ſenſatio ſint determinata numero.ſciꝫ aut caro/ aut aquā/ aut aer. Cūecium ſenſibilia per iſta media ſintterminata numero. quia omne qd̓ſentitur per carnem. aut eſt tangibile aut guſtabile: ⁊ omne quod ſentitur ꝑ cierem vel aquam/ aut ꝑ vtrēqꝫ. eſt ſonus/ odor/ vel color. oportetſcd̓m hūc numerum eſſe numerumſenſuum Tercia pars de ꝯueniēſenſuū. Conueniūt autem dictiſenſus in aliquibus conditiōibꝰ Primo quia omnes ſunt vires paſſiueſentimus enī uitus ſuſcipientes nōextramittentes. ⁊ ꝓpter hoc obiectōeoꝝ dicuntur paſſibiles qualitates/qꝛ in ſenſu faciūt paſſiones: nec tamen ideo dicutur virtutes paſſiueqꝛ non ſint potentie actiue. Secūdo quia omnes ſunt perceptiui ſīgularium/ ⁊ non vniuerſalium. ⁊ eciam obiectorum pn̄tium ⁊ nō abſētium. Tercio qꝛ ad hoc ꝙ actuſentiant quatuor requirūtur. duo exparte ſēſus/ ſciꝫ ſpecies ⁊ organū: ⁊duo extra/ ſciꝫ obiectum ⁊ mediumEt ex parte ſpeciei requiritur conueniens proportio ſenſibilis ad ſenſum. Ex parte organi requiritur ꝙſit ꝯuenienter diſpoſitum. Ex porte obiecti requiritur conueniens preſentia: ⁊ ex parte medij conueniēsdiſtantia. quia ſenſibile poſitum ſupraſenſū non ſentit̉. Et iſtis circūſtācijs poſitis ſenſꝰ non errat circaſenſibile ꝓpriū. ⁊ hoc in magna ꝑte ſiue in magno gradu. vt exponitcomentator. Quarto cōueniuntquia oēs vnā habent originem. ſcili15cet ſenſū cōem/ ⁊ quo velut ⁊ centroquaſi linee q̄dā exeūt Quarta ꝑsde differētic ſēſuū Differūt at iſtiſēſꝫ eciam in aliqͥbꝰ Primo in organorū medioꝝ ⁊ obiectoꝝ diuerſitate Secūdo differūt vtilitate. qꝛ duoilloꝝ/ ſcꝫ factus ⁊ guſtꝰ ſunt incigisneceſſarij. alij ſunt ad bene eſſe aīolis ⁊ ad ſcientium acquirendā Perguſtum enum diſcernimꝰ cibū bonūa nociuo: ⁊ per factū corruptiuū &nō corruptiuo. Ideo hijs duobꝰ ſenibus ingenicuit natura mediū ītriſecū ꝓpter eoꝝ neceſſitatē. alijs autmediūi extrīſecū. Tercio differūt generalitate. qꝛ factꝰ eſt in mēbris oībus ⁊ ī oībus aīalibus. Quarto inapp̄hendēdi ⁊ retinendi verietate/qꝛ viſus cicius / velociꝰ/ ⁊ remotiusapp̄hendit. tactꝰ aūt qꝛ groſſior eſtapp̄henſa fortiꝰ tenet Hec ſūt ergogenerales ꝯueniētie ⁊ differēcie ſenſuū/ quāuis ⁊ alique poſſint elie aſſignari. Quinta ꝑs De viſuSed dicendum eſt particulariter devniuſcuiuſꝫ ſenſus organo/ medio ⁊obietto. Et primo de viſu tanꝙͣ denobiliori Organū ergo viſꝰ ē oculꝰad que ꝑuenit neruꝰ optitꝰ ꝓtēſusa cerebro vſqꝫ ad pupillā ꝑ que mittitur ſpūs viſibil̓ reupiēs ſpēs viſibiles ab humore criſtallino. q̄ eſt inpupilla. Sic igitur videmꝰ oculo/ ſꝫinſtrumentaliter. viſu aūt ſiue ꝟtute viſiua videmus effectiue prīcipoliter: ipſa vero viſione videmꝰ formaliter ⁊ ſit de alijs ſēſibꝰ ꝓportionaliter eſt dicendum. Mediūp̄terea huiꝰ ſenſus eſt aer vel aqua
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten