PrimusDe reſcripti

mani per ſe ⁊ eſſentialiter tāquamhereticus ſit cēſēdus. ¶Ad hocᶻbaptiſma vnicuꝫᵇ baptizatos omnes in chriſto regenerans: eſt ſicutvnusᶜ deusᵈ ac fides vnicaᵉ ab omnibus fideliter confitenduꝫᶠ quodcelebratum in aquaᵍ in nomīeʰ patris ⁊ filij ⁊ ſpiritus ſancti: credimus eſſe tam adultis quam paruulis communiter perfectuꝫˡ remediumⁿ ad ſalutem. Uerum quiaquantum ad effectum baptiſmi inparuulis reperiuntur doctores ꝙdam theologiⁱ opinionesᵐ contrarias habuiſſe: quibuſdam ex ipſisdicentibus per virtutem baptiſmiparuulis quidem culpa remitti: ſꝫgratiam non conferri: alijs econtra aſſerentibus: ꝙ ⁊ culpa eiſdemī baptiſmo remittitur: ⁊ virtutesⁿac informansº gratia infunditur.quo ad habitumᵖ ⁊ ſi non pro illotempore quo ad vſum. ¶ Nosautem attendentes generalem ef-

ficatiam mortis chriſti: que per baptiſma applicat̉ pariter ominibꝰqbaptizatis opinionem ſecundam:que dicit tam paruulis quam adultis conferri in baptiſmo informantem gratiam ⁊ virtutes tanquamprobabiliorem: ⁊ de dictis ſanctorumq ⁊ doctorum modernorumtheologie magnis conſonā ⁊ concordem ſacro approbante concilioduximus eligendamᵍ.Rubrica de reſcriptis.CLemens. v. in conci. vienēſi¶ Maior prelatus pro membrisſuis etiam ſi ſunt de menſa reumconuenire non pōt per reſcriptumapoſtolicum: niſi vbi poſſent adminiſtratores membrorum: contrafaciens in expēſis ⁊ intereſſe punitur: ⁊ proceſſus eſt irritus. Ioannes anBbatesˡ aut alijˢ religioſi ꝗbuſlibet adminiſtrationibus preſidētesˣ oc-

s ¶ Ad hoc. tertia pars. primo ponens de eſſe baptiſmi: ſecūdo de ipſiꝰeffectu. Io. an.b ¶ Unicū. quare ſic dicatur: habet̉ de cō. di. iiij. aliud.e ¶ Unus. ad epheſi. iiij. habet̉ de hac triplici vnitate. ⁊. jͣ. de exceſ. prela.frequēs. ad fi. ⁊. jͣ. de ſen. ex. c. i. ⁊ vt dicit ambro. li. de tri. ⁊ exponit magiſter .i. ſen. xxiiij. diſ. circaprin. cū vnum dicimusdeū vnitas excludit numerū deorū: nec quantitatem in deo ponit: ꝗanec numerus nec quātitas in deo eſt.d ¶ Deus. in hoc verboponit cauſam efficiētemjptiſme ¶ Unica. lꝫ ſp̄e differatquod dic vt no. ber. sͣ. e.ſuper rub.i ¶ Confitendū. vnde inſymbolo dicit̉. Cōfiteorum baptiſma.g ¶ In aqua. cauſa maerialis.h ¶ In nomīe. cauſa forill Beriecūū. ſine penitetia exteriori. de ch. diſt.i. ſine pnīa.k ¶ Remedium. cauſa fiii Xheologi. ⁊ candiſtede hoc de con. di. iiij. niiil. ⁊. c. paruuli.m ¶.Opiniōes. Eſt ſciēdū ꝙ prima fuit opi. donatiſtaruꝫ. ꝙ paruuli inutiliter baptizantur: quereprobata eſt: ⁊ ad ip̄oꝝrōnes eſt reſponſum. de baptiſ. maiores. Sed ibi dubium eſt relictum anparuulis infundant̉ virtutes ⁊ gr̄a: quod hic ſoluit̉. Eſt ergo hic ſciēdumꝑ quorūdam fuit opiniopueris nullo mō dantur virtutes in baptiſmoſed ſolum ab originali mūdant̉: ſed poſtea qn̄ decedunt vel quādo ꝑueniunt ad etatē adultā eis virtutes infundūtur ſi ſeruent innocētiaꝫ: hanc cōiter theologi reprt: ꝑ id quod habet̉ eccleſiaſtes. xi. qd̓ ſonat illud quodhabet̉. xxv. di. qualis. inquare ſi pueris ante mortem non fuerint conceſſe virtutes ⁊ gr̄.mans in morte nō conferent̉. ⁊ ſic non ſaluabumtur. quod eſt falſum. Error aūt huiꝰ opinionis videt̉ fuiſſe ex ignorantiadiſcernēdi halb actu. Alij dixerūt ꝙ pueris dant̉ virtutes ⁊ gr̄a: nōtamen in ſeipſisin ſua radice .ſ. charactere ſacramēti: cuius virtute civenirent adfectam etatem: ⁊ cum ꝑfectis organis ſolute fuerint potentie: conſequentur gr̄am ⁊ virtutes. Et hug. videbat̉ miſcere hanc opinionem prime. de con. di. iiij nihil. Sed ꝙ hoc eſſe nō poſſit patet: qꝛ ſi puerverteret̉ in furiam ante ꝑfectam etatē: potentie in eo nō ſoluerentur ⁊ itanunquā haberet virtutes explicite. Itē ꝙ potentie ſint aliquo impedimento ligate nō īpedit habituꝫ ſed actū: quia dormientes ⁊ vinolenti habitushabent ſed ligatos. Tertia fuit hic opinio approbata: vt virtutes ⁊ gratiadentur in habitu ligato ꝓpter pueritiā: ſicut in dormiēte propter ſomnuꝫſed diſcedente pueritia inclinat̉ ad bene oꝑanduꝫ: niſi aliquid ſpiritui ſancto reſiſtat: ⁊ habetur de hoc figura .i. regū. xvij. vbi dauid paruulus armatus armis ſaul regis nō potuit eis vti cōtra Goliaꝫ. ſic puer in baptiſmo armatus gr̄a ⁊ virtutibus propter ībecillitatem illius vti nō pōt quoad actum: ⁊ ꝙ hoc ſit verum patet qꝛ cum pueri ſicut adulti ꝑ baptiſmuꝫefficiant̉ mēbra xp̄i neceſſe eſt ꝙ a capite recipiāt fluxum vel fructus gratie⁊ virtutis: cuius influxionis nō eſt īpedimentū ex parte dei ꝗ omnes vultſaluos fieri. ⁊ ad agnitioneꝫ v̓itatis venire .i. ad thimo. ij. ⁊ sͣ. de bap. maiores. ver. abſit. nec ex parte gr̄e que ex vi ſacramenti oībus preſto eſt: facit de cō. di. iiij. ſine pnīa. nec ex parte ſacramenti quod pro omnibus īſtitutum eſt: nec ab illo vllus excluditur: vt in decre. maiores. ver. cum ergonec ex parte paruuli: qui nec reſiſtit nec reſiſtere pōt īfuſioni gr̄e: nec curamus ipſius reluctantiā vel gemitū in baptiſmo de con. diſtin. iiij. cum v.demus. ⁊. c. ſe. nec ex parte eccleſie in cuius fide ſaluatur: ⁊ que nulli claudit gremiū. de here. ſuper eo. lib. vi. nec aliquem decipit. xxvij. q. i. de viduis. de. dona. ꝑ tuas. Huic aūt opinioni approbate non ob. ꝙ habitus invirtutū habilitat ad actum ſed pueri non ſunt habiles ad agenduꝫ que ẜꝫvirtutes ſunt. ergo non recipiunt habitum virtutum in baptiſmo. Namdico ꝙ habitus facit habilem