ſeruatiuam quam vocant fantaſiā⁊ eam dicunt eſſe in cerebro Et hijspotentijs ſcd̓m eos diuerſa attribuuntur nomina ſcd̓m earū diuerſa opera. Vnde contingit ꝙ vna diuerſis nominibus nominetur. diuerſiotamen rationibus. Sed quidāparticularius conſiderantes ponūtquinqꝫ potentias interiores/ que ſutſenſus communus ymaginatiua/ eltimatiua/ fantaſia et memorauua.Verumptamen propter occultamdictarum potentiatum operationēet ſuorum organorum diſtinctioneſituationem ac variam dictorumnominū ſignificationem ipſis ſepevtimur aut promiſcue aut equiuoceVnde aliqui qd̓ hic vocamus ymoginatiuam vocant fantaſiam ⁊ ecōtra. Sed de nominibus minus curemus ⁊ rebus videamus Secunda pars de ſenſu communi. Eſtigitur ſenſus communis/ potentioſenſitiua que omnium ſenſuum particularium obiecta apprehēdit. Nōenum dicitur ſenſus ꝯmunis quia ipſe ſolus ſenſibilia cōmuiua apprehēdit vt quidam crediderunt Num apprehendere illa ſenſibilia cōmuniade quibus ſupra dictum eſt ceueniteciam ſenſui particulari ſcd̓m ariſtotilē. ſed dicitur cōmunis. quia omnes ſenſus exteriores ab eo velut acōmuni centro exeunt vt ſuoꝝ obiettorum ſimilitudines ad deum reducant. quibus mediantibus de ſingulis iudicat ⁊ diſcernit Vnde huius potentie tres ſunt actus R2imus eſt cognoſcere obiecta omniū158particularium ſenſuū/ ⁊ conuenientiam ⁊ differentiam talium obiectorum. vt ꝙ hoc album non eſt dulce.vel ꝙ hoc eſt dulce. ⁊ illud dulcius.Secundus eſt cognoſcere actusparticularium ſenſuum. Licet enimquibuſdā viſum ſit ꝙ actualis ſenſetio ſolū fiait in corde ſiue in ſenſu coitomen videtur eſſe de intentione ariſtotilis ꝙ ſenſationes fiant ī organō ſenſuum exteriorum. ꝙͣuis in eisnon percipiamus nos ſentire. qꝛ ſeſibile exiſtens in organo nō ſentit̉.ideo per ſēſum cemmunē ſentimꝰnos ſentire/ ſcilicet videre vel audire. ⁊ ſic de alijs. Tercius eiꝰ cttus eſt cognoſcere carentiam ſiue abſentiam ſenſibilium/ ſicut iudicam?de tenebra vel ſilentio. iudicandoybiſꝰ a nullo viſibili mouetur. velauditus a nullo ſono. Et hoc fit ꝑſenſum interiorem qui percipit ꝑ actum exteriorem et eiꝰ carentiam etnon per ſēſum exteriorem. qui ſpecies ſenſibilium in abſentia eorum/ſaltem longo tempore non reſeruatidco niſi in eorum preſētia nichil iudicet. De organo autem ſenſuscommunis altricatio eſt inter philoſophos ⁊ medicos que forte inegiseſt verbalis ꝙ realis. Dicunt enimphiloſephi fuiſſe opinionem ariſtotilis ꝙ organum ſenſus conmunisſcilicet in quo ſubiectiue formanturpredicti actus ſenſitiui eſt cor/ vel incorde in habentibus cor. in non habētibꝰ āt aliqͥd ꝓportionale Dicūt etph̓i practici ſiue medici fuiſſe opinionē galieni ⁊ quidēne ꝙ hec virtus
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten