TitulusC
.XII.
grua cuꝫ autentico antiphonario reſeruatur. Huius modulationis dulcedinem inter alios europegentes germani ſeu galli diſcere crebroqꝫ rediſcere inſigniter potuerunt. Incorruptam vero tam leuitate animi qͣꝫ nōnulli de proprio gregorianis cātibus immiſcuerūt. quam feritate quoqꝫ naturaliſeruare minime potuerūt. Alpina ſiquideꝫ corpora vocū ſuarū tonitruis altiſſōe ꝑſtrepentia ſuſcepte modulationis dulcedīem ꝓprie nō reſultant.hec ioh̓. dyaconus ¶ Sꝫ in vita beati eugenij legitur: ꝙ cū officiū inſtitutum ab ambroſio magꝭ ſeruaretur qͣꝫ gregorianum. tēpore karnli magni romanus pontifex adrianus congregato ꝯcilio vniuerſali ſtatuit officiuꝫ gregorianū debere āmodoab omnibus obſeruari. cuius rei Karolus imꝑator executor exiſtens. ꝑ diuerſas diſcumbens prouincias om̄es clericos minis ⁊ ſupplicijs ad hocipſum cogebat: libros ambroſiani officij comburēsvbi inueniebat. Cum aūt beatus eugenius ad cōcilium veniens romā iā diſſolutū inueniſſet ob ſuiſanctimoniam a papa obtinuit vt prelati qui pauloante id eſt iam triduo receſſerant reuocati iterūcongregarent̉. Quo facto de cōmuni concilio etaſſenſu decretum eſt. vt miſſale ambroſianū ⁊ grgorianū vtrūqꝫ ſuꝑ altare beati petri poneretur. ⁊clauſis ianuis figilliſqꝫ pl̓imoꝝ ſignatis ne frausfieret: nocte in oratione ꝑſiſterent. dominum exorantes vt ꝑ ſignū aliquod oſtendere dignaret̉ qꝛſibi placeret magis in vniuerſali acceptādū. Qd̓obtentum eſt. Nā mane ſequenti eccl̓iam ingredientes inuenerūt miſſale ambroſianum in loco ſuoclauſū. Gregorianū vero apertum ⁊ ẜm alios hīinde eius quaternos per eccleſiam diſperſos. Exquo facto intellexerunt ⁊ ſic ſtatuerūt gregorianūper totam eccleſiam obſeruandū. Ambroſianū vero ſolū in ſua eccl̓ia vtendū. quod vſqꝫ hodie ſeruatur ¶ Quātum ꝟo ad cātū officioꝝ dicit ioh̓esdyaconus. qui ⁊ ſupra ꝙ cū Karolus magnus veniſſet romam diſſonātiā romani cātus ⁊ gallicantinueniens offenſus eſt. Cūqꝫ galloꝝ ꝓcacitas cātum a noſtratibus qͥbuſdam neueijs argumentaretur eſſe correptū. noſtriqꝫ e diuerſo auctēticū antiphonariū probabiliter oſtentarent: interrogaſſefertur: quis inter riuum ⁊ fontem limpidiorē aquāconſeruare ſoleret. Reſpondeutibus fonte. Prudenter adiecit. Ergo ⁊ nos qui de riuo corruptamlimpham vſqꝫ hactenus bibimus. ad perhennisfontis neceſſe eſt fluenta principalia recurramus.Moxqꝫ duoꝝ ſuorū induſtrios clericos adrianotunc epiſcopo dereliquit. Quibus ſatis elegāterinſtructis. metenſeꝫ metropolim ad ſuauitatē modulationis priſtine reuocauit. ⁊ ꝑ illā totā galliaꝫcorrexit. Et cū in ꝓceſſu tꝑis iterū viciaſſēt iteꝝ ꝑalios clericos ex vrbe deſtinatos ad dulcedinē romani cantus gallia reducta eſt.Gelaſianum co .§. VIdiceꝫ de miſſaꝝ ſolemnijs multa ſubtrahens. pauca conuertens. nonnulla ꝟo ſuꝑaddiciens ꝓ exponendis lectionibus euangelicis in vnius libri volumīe coartauit. In canone miſſe appoſuit Dieſqꝫ
