Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
167r
Einzelbild herunterladen
 

naturaliter poſſibilis. Et primo dicamus ꝙ de hmōi rebꝰ habere poſſumꝰ ſenſualem noticiam tr ſimplire ꝙͣ ꝯplexā ⁊ hoc ī nob̓ ꝯgnoſcimꝰꝑ exꝑientiā. Sed de brutis non eſtnobis experimentaliter notū/ vtrūhabeāt noticiam ꝯplexā. ideo hoc ēdubiū. quod tamen videtur ꝓbabiliter concedēdum. qꝛ brutum aliquondo mouetur ad aliqd̓ obiectū apprehenſum. ⁊ aliqn̄ non/ ⁊ hoc fit perani malem appetitum qui p̄ſuppoītp̄ter ſimplicē apprehenſionē cōꝑ exum iudicium ſcꝫ ꝙ hoc eſt bonum⁊cͣ. Ideo dicit auicena in ſexto naturalium ꝙ ouis ꝑ virtutem eſtimatꝭnam iudicat ꝙ ab hoc lupo eſt fugiendū. Docet eciam exꝑientia quedābruta eſſe diſciplinabilia qd̓ nō poteſt eſſe ſine noticiā cōplexa Necvalet qd̓ quidā obiciūt. ſcꝫ ꝙ ſi ſic eſſet talia aīulia deberēt vocari rōnebika. loquendo ad ſenſum in quo dicimꝰ hominem eſſe rationalem. qꝛhomo non ſolum circa ſingularia/ ſꝫcirta vniuerſalia. nec ſolum circa ſēſibilia/ ſꝫ circa īſenſibilia ratiocinat̉.ideo rationalis dicitur. Et ad hoceciam multiplex alic dr̄a poteſt aſſignari. ſed inter omēs hec videturmelior vt homo dicatur rōnalio/ etquantum eſt ex parte obiecti ex hocprincipaliter ꝯcedatur differre ab irrōnalibus brutis. qꝛ ip̄e eſt cognoſcitiuꝰ vltimi finis. Vn̄ ⁊ ſcd̓m ꝑtēītellectiuam ⁊ non ſenſitiuam dicit̉ymago dei qꝛ capox dei licet autembruta poſſint habere iudiciū ꝯplexū⁊ diſcurſiuū; nullū tamē iudiciūſē1 6ſitiuum eſt vniuerſale ſed ſingularetantum ſiue in brutis ſiue in nob̓. qꝛvirtus cogitatius hominus que īteromnes ſenſitiuas eſt ꝑfectior ſcd̓mꝯmentatorem tercio de anima. eſtvirtus diſtinctuia indiuidualis id eindiuidualiter ꝯgnoſcens et nō vniuerſaliter. Et in ſecundo dicit ꝙ copihenſio intētionis vniuerſalis eſt intellcūs Quarta ꝑs de ſenſatione rei in ſeipſa.Sꝫ dicamꝰ vlteriꝰ ꝙ de ipīs rebꝰſenſibilibꝰ habere poſſumꝰ ſenſualēnoticiam ſimplicem qua res ipſa immedicite ī ſe ꝯignoſcitur. qd̓ patet inſenſibꝰ exterioribꝰ ⁊ ſuis ſenſibilibꝰeis pn̄tibus. ſicut ꝑ viſum exteriorēīmedicite videmꝰ colorem pn̄temnec videmꝰ aliquid aliud quo tanꝙͣmedio videamus colorem Secdubium eſt vtrum talis noticia ſēſualis poſſit haberi ſn̄ pn̄tia ip̄ius ſenſibilis. ⁊ dicūt aliqui oy ſic. qꝛ viſioſolis ⁊ aliorum lumīariū magnorūremanet in oculo/ eciā abſtracto obiecto. ymmo oculo clauſo/ quā exꝑiētiam ⁊ aliquas alias inducūt iſti inꝓpoſito Quibꝰ nō obſtātibꝰ videtur ꝓbabiliꝰ ꝙ talis exterior ſēſationō p̄t naturaliter fieri non exiſtenteſēſibili obiecto. nec ip̄o deſtructo naturaliter ꝯſetuari. quicqͥd ſit de ſuꝑnaturali ⁊ cibſoluta potētio dei Ncſi poſſꝫ natua̓lit̓ cauſai̓ viſio alicuiꝰnō exn̄tis vel ip̄o deſtructo ꝯſeruai̓.ita ꝙ poſſibile eſſet aliquod non exiſtēs videi̓. eadē rōne vl̓ maiori poſſꝫcaiuſdi̓ ⁊ ꝯſeruat̉ viſio alitꝰ exn̄tis ꝙtūcūqꝫ remoti vl̓ occulti qd̓ eſt ꝯtra