Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
163v
Einzelbild herunterladen
 

Sed viſo de ſpeciebꝰ quātū ad ſēſum exteriore/ vidēdum eſt quātumad interiorē. ⁊ ꝙ ī ſenſu interiori ſittales ſpeciēs aliqui ponūt propterhec motiua. Primū qꝛ in abſentiaſenſibiliū fantaſia p̄t habere actumſuū. Secūdū qꝛ ptꝰ actum derelinqͥtur aliquid quo cognoſcit ſe habuiſſetalē actū Tergum qꝛ aliqͥs recordatur ſe ſompniaſſe. ⁊ p̄t hoc ſcire perintellectū. Sꝫ alij dicūt ſn̄ ſpeciebus hec oīa poſſe ſaluari. Vnde cūcertū ſit ī ſenſu interiori aliqͥd remanere ptꝰ actum ſētiendi. dicit iſti qͥin eo puta in funtaſic remanet duplex qualitas. vna ab obiecto imp̄ſſa in organo/ ⁊ eſt ipius ꝯfortatiuavel debilitatiua/ ⁊ qn̄qꝫ corruptiuaſicut patꝫ in aimentibus ⁊ furioſis.ſꝫ alia eſt qualitas q̄ eſt generata ꝑactum ymaginādi/ que nō eſt ſubiectiue in organo vt diſtīguitur contrapotentiam. ſꝫ ecōuerſo ſicut ⁊ ipſe actus fantaſiādi Vlteriꝰ dicunt ꝙiſta ſecūda qualitas nō eſt obiectu qlicuius actꝰ/ ſꝫ eſt habitus generatꝰꝑ actum fantaſiādi inclinas ꝑcialiter ad actꝰ ꝯſimiles in aibſētia rei ſēſibilis. ita ꝙ ptꝰ primū actum eciādeſtructo ſenſibili potentia cum iſtohabitu poteſt elicere actū fantoſiandi terminatum ad idem ſenſibile numero qd̓ prius eſt ſentitum ſicut ꝯgnitiōe abuſius intellectꝰ terminaturad idem ſingulare numeo̓ qd̓ priusintellectualiter eſt intuitiue cognitū⁊ nō termincitur ad aliquā ſimilitudinem vel ymagine vel ſimulathrūſicut aliqui ymagināt̉ Quia illa oīaque a ph̓is ⁊ ſcīs vocātur fātaſmāta/ ſimulachra vel ydola ſūt ip̄ametſenſibilia fantaſicita que pus fuerūtſenſaita/ ⁊ nō ſpēs rerū ſenſibiliū. cūdem enī homine quem prius vidiymeginor ⁊ nō ſpēm eiꝰ Et ſit quotſunt indiuidua fantaſiata/ tot ſuntfantaſmata. ſicut tot ſunt ydee quotſunt res cognite. qꝛ ydea eſt ipſa resſingularis ꝯgnita ꝯgnitione diuīa.Sic ergo hoc nomē ydea principaliter ſignificando rē creatō/ cōnotetea eternaliter a deo fuiſſe cognitō.ſic hoc nomen fantaſma ſignificatpricipaliter re fantaſiatō/ ꝯgnoſcēdo actū fantaſiādi. Vlteriꝰ dicunt ꝙ primꝰ actꝰ fantaſiādi a quocauſcitur/ habitus p̄dcus caiuſcitur aſenſatione exteriori ⁊ potētia fantotica/ nec obiectū extra ciuſci eſt illiꝰactus proprie/ ſed ſolū eſt cauſai cauſe. quia ſi deꝰ deſtiueret re extra/ etconſeruaret in oculo eiꝰ viſionē intuitiuam. adhuc poſſꝫ⁊ b̓tus fantaſticahabere actum fantaſiādi reſpectu illius Sed ſi viſio intuitiua deſtruat̉ſiue obiectū extra maneat iue no.naturaliter nō p̄t haberi talis actꝰ.mō hoc eſt eſſe cauſā ī aliquo gene̓cauſe reſpcū alicuiꝰ Vn̄ ſeq̄t̉ ꝙ primꝰ actꝰ fantaſiādi tūc ſolū ē qn̄ ſenſus exterior eſt in actu ſuo qꝛ eſt eiꝰcauſa parcialis. ⁊ ſic cauſcitur a noticia intuitius. ⁊ eſt noticia abſtractiua. qꝛ in vna forma reſpcū vniꝰ obiecti ſufficit vna noticia ītuitiua. ideooēs noticie potētiaꝝ interiorū qīe ſēſitīe ſūt abſtractiue Quarta ꝑeOpinio cōmunior in predictio