noſtros in tua pace diſponas. atqꝫ nos ab eternodānatione eripias: ⁊ in electoꝝ tuoruꝫ iubeas grege numerari. Alleluia extra pēthecoſt tꝑa dici admiſſas fecit. kirieleiſon cātari p̄cepit. Et orōeꝫ dominicā ſuꝑ hoſtiaꝫ cenſuit recitari. De quibꝰ cunrquoſdā murmurare ſentiret tanqͣꝫ qui conſuetudines cōſtantinopolitane eccleſie ſequeret̉. pijſſimpater non eſt dedignatus reddere rationem. Nāde alleluia dixit de hieroſolymoꝝ eccleſia ex beati hiero. traditione tēpore beati damaſi pape hoctractum. Et de Kyriel̓. etiā oſtendit hoc nō a grecis aſſūptum: cū aliter ip̄i hoc dicant qͣꝫ latini. Deoratione dn̄ica que .ſ. dicitur poſt conſecrationemloco ſuo. ait ꝙ mos fuit apl̓oꝝ: vt ad ipſam ſolamorationē dn̄icam oblationis hoſtiā cōſecrarent: ipſa ſcꝫ prius dicta. Et valde mihi inconueniens viſum: vt precem quā ſcolaſticus ꝯpoſuerat ſuꝑ oblationē diceremus. ⁊ ip̄am orōem quā redemptornoſter cōpoſuerat ſuꝑ eius corpus ⁊ ſanguinemnon diceremus. Sed ip̄a dominica oratio apudgrecos a toto populo dicitur. apud nos vero aſolo ſacerdote cantatur. De ſubdyaconibus quiaplacuit noſtro pontifici neſcio cui eos veſtitos ꝓcedere ſcꝫ in miſſa qui prius ſpoliati ſcꝫ tunicellisiucedebant. non a grecis hoc ſed a mr̄e ſua romana eccleſia receperūt. Et poſtea ſubdit de conſtātinopolitana eccīa quod dicūt qͥs eā dubitet apoſtolice ſedi eē ſubiectā. Quod ⁊ pijſſimus dominꝰimꝑator ⁊ frater noſter eiuſdē ciuitatis epiſcopuſaſſidue ꝓfitentur. Tamen ſi quid boni ip̄a vel altera eccleſia habet: ego ⁊ minores meos qͦs ab illicitis ꝓhibeo imitari paratus ſum. Nā ſtultus eſtqui in eo pͥmum ſe exiſtimat: vt bona que ī alijs viderit diſcere cōtemnat. Idem di. xxij. Nam ꝙ primas bizanzenus dicit ſe apoſtolice ſedi ſuijci: ſic̄culpa in epiſcopis inuenitur: neſcio qui non ſit eiſubiectus. Cū vero culpa nō exigit. oēs ẜm ratōnem humilitatis equales ſumus. ¶ Stationes ꝑbaſilicas vel ſāctoꝝ martyꝝ cymiteria ẜm ꝙ hactenus plebs romana quaſi eo viuente certatī diſcurrit. ſollicitus ordinauit per quas ⁊ ipſe ſiml̓ diſcurrens dum adhuc loq̄ preualeret: viginti omel̓. euāgelij coram eccl̓ia diuerſo tꝑe declamauit. Reliqͣsvero eiuſdem numeri dictauit quidē: ſꝫ laceſcenteſtomacho languore continuo alijs ꝓnūcianda cōmiſit. Sequebatur exercitus domini grego. pree.untem. ⁊ auditure verbum doctrine innumerabiles vndiqꝫ diuerſi ſexus. ac etatis ꝓfeſſionis confluebant cohortes voluntarie. quibus ille vtpoteductor celeſtis militie cunctis dūtaxat arma ſpūalia ſuggerebat. Pauꝑibus vero ⁊ aduenis qui ꝓcōditione temporum rome influxerant quotidiana ſtipendia miniſtrabat. ¶ Ceterum prudentiſſimus rector grego. remotis ex ſuo cubiculo ſecularibus clericorum: ſibi prudentiſſimos conſiliariosfamiliareſqꝫ delegit. inter quos petrum dyaconūcoetaneum ſuum cum quo poſtea diſputans quatuor libros dyalogoꝝ cōpoſuit. Emilianū notarium qui qͣdraginta omel̓. euāgelij cū ſocijs ſuis excepit. Paterium quoqꝫ eque notarium. qui ab eoſecum dicerius factus ex libris ip̄ius aliqua vtilima deflorauit. Et Iohannē defenſorem qͥ eiꝰ iuſ-