Titulus.IX.
tus eſt hō factus ⁊cͣ. Eos aūt qͥ dicūt. Erat aliqn̄qn̄ nō erat. Et anteqͣꝫ naſceret̉ nō erat. ⁊ qꝛ ex nulis ſubſtantibꝰ factus ē: aut ex alia ſubſiſtentia vl̓ſb̓a dicunt eſſe: aut cōuertibilē aut mutabilē filiūdei eſſe: anathematizat catholica ⁊ apl̓ica eccleſiaUbi notanduꝫ ꝙ hec hereſis arriana fuit ꝑiculoſior. vniuerſalior. ⁊ pene diuturnior ceteris. Periculoſior fuit: qꝛ circa myſteriū trinitatis. de qͣ dicit Augꝰ. in libro de trinitate. ꝙ nihil difficiliusquerit̉: nullibi ꝑiculoſius errat̉: nihil fructuoſiusinuenit̉. Uniuerſalior: quia inuoluit multos epiſcopos ⁊ ſacerdotes. ⁊ ip̄m liberiū papā vt infrapatebit. Imꝑatores: vt cōſtantiū ⁊ valentē. Reges: vt theodoricū ⁊ regē gothoꝝ. ⁊ ꝑ totū quaſiorbē diffuſa eſt. Unde hieronimꝰ ait. Arrius vnaſcintilla in alexandria fuit .ſ. erroris. ⁊ quia nō cito extincta eſt: totū orbē populata eſt flama eiusxxiiij. q. iij. Reſecande. Fuit em̄ diuturnior: quiaꝑ multa tēpora viguit. Sed cōfutata eſt dicta hereſis ꝑ doctores ⁊ deſtructa. nō ſolū ꝑ auctoritates ſcripture plurimas. ⁊ per ſnīas ⁊ rōnes plurimoꝝ doctoꝝ: ſꝫ etiaꝫ ꝑ miracula multa q̄ in nulloarrianoꝝ patrata inueniunt̉. Et qd̓ dictū eſt iſtāſynodū nicenā fuiſſe pͥmā generalē ſynodū: verieſt nō ſimpliciter: quia ⁊ alia ꝯcilia prius celebrata ſunt. vt patet ſup. ſed ẜm quid ideſt quia magis vniuerſalis qͣꝫ alie ſynodi: ⁊ vbi multo plurescōcurrerūt: ⁊ ꝯſulente imꝑatore ⁊ ſuadente: ⁊ papa auctorizante. Et ibi ad ſymbolū minorē quoddicitur editū ab apoſtolis addita ſunt aliqua nōcōtraria illis: ſed magis explicite declarantia ip̄acōtra hereſes inſurgētes circa illos artitulos. vtillud. Creatorē celi ⁊ terre viſibiliū ⁊ inuiſibiliū:cōtra errorē manichei qui dogmatizauit deū creatorem inuiſibiliū: ⁊ dyabolum creatorē viſibiliūEt illud. Ex patre natū .ſ. filiū ante omnia ſeculaDeū de deo ⁊cͣ. genitū non factū. cōſubſtantialeꝫpatri ꝑ quē omnia facta ſunt. contra errorē iſtiusmaledicti arrij qui aſſeruit dei filiū creaturam factum a patre. ⁊ nō eternū nec conſubſtantialē patri. ſed diuerſe ſubſtātie a patre ⁊ minorē patre.Et idē dixit de ſpūſancto. ¶ Peſtis autē ipſa arriana quantū detrimenti intulerit eccleſie. nō ſolum petro ep̄o alexandrino martyri. de quo ſupͣoſtenſum eſt in viſione et ꝓphetica reuelatione:ſed etiā a beato antonio. qui vt lucerna ardens ⁊lucens in candelabro eccleſie poſitus: fuit tēporehuius conſtantini. A quo ipſe .ſ. antonius literasrecepit ſe ⁊ filios recōmendando orationibꝰ ſuisEt ipſe reſpōſales dedit antonius imꝑatori/ ſuauiſſimas ⁊ venerādas. admonēdo ad humilitatēſeruandā ⁊ iuſticiā exequendaꝫ in omnibꝰ. Cumem̄ quadā vice cū fratribus operaret̉. ſuſpiciensin celū vidit triſtem viſionē. vnde ꝓuolutus antedeū rogauit vt futurū ſcelus auerteret. Et cūctistrementibꝰ qui aſtabant rogantes vt viſionē exprimeret: ſingultibus ⁊ lachrymis p̄peditus dixiteis. ꝙ magnū nephas ⁊ inauditū ſeculis īmineret. Uidit inqͥt altare dei muloꝝ circūdatū multitudine: qͥ calcibꝰ oīa diſſipabāt. ac ꝑ hoc magnoturbine fides catholica ſubuerteret̉. ⁊ homīes iumentis ſimiles xp̄i ſacra diripiēt. Hec ē cauſa ge-