ad actum tollendo inhabilitatem que eſt eximperfectione potentie non que eſt ex parte corporis: vt patet in dormiente: Nec obſtat quod dr̄ in noua influentia oportere ꝙ recipiens uel influēsaliter ſe habeat nunc ꝙͣ prius de anima pueri baptizati non alio modo ſehabet in inſtanti poſt baptiſmum ꝙͣ prius: quia careat vtroqꝫ tēpore vſuliberi arbitrij. Item nec deus influēs aliter ſe habet. Concluditur ergo ꝙpueri etiam baptizati gratiā ⁊ virtutes non recipiunt. Ad quod reſponde-

tur: ꝙ lꝫ agens pͥncipale ſit īmobile: agens inſtrumentale aliter ſe habet nūc ꝙͣprius ad puerū: qꝛ nūc ⁊ nō prius baptizat̉: ex quo ēt ſeꝗtur ꝙ aliter ſe hꝫ baptizatus: qꝛ nunc ⁊ non prius īpreſſus eſt character in ipſo. Item ꝯſtat ꝙ ſine aliqͣ ſuimutabilitate deus ſine ſacramēto poſſet gr̄am ꝯferre: vt patet in ſanctificatis invtero. de renū. niſi cū pridem. in pͥn. Curioſus etiā videre poſſet in tho. iiij. ſen.di. iiij. ⁊ in parte ſum. q. lxviij.⁊. lxix.n ¶ Uirtutes. d̓ theologicis nōeſt opinio īter modernos ſꝫ demoralibus ſic: ut. jͣ. dicam. dicuntur autē virtutes quaſi virum tuentes ⁊ preſeruantes avitijs. de pe. diſ. ij. illa anima.⁊.c. ſequenti.o ¶ Informans gr̄a. hāc multitheologi dicunt eſſe idem in requod habitus charitatis: tū qꝛcharitas ⁊ gratia habent eaſdēoperationes: tū qꝛ dicit Aug.xv. de trini. c. lxxviij. loquēs d̓charitate. Nullum ē iſto donoexcellentius. Sꝫ omni dono diſtincto a gratia: ipſa gratia excellentior eſt: tum quia ſi ſic diſtinguerentur: poſſent a dei virtute ſeꝑari. ⁊ ſic aliꝗs eſſet deogratus ſed nō charus ⁊ ecōuerſo. Alij vero dicunt ꝙ gr̄a eſthabitꝰ qui fundatur in eſſentiaanime: charitas vero ē aliꝰ habitus ꝗ fundat̉ in volūtate.p¶ ¶ Ad habitū. de ſimilibꝰ debap. maiores. ver. quanuis inglo.q ¶ Oībus.: ēt ficte recipiētibꝰ:quo ad characterē ⁊ gr̄am gratis datā ſed nō ad gr̄am faciētem gratum niſi cum fictio illareceſſerit. de con. di. iiij. tunc valere. ⁊. c. pe.r ¶ Sanctorū ac doctorū modernorū. de ſanctis habemus auguſtinū ꝯͣ iulianili. i. de bap. paruulorū. doc. habemꝰ magiſtrū. iiij. ſen. iiij. di. in prin. ⁊ ibi alex.alber. ⁊ tho. apertius ⁊ breuiter oēs theologi moderni in hoc concordant quo advirtutes theologicas .ſ. fidē ſpem ⁊ charitatē: ſed de v̓tutibus moralibus ut iuſtcia fortitudine tēperātia prudētia. ⁊ alijs de ꝗbꝰ. xxviij. q. i. §. ex his beniſcodant moderni theologi. Thomas .n. ⁊ ſui tenēt etiā morales infundi: nam vt dicunt morales acꝗſite nō ordināt ex ſe ī vltimū finē: nec inclinant ꝙ homo ſit bene mobilis a ſpū ſancto. ergo eſt fateri illas infuſas. Sed ꝗ tenent ꝯtrariū rdent ad hoc: ꝙ morales acꝗſite cōiuncte charitati que