Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
156r
Einzelbild herunterladen
 

vitalis eſt motiua pulſuū. amnial̓eſt motiua mēbroꝝ Sed de hac tercia principaliter intēdimꝰ/ quoniqalie/ ſpecialiter prima videtur eſſe potentie vegetatiue conuenireplantis. licet eodem modo ſicutanimalibꝰ Ipſei vero motiua ſcd̓mlocum que fit membra ſolū eſt inanimalibꝰ ꝑfectis/ non in animalibus imꝑfectis que ſolū hn̄t ſenſūtactus ſicut ſunt aīalia terre affixovt oſtree conche Nami licet in plōtis in dictis animalibꝰ imperfectis qn̄ nutriūtur augmētāt̉ ſit quida motꝰ ſcd̓m locū qui dicitur dilatationis ꝯſtrictionis. litꝫ non eodem modo ſit in eis: qꝛ in plantisſine app̄henſiōe preiua. in illis vero animalibus delcātiōe vel triſticia. tamen in predictis eſt motus ſcd̓m locū qui ſit per membracorporalia qual̓ eſt motus progreſſuus vel ſoltatiuus. aut aliꝰ de locoad locum delatiuꝰ. Hunc et motunatura ingeniauit animalibus perfectis ad vnuendum ſibi obiectū conueniens quod non eſt in eis cōiunttum. ſicut in plātis potentiā ꝯiūgitur ſuo obiecto/ vt nutritiua ciboQuarta ꝑs de potentia motiuanaturali.De p̄dictis tn̄ potentijs corporaliter motiuis ꝙͣuis de eis ad medicum ſpectet principaliter ꝯſiderare. pauca nichilominꝰ ſunt dicendaEſt ergo virtꝰ naturalis/ pontentia motiua humorum mediantibusvenis/ que ſcd̓m galienum radicantur in capite. ſcd̓m ariſtotilem ī corl.56de. Et hec mouet ſiue operaturſpiritum animalem a corde per venas procedentem corpꝰ vegetantem. Eſt autē ſpūs natualis ſubſtātia ſubtilis cerea in corde vi calorisex ſanguine generata/ ideo ē valde leuis faciliter mobil̓ Quinta pars de potētiā motiua vitaliVirtꝰ vitalis ē mnobua pulſuūmediantibꝰ arterijs que radicatur īcorde. Et hec operatur per ſpiritumvitalem corde in membra arterias procedētem corpꝰ viuificateEſt autem idē ſcd̓m ſb̓am ſpiritusnaturas vitalis aīalis. ſꝫ differunt ſcd̓m oꝑationem. Dicitur enīvital̓ in quantum corde procedit corpꝰ inſtrumētaliter viuificat.Dicitur autem naturalis in quantūa corde procedens per ep̄ar tranſit corpꝰ nutrit vegetat. Sed dicitur aninal̓ quando ad cerebrū peruenerit in quatum ad ſenſutu diſponit abilitat. ſic idē ſp̄sdiuerſis rōnibꝰ diuerſe habet noīaSexta ꝑode potēª motiua aīaliVirtus aīalis eſt potentia motiua mēbroꝝ/ ſciꝫ officialiū mediantibus neruis qui radicantur in capiteEt hec oꝑatur ſpiritum aīalem cerebrū tranſeuntem qui per neruos organa ſentiendi directus ſubtiliotur et in animali ſenſum et mebrorū motum oꝑatur Sunt autemiembra corꝑis triplicia. quedamradicalia vt epar / cor/ cerebrum/genetalia. īter que illa tria primoin quibus ſunt/ ſpiritus naturalis vitalis animalis ſunt de eſſe indiuiG ij