Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
157r
Einzelbild herunterladen
 

⁊ affectum vocamꝰ. In quātum eīeſt potentia cognoſcitius dicitur ītellectus. ed in quantum eſt potentiamotiuā/ dicitur affectus ſeu voluntas Vnde licet de auima rationali diuerſa nomina dicantur. ſicutdicimus ꝙ ipſe eſt ītellectus. ratio.ingenium memoria. volūtas. liberum arbitrium. tomē hec nominanon dicūt aliquum diſtinctionem ineſſentia anime. ſꝫ differunt ratiōe.quia ipſa dicitur intellectꝰ in quātūupprehendit. ratio in quantum dicernit. ingenium in quantum inueltigat. memoris in quantum conſeruat. voluntas in quantum appetit.liberum arbitrium in quantum eligit Hec autem omnia reducūturad ducis rationes generales ſcilicetcognoſcendi ⁊ affectandi: a quibusdue potentie denominantur. ſcilicetintellectiua ⁊ volitius. de quibus etprimo de intellectiua eſt agēdum.Tercia pars de intellectu agēte⁊ poſſibili.Intellectꝰ igitur ſcd̓m ariſtotilēdiuiditur in intellectū egentem et ītellectū poſſibilem ſiue potentialemIntellectus agens eſt potentia actiua intellectionū. ſꝫ intellectus poſſibilis eſt potentia paſſiua non paſſione corruptiua. ſꝫ ꝑfectiua. ſcilicet recipiendo in ſe intellectiones ab intellectu agente De ipſo autem intellectu ogēte duplex eſt opino: namquidā dicunt ꝙ eſt ipſe intellectꝰ diuinus. Alij dicunt ꝙ eſt idem ſcd̓meſſentiani cum intellectu poſſibili. ſꝫdicitur poſſibilis/ in quātū eſt recep157tiuus. ſed dicitur agens in quātumeſt ſua intellectuali operatione actuatus. Et ad hunc ſenſum dicitur nobilior intellectu poſſibili Secunda aut opinio vera eſt Prima autēnon negatur. quia nō negamus diuinū intellectum agere ad noſtramintellectionem ymmo oportꝫ ipſūprīcipaliter ꝯcurrere. cū in oī acciōeoꝑteat eē aliqd̓ ages nobiliꝰ paſſoQuarta pars de intellectu ſpecilatiuo ⁊ practicoIntellectus inſuper diuiditur inintellectum ſpeculatiuū et practici.Et dicitur ſpeculatiuus in quantumcognoſcit verum in ratione veri. peticus autem in quantum cognoſcitverum in ratione boni. Vel diciturſpeculcitiuꝰ ſcilicet in quantum finiseius eſt cognitio: ſꝫ dicitur non ſpeculatiuus ſiue praicticus ī quantumfinus eius eſt operatio. Vel magieproprie loquendo dicitur ſpeculatiuus in quantum eſt productiuꝰ nōticie ſpeculatiue. Vracticus autemin quantum eſt productiuus notitie practice. De quarum noticiarumdifferentia poſtea dicetur inferius.Intellectus autē practicus diuiditur in ſyndereſim rationem ⁊ conſcientiam Vnde in ſylogiſmo practico ſyndereſis proponūit inaiorem.ſicut ꝙ nullū malum eſt faciendū.ratio autem aſſumit minore. ſcilicꝫhoc eſt malū. ⁊ conſcientia cōcluditcōcluſionem ſcilicet hoc non eſt faciendum. Et ſic ſyndereſis eſt circa vniuerſalia principici in quibus communiter non contingit errare. ideoG