Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
170r
Einzelbild herunterladen
 

Circa quam ſciendū eſt ꝙ mullipliciter cōtingit nos aliquā re ītelligere. Vno mō īmediate in ſcipſaalio modo in medio cognitō Et hocdupliciter/ quia vel illud medium eſpecies illius rei recepto ab ille revel eſt aliquis ꝯceptus ficius ſeu formatus ab ipſo intellectū. Et hoc iterum dupliciter/ quia vel ille conceptus eſt ſimplex vel ꝯplexꝰ. ex pluribus ꝯceptibus Iterū aliquid poſſumus intelligere dupliciter vel ītellectione ꝓpriā ⁊ diſtīcta. vel intellūone cōmuni ſibi ⁊ alijs. vniuerſaliſeu ꝯfuſci Iuxta quam diſtinctionem primo dicendum eſt ꝙ naturaliter non poſſumus intelligere imedicite in ſeipſo aliquod abſens ſenſibile alias non ſenſatum. qꝛ aliter ſequitur ꝙ cecus a natiuitate ita imediate poſſꝫ intelligere colores/ ⁊ ſurdus ſonos ſicut vidēs vel audies/ ꝙad experientiā patet falſum. ſic enīad cognitionem intellectus nullatenus deſeruiret ſenſus. Secūdodicendū eſt ꝙ naturaliter non poſſumus ſenſibilia nō ēſcita intelligerein ſpeciebus receptis a ſenſibilibus.qꝛ net in ſpeciebus cauſcitis ab eiscum naturaliter a nulla re ſenſibiliſpecies cauſetur. niſi dum actualiterſentitur. Nec in ſpeciebus cauſatisab hijs ſenſibilibꝰ ſenſatisa nobis.cū naturaliter vnū ſenſibile non poſſit cauſcire ſpeciem alteriꝰ ſenſibilis.vt ſonus ſpeciem coloris. nec ſpeciesvnius ſenſibilis p̄t eſſe medium ꝯgnoſcendi aliud ſenſibile/ vt ſpecieoſonū reſpectu coloris. Tercio dicen170dum eſt ꝙ naturaliter nō poſſumꝰhuiuſmodi ſenſibilia non ſenſat intelligere in aliqua ſpecie ficta ſcū cōceptū ſimplici ſibi proprio/ ſed benein conceptu conmuni eis ⁊ alijs. etideo non diſtincta ⁊ in ſpeciali / ſedquadam noticia generali/ ſeu conceptu confuſo. Vnde licet intellectus p̄ter ſpecies a ſenſibus receptas ex eis poſſit alius ſpecies formae̓/ quasvoco ſpecies fictas; ſicut apprehēſispluribus albedinibus et receptis eatum ſpeciebus poteſt ex eis ⁊ earūſimilitudine formare conceptum cōmunem cuilibet albedini ſimilem.non tamen poteſt formare conceptum proprium albedinis. niſi perſenſum prius cognouerit aliquamalbedinem. Aliter cecus a natiuitate poſſet habere conceptum propriūalbedinis. ſꝫ qui vidit aliquas albedines poteſt formare conceptum cōmunem cuiuſlibet albedinis. qui tamen nullam olbedinem diſtincte repreſentabit net ad talem conceptūformandum requiritur ꝙ omnes albedines viderit Et ideo aliquam albedinem confuſe repreſentabit quāper viſum ille non ſenſit Querto dicendum eſt ꝙ naturaliter nonpoſſumus huuſmodi ſenſibilia nōſenſata intelligere in aliquo conceptu/ compoſito ſibi proprio/ ſꝫ bene inconceptū communi ſeu ꝯfuſo Verbigracia. Si quis nunꝙͣ vidiſſet albedinem licet poſſet formare hunc cōceptū ꝯpoſitū ſeu ꝯplexū/ ſcꝫ diſgregatiuū viſꝰ qͥ ē ꝓpriꝰ albedinis. tn̄nō cognoſceret illuceptū eſſe verū