ē forma virtutuꝫ utrunqꝫſufficiēter ꝑagunt. ⁊ ſic nō eſt neceſſe pōere eas īfuſas. Inducūt ēt iſti īꝙ fruſtra ſit ꝑ plura ⁊c̄. vt dixi in prin. c. ſed ꝑ virtutes morales acꝗſitas pōt hōcū thologicis finē ſuū acꝗrere ſine moralibꝰ īfuſis: ꝓpriū .n. ē charitati nos deovltimo fini cōiungere. Eſt .n. ẜm aug. rectiſſima affectio q̄ nos deo coniungit. ergo nō reꝗͥritur īfuſis theologicis ꝙ alie v̓tutes morales īfundātur. Itē ſi paruulis infunderentur. ergo ⁊ adultis. ſed experimur ꝙ adultus nō ficte baptizatꝰnon plus ſe ſentit ſobriū prudentem tēperatum uel iuſtū: ꝙͣ pͥus: ꝙ ſi infunderentur ſentire deberet: ex quo etas non īpedit cuꝫ virtus moralis ſit habitus īclināsꝑ modū nature: qꝛ ẜm philoſophū ſcd̓o ethi. Uirtus eſt que habentē ꝑficit ⁊ opꝰeius bonū reddit. ergo cum ſacramētū baptiſmi ſit cōe oīa gratis donans: videtur ꝙ nō infundatur adultis nec paruulis.¶ Eligendā. ergo illā ſequi tenemur. de hoc eo. ti. c. vno. li. vi. in. vi. glo.bates. Sunt due ꝑtes. in prima duplex ꝓhibitio. in ſecūda ibi ſiꝗs. duplex pena .ſ. iuris ⁊ hoīs: cām dedit cōſtōni fraꝰ q̄ ſepe cōmittebatur ad decre. ſtatutū. sͣ. eo. li. vi. qꝛ ſi prior alicuiꝰ domꝰ bononien̄ dioceẜ. ꝯͣ me bon̄. īpetrar̄ volebat: hēbat neceſſe īpetrar̄ bon̄. lꝫ ſi plus expediebat vl̓placebat ei me cōuenire ferrarie: impetrabat̉ ibi reſcriptū ſub noīe maioriuta camaldulen̄. ciſtercien̄. carturſien̄. ⁊ ſil̓is cui ſuberat illa domꝰ. ⁊ ſic qͣſi actor ⁊reus eſſent diuerſarū dioceẜ. fiebat cōmiſſio ī loco vicino dioceẜ. bonon̄. īfra dietam: ⁊ conſtat ꝙ hoc multum frequentabat̉ ad excludendā dioceẜ. rei. Eodē modo ſi domus erat ferrarie: me bon̄. cōueniebat ferrarie ipſe maior: qd̓ prior loci n̄potuiſet. Io. an. Ad euidentiā pͥmittas ẜꝫ. d. an. ꝙ ſi actor ⁊ reus ſunt eiuſdemdioceſis opꝫ ꝙ actor īpetret ī dioc. de qua ſūt. de reſcriptis ſtatutū. §. cum autē.li. vi. Si vero diuerſarū actor neceſſitat̉ ad īpetrādū vel ī dioc. rei vel in propinqua ꝑ dietā in ꝓpria aūt actoris īpetrare nō pōt vt ibi. Secūdo pͥmitte ꝙ ꝓ mēbris ſubiectis abbates agere pn̄t ⁊ appellare. Et qn̄ agētes p̄ferant̉ habet̉ materia de iudi. cum deputati de teſtibus cū olim de relig. d. cū venerabilibus ⁊ pleius de reſt. ſpol. olim cām. Imol.t ¶ Abbates. ſolent iſti vocari patres. sͣ. de reg. c. fi.u ¶ Alij. hoc nomen nō ſemper poſitionem ſignificat: facit de hoc. sͣ. eo. ti. c. ſees. in. iij. glo.x ¶ Preſidētes. ut magiſtri. hoſpitalis cruciferoꝝ ⁊ his ſil̓es. Idem ſi denoīent̉pores: ut camaldulen̄. vel miniſtri: ut ī ordine minoruꝫ: uel quodcunqꝫ ſit nomēpreſidentium tali loco vel ordini cui ſubſunt hec membra. Et late īteligas lr̄am

A iiij