De modo procedendi
Incipit libellꝰ dansmodū legēdi abbreuiaturas in vtroqꝫ iureUia prepoſterus eſt ordo pͥus hūana petere ſubſidia. vt illis deficientibꝰ diuiui fauoris gr̄apoſtulet̉. vt de con. diſ. j. ca.oīs xp̄ianꝰ. in fi. ⁊ ī pͥn. apparatus. Io. an. li. vj. imo vix bono ꝑagūt̉ exitu q̄ malo ſunt inchoata pͥncipio. vt. lxj. diſ.c. miramur. j. q. j. pͥncipatꝰ. ⁊. c. cū paulꝰ. Iōdiuino pͥmitꝰ implorato p̄ſidio. cū iurꝭ vtriuſqꝫ ſcīa tā legū qͣꝫ canonū p̄cioſiſſima. nonamminiculatiua. ſꝫ pͥncipal̓ ⁊ ſacratiſſima.imo diuinitꝰ inſpirata ſit maxime cōpetenspͥncipibꝰ. comitibꝰ. baronibꝰ. militibꝰ. ceteriſqꝫ nobilibꝰ. clericis atqꝫ generoſis ꝑſoniſiuriſdictionē ⁊ iuriū ipſoꝝ manutētionē habentibꝰ ſtatui vt huiꝰ vtriuſqꝫ iuris .ſ. canonici ⁊ ciuilis noticiā aggredi volētibꝰ t̓am īlegēdo qͣꝫ in ſtudēdo facilis breuis ⁊ planiſſimus pateat acceſſus. in textibꝰ. apparatibꝰſummis. gloſis. recollectꝭ. ⁊ oībꝰ abbreuiaturis legū ⁊ canonū ad omnipotētis d̓i laudem. ⁊ iunioruꝫ ſcolariū. ſacerdotū. ⁊ iurisalumnoꝝ inſtructionē q̄ aliter fieri habꝫqͣꝫilloꝝ informatio qͦs ſcolaſticꝭ doctrinis ſcolas forte regēdo ſua laborioſiꝰ oporteat q̄rere nutrimēta. Attēto ꝙ oīs ꝓceſſus artium ⁊ ſcīaꝝ generatiuꝰ. ordinē in ſe debꝫ habere. ⁊ ꝓpter vite hūane inſufficiētiā breuitatem cōtinere. Talē vt ſequit̉ breuiſſimū inſtruēdi modū obẜuandū eſſe cēſco pedagogis nobiliū. ſalua tn̄ emēdatiōe meliorātiūrōnabilit̓ hūc docēdi modū Prehabitꝭ gͦſcolaſticis diſciplinis ⁊ puerilibꝰ eruditiōibus ī donato. caſualibꝰ ⁊ tꝑalibꝰ ī alexādripartibꝰ ambabꝰ. declinationibꝰ ꝯiugatiōibꝰ⁊ ꝯſtructiōis ordine cū moralibꝰ auctoribꝰCathone vl̓ Faceto ⁊ ceterꝭ. Nō ꝑ vite medietatē liberalibꝰ artibꝰ ⁊ amminiculatiuisartibꝰ inſiſtēdo. vt ſunt Grāmatica LogicaRethorica. Geometria. Ariſmetrica. Muſica. ⁊ Aſtronomia. Sꝫ his cōpēdioſe trāſcurſis pͥncipalibꝰ ſcientijs videlicet tramitiph̓ie ſuadeo citiꝰ appropinqͣri ⁊ tandeꝫ iuricanonico ⁊ theologie practice finalit̓ īmorari. Nā vt ait beatꝰ Hiero. Illi ī vanitatefenſus ⁊ obſcuritate mētis ambulāt. qͥ die-