mituū meoꝝ. His auditis facta ē vox de celo dicens. Abominabit̉ altare meū. Qd̓ ⁊ factum eſt.Nā poſt duos ānos erūpentibꝰ. arrianis eccleſiatante diruptioni ſubiacuit: vt ꝟgines ⁊ matrone⁊ ipſum baptiſteriū polluerent̉. ⁊ veri xp̄iani velut oues ante altare mactarent̉..§. I.Fuerunt in dicto cōcilio niceno vltra regulā fidei tradita quedam decreta ſeu cōſtitutiones morales: clerū precipue cōcernentes edite. Nam vt ait rn̄finus vbiſupͣ. Statuerūt obſeruandū eſſe in eccleſijs. Nequis ex ipſis qͥ ſemetipſos impatientia libidinisabſciderunt venirent ad clerum. diſ. lv. Siquis.Itē ne qͥs nuper aſſumptus ex vita vel conuerſatione gētili accepto baptiſmo anteqͣꝫ cautius examinetur clericus fiat. diſt. xlviij. capi. QuoniamItē ne quis ep̄oꝝ ceterorūue clericoꝝ cum extraneis mulieribus habitet p̄ter cū matre. ſorore. velauia vel ſi que ſunt huiuſmodi neceſſitudinū ꝑſone. diſt. xxxij. Interdixit. Item vt ep̄s ſi fieri poteſt a totius ꝓuincie ep̄is ordinet̉. Et ſi hoc difficile eſt nō minus a tribus. Ita tn̄ vt metropolitani ep̄i maxime p̄ſentia vel auctoritas habeatur.diſt. lxvj. Porro. ⁊ diſt. lxiiij. Illud. Iteꝫ ne quēalius ep̄s ab eccleſia expulerit ſiue clericum ſiuelaicum accipiat alter. Si autē hoc iracundia aliqua aut cōtentione vt fieri ſolet iniuſte factum remediū non haberet: decernunt ꝑ ſingulos annosin ſingulis ꝓuincijs. ſecundo ab omnibus epiſcopis ꝓuincialibus cōcilia agi debere: ⁊ de huiuſcemodi negocijs iudicari. vt ſi forte ab vno iniquealiquid geſtū eſt: a ceteris emendet̉. Si recte abomnibus cōfirmet̉. diſtin. xviij. habeat̉. Item nequis clericus qui derelicta eccleſia ſua nulla extante cauſa ꝓbabili vagatur ⁊ oberrat: per aliaseccleſias ſuſcipiatur in cōmunionē. Itē. vt ne: noqui ad alium pertinet ſubripiens ī ſua eccleſia ordinet clericum abſqꝫ conſenſu illius ad quē pertinet. diſtinctione. lxxj. Siquis. Item ne dyaconi epiſcopis p̄ferantur. ⁊ ne ſedeant in conſenſupreſbyterorum. aut illis p̄ſentibus euchariſtiamdiuidant. ſed illis agentibus ſolum miniſtrent.Si vero nullus preſbyter ſit in preſenti: tunc licere eis etiam diuidere. diſtinctione. xciij. peruenitItem vt habetur diſtinctione. xlvij. Quoniā. exconcilio niceno ſtatuitur. ꝙ clericus qui repertusfuerit vſuras accipiens deijciat̉ a clero. Item deconſecratione diſtinctione tercia. ex concilio niceno dicit̉. Placuit vt omnes eccleſie exceptis dominicis diebus ieiunent. Item ꝙ eccleſie conſecrate nō ſunt iterū conſecrande. ſicut nec baptizatus eſt iterū baptizandus: ſi tamen fidem ſanctetrinitatis tenuerunt qui cōſecrarunt vel baptizarunt. diſtinctione. lxviij. Eccleſijs. id eſt ſi debitam formam ſeruauerunt. Unde arriani qui dicebant. Ego te baptizo in nomine patris maioris ⁊ filij minoris ⁊cͣ. nō baptizabant. Sciendumetiā ꝙ in nicena ſynodo fuerūt edita. lxx. capitula conſtitutionum vt dicit athanaſius epiſcopusalexandrinus. diſtinctione. xvj. Septuaginta.Sꝫ tm̄. xx. in romana eccleſia remāſerūt. vt dicit̉