonico peccāt mortaliter recedentes a pactis alias licitis. extra d̓ pactꝭca. j. ⁊. xxij. q. j. predicādum. Sunt tam̄ duocaſus in quibꝰ ꝯtrahēs nō habens tutoremciuiliter ⁊ naturaliter obligat̉. Primo ex cōtractu quo factus eſt locupletior. Secūdoſi cōtrahēdo dolū cōmiſit. quia tūc tenet̉ inſolidū. Puber ⁊ maſculꝰ maior. xiiij. ⁊ femina. xij. ſed vterqꝫ minor. xxv. annis. ſiue paterfamilias ſiue filiuſfamilias ſit tenetur deomni cōtractu inito cū p̄deceſſore ſuo. et excōtractu facto cū tutoris decreto niſi in duobus caſibꝰ. Primo cū graue damnū paſſꝰſit .i. maius dimidio iuſti p̄cij. vl̓ fraudis cōſiliū interceſſit. id eſt. doloſe ſit deceptꝰ a tutore. In illis duobꝰ caſibꝰ nō tenet̉ de cōtractu inito cū tutore De his que geſta ſūt cuꝫipſo pubere ſiue adulto diſtinguit̉ aut quiahabuit curatorē vel nō. Si habet nō obligatur ſine curatoris auctoritate. Sꝫ ſi nonhabet obligat̉ ip̄e adultꝰ ciuilit̓ ⁊ naturalit̓.ꝑ. l. ſi curatorē. C. de in integ. reſti. minoruꝫxxv. annis. Uerūtamē ſi deceptꝰ eſt etiā promodico dāno .i. minꝰ dimidio iuſti p̄cij. dūmodo nō ſit ita minimū ꝙ p̄iudicet maiorirei. vel ſumme reſtitutōis in integꝝ bn̄ficiūpetere poteſt. vt infra dicet̉ de bn̄ficio minorum. Sꝫ tn̄ ad hͦ vt minor reſtituat̉ debꝫ ſeꝓbare minorē ⁊ deceptū. qꝛ nō eo ipſo ꝙ deceptus eſt minor ītelligit̉. Fallit tn̄ in qͥnqꝫcaſibꝰ de quibꝰ minor de inito contractu abeo nō reſtituit̉. etiā ſi ꝓbauerat ſe deceptum

Primꝰ caſus eſt qn̄ mutat ſtatū .i. vendēdoſe ad p̄ciū vel ad lucrū participandū. Secundus caſus ſi maiori rei vel ſūme p̄iudicium generet̉ .i. ſi petit ſe reſtitui in minimaparte in qua dic̄ ſe deceptū. ⁊ meliꝰ eſt ꝙ recipiat damnū in illa minima ꝑte qͣꝫ totꝰ contractꝰ infringeret̉. Tertiꝰ caſus ſi minor cōiiure vſus ſit. Uerbi gr̄a. vt qꝛ adiuit hereditatem locupletē. vel emit ſeruū neceſſariuꝫ.⁊ poſtea nacte reperiūt. vel ſeruꝰ mortuꝰ eſt.Nam nō euētus damni. ſꝫ incōſulta facultas p̄bet reſtitutōem. vt. l. nō videt̉. C. de ininte. reſti. minoꝝ. xxv. annis. Itē quarto ſidolū cōmiſit. vt. l. ſi his. C. ſi minor maiorēſe dixerat. qꝛ deceptis ⁊ nō decipientibꝰ iura ſubueniūt. Quinto ſi corꝑaliter iurauitſe nō ꝯtra ventuꝝ occaſione minoris etatis⁊ ſpōte preſtitit. vt in auten. ſacra. puberuꝫ.C. ſi aduerſus vēditionē Itē ſi iurauit ꝑ deum viuū verbotenꝰ nō reſtituit̉ niſi ꝓbet ꝑar. ſcrip. inſerta. id eſt. ꝑ inſtrumēta publicafacta de die natiuitatis ſue. Sꝫ ſi vellet ꝓbare ꝑ teſtes nō audiret̉. Cōſimilit̓ ingenuum fore. qꝛ ſufficiēter nō ꝓbat ꝑ teſtes. ſꝫ perteſtes ⁊ inſtrumēta. vt dic̄. l. j. C. de teſtibꝰ.Itē filius ſubiectꝰ poteſtati patris aui vl̓ ꝓaui ſi cū eo vel eis cōtrahit ciuiliter nō obligatur. quia iuris interp̄tatione eadē eſt ꝑſona patrꝭ ⁊ filij. vt. l. fi. C. de impu. ⁊ alijs ſubſtitutionibꝰ. niſi de caſtrenſi. qꝛ in tali tanqͣꝫpater familias habet̉. Si tn̄ cū alio quocūqꝫ ꝯtraxerit naturaliter ⁊ ciuilit̓ obligatur.beneficio tamē reſtitutōis ſibi ſaluo. Nō tamen ꝑmittitur reꝫ patris obligare ſine ip̄iꝰꝯſenſu. nec etiā paciſcendo patris ꝯditionēpoteſt reciꝑe vel actionē patri cōpetentē tollere ſine ipſiꝰ mādato. vt. C. de pac. l. filius.Cōſimilis caſus in. l. nō ſolū. ff. ſolu. matri.⁊. l. cū maritū. C. de ſolū. ⁊ libera. Itē alioſcaſus ſpeciales vbi exigit̉ ſpēale mandatuꝫ.enumerat glo. in. c. qui ad agendū. de ꝓcur̄.li. vj. Nota ſeruꝰ cū dn̄o ciuiliter nō obligat̉ſed cū extraneo paciſci poteſt dn̄o acqͥrēdo.quia ex ꝑſona dn̄i habet ius ſtipulandi. alijvero efficaciter non obligat̉ cū pro mortuoreputat̉. ſed eiꝰ ex ꝯtractu dn̄s cōuenit̉ de peculio ſerui. vel de eo quod in rem dn̄i ꝟſumeſt. vel qd̓ iuſſu ipſius factū eſt. Fallit tamin tribꝰ caſibꝰ in qͥbus dn̄s de peculio ſeruinō tenetur. Primꝰ cū ſeruꝰ nō donat. Itemcū vouet. Itē cū fideiubet extra cauſam pecuniariā. Itē furioſus vel mēte captus tꝑe