Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
152v
Einzelbild herunterladen
 

quodcūqꝫ aliud corpꝰ tranſparēsſiue dyaphanum. Vnde cum lumērequiratur ad videndum/ fuit interquoſdam philoſophos queſtio/ vtrūcequiratur propter medium/ aut ꝓpter colorem/ ſiue obiectum Et poteſtdici propter vtrūqꝫ/ tamen principaliter propter colore. qui ſufficit ſuam ſpeciem eigere/ ſine cōnuitto lumine. Obiectum vero viſꝰeſt viſibile ſcꝫ color vel lux. Differūtautem color/ lux lumē. quia lumēnon terminat viſum/ net proprie videtur ſꝫ eſt ſpecies lucis per quamlux videtur ſicut color per ſuam ſpecem. Iux autem poteſt ex ſe in dyaphano ſuam ſpeciem genecre. colorautem non poteſt niſi lumine ſuperipſum cadente. Si autem ſuper lucem ſiue lucidum caderet lumen alienū/ ſaltem maius ꝙͣ ſit lumen proprium. impedit ipſum ſaltem ne videcitur diſtincte; ideo maius lumenminꝰ lumen dicitur offuſcare. ſicutpatet de ſtellis in dicSextapars de auditu. Organumvero auditus eſt in auribꝰ / eſt quidam cer conaturalis poſitus intracōcauitutem auris. ad quem dirigit̉neruꝰ quidam protenſꝰ a cerebrotinens ſpiritum audibilem. Mediūautem ſenſus huius eſt aer extrinſecus ipſi ceri ſupradcō connaturaliintrinſeco continuatus. Sed obiectum ip̄ius eſt ſonus qui ſit in ciereex colliſiōe duorum corporum ſolidorum ſiue durorum ad inuicem perquā ſit tremor in ciere/ qui continuat̉vſqꝫ ad aurem per modū ſpere.ius centrum eſt locus colliſionis.circulariter ꝓtenditur cōtinue debilitando. cuius ſimile eſt cum proicit̉lapis in aquam. Vnde patet qualiter ſit ſonus reflexus. Septimapars de olfactu. Organū autēolfactus eſt in duobꝰ carunculis decendētibꝰ a cerebro que ſimiles ſuntduobus capitibꝰ mamillarum perquas peruenit ſpiritus odorabilis.Medium vero huius ſenſꝰ eſt acrvel aqua. licet idem ſit medium īhoc ſenſu alijs duobꝰ ſcilicet viſuviteto auditu. hoc tamen eſt differenterEſt eium hoc medium ī viſu ſcd̓mquod eſt corpus dyaphanū. ſꝫ ſcd̓mhanc diſpoſitionem non eſt mediūhuiuſmodi in alijs ſenſibus Sꝫobiectum ip̄ius eſt odor qui commulinumniter multiplicatur cum quadam futxiranturmali euaporatione per calore a corſationem.pore odorifero reſoluta. Octauaꝑs de guſtu. Organū guſtꝰ ē inlīgua quā res ſciporifera ꝯuigiturhuīditati ſaliuari que īmutat̉ ab ea gͣtmedicite carne ſpōgioſa que eſt ī ſuꝑficie līgue/ reddit ſaporē ſuū ſpūicipum eſt ī neruo iteriori Vn̄ patꝫ duIſtates.plex ē mediū ī hoc ſēſu ītrinſecū ſcꝫcaro līgue/ extrīſecū ſcꝫ huīditasſaliuarꝭ: ideo ſi ipſa fuerit infecta amaritudine gultꝰ iudicat cibū amaꝝObiectū at huiꝰ ſēſꝰ ē ſcipor/ cuiꝰ duo ſūt extrema ꝯtraria. ſcꝫ dulordo etamaritudo Mediā et ſūt plurima/hoc oōe eſt p̄dictis oībꝰ ſēſibꝰ. ſcꝫquilibet ſit ſēſitiuꝰ vntiꝰ ꝯtrarietatis medioꝝ ip̄iꝰ. Nona ꝑsde tattu. Organū factꝰ ſcd̓m quoſdā