bus ⁊ noctibꝰ ī dyaletica arte torquent̉ ⁊cͣ.vt in can̄. Nōne. diſ. xxxvij. vbi rep̄hendunt̉dyaletici ⁊ reꝝ naturas inqͥrētes. necnō verſificatores. ⁊. e. diſ. c. legimꝰ. vbi ꝑ vanā dyaleticoꝝ garrulitatē. ⁊ ſophiſtica argumēta ītelligitOrigenes ciniphes ⁊ ranas qͥbꝰ egyptij ſunt ꝑcuſſi. Primo p̄termitto nomīa libroꝝ ī vtroqꝫ iure tā pōtificio qͣꝫ imꝑatorioannectēdo cuilibet hoꝝ diuiſionē in librosꝑtiales. Deinde ſubiungā modū allegandiin qͦlibet libro c̓ū exemploꝝ poſitiōe de abbreuiaturꝭ. vt ītroitꝰ ad iura capeſcēda manifeſtet̉. quoꝝ ignorātia paucos excuſat. iuitarꝭ egulā. Ignorātia facti. nō iurꝭ excuſat.vt d̓ ſe regulis iurꝭ. c. ignorātia. li. vj. q̄ regl̓aduos habet articulos pͥncipales. Primꝰ ꝙignorātia facti quēlibet excuſat. maxīe duꝫeſt ignorātia facti ꝓbabilis. tunc em̄ in totoexcuſat ignorantē. vt in. l. error facti. C. deiu. ⁊ fac̄. 1g. Qd̓ em̄ ꝑ me nō ſtat mihi īputari nō dꝫ. vt in. c. īputari. de re. iu. li. vj. Secūdus articulꝰ eſt ꝙ ignorātia iurꝭ nemineꝫexcuſat. qꝛ ius qͥlibet ſcire tenet̉. ⁊ nemini licet ip̄m ignorare. vt ī. l. regula. ff. de in. ⁊ fa.ig. Debemꝰ gͦ ſcīam iuris om̄es appetere. nein ꝯtemptū dei nos incidere ꝯtingat. Namꝯtemptores canonū peccāt in ſpm̄ſctm̄. cuius inſtinctu nutu ⁊ gr̄a ipſi ſacri canonesediti ſunt. vt. xxv. q. j. violatores. ⁊. ca. nulliphas Pro qͦ ſciendū ꝙ ius eſt ars boni etequi. cuiꝰ merito qͥs nos ſacerdotes appellat .i. ſua iura cuilibet mīſtrantes. ff. de iuſ. ⁊iu. l. j. Rn̄. ij. Eſt aūt ius nomē generale. Etlex eſt ſpēs iuris. Etiā ius d̓r p̄ceptū ſeu ordinatio pͥncipantis vel dn̄i circa ſubditos.Et ſic ius triplex diſtinguit̉. qꝛ talis ſuꝑiorpͥncipans. aut eſt deꝰ. ⁊ tūc d̓r ius diuinumaut eſt natura ⁊ d̓r ius naturale pͥmeuū. auteſt homo. tūc d̓r ius humanū .ſ. gentiū vl̓ ciuile vel poſitiuū. Ius naturale eſt cōmuneomni nationi. eo ꝙ vbiqꝫ inſtinctu naturenō aliqua ꝯſtitutōe habet̉. vt marꝭ ⁊ femineꝯiūctio. pueroꝝ educatio. cōmunis omniūpoſſeſſio. qꝛ iure naturali oīa ſunt cōia .i. cōmunicāda tꝑe neceſſitatꝭ. Nemo em̄ ꝓpriuꝫdicat qd̓ cōmune eſt. vt diſ. xvij. ca. ſicut hi.in medio. ⁊ illud ius eqͥſſimū eſt. qꝛ eiꝰ p̄cepta ī lege ⁊ ī euāgelio ꝯtinent̉. vt qd̓ tibi visfieri mihi fac. qd̓ nō tibi. noli. Sic potes interra viuere iure poli. vt diſ. j. in pͥn. di. l. pōderet. alias ꝯſideret. ij. q. vj. decreto. de maio. ⁊ obe. dilecti. vbi includit̉. Non furtuma 2