QuintusDe regulis iuri

1o 2

vſus humanosª vlterius trāſferēdumᵇ.Deꝫ.Onᵉ preſtat impedimentuꝫquod de iure non ſortitureffectum.T DemUtᵈ licet qd̓ ē plus: lꝫ vtiqꝫ qd̓Aeſt minus.TDem.Uiᵉ prior eſt tempore potiorT eſt iure.I. Deꝫ.

Uiᶠ ſentit onus: ſentire dꝫ cōmodum: ⁊ econtra.IDem.N reᵍ cōmuni potior eſt cōdiLtio ꝓhibentisᵖ. IDem.¶ Ontraⁱ eum qui legem diceAre potuit: aꝑtius eſt interpretatio facienda.IDem.

l ¶ Humanos .i. ſeculares .i. ſecularium perſonarum: ad idem .i. diſt. c..i. xii. q. ij. ꝗ diuinis ⁊ humanis d̓ teſta. cum eſſes. hoc dico quia ad vſusclericorum bene poſſunt reduci: de cō. di. i. ligna. alibi ſumitur humanuꝫpro humiſli. l. di. eos. xxiiij. q. i. ſi quis dederit. xxxiii. q. ij. latorem. in fi.b ¶ Tranferendum. adde quod dixi. sͣ. eo. priuilOn preſtat impeLE dimentum. Pone ca. in mr̄imonio qd̓nō tenet: qd̓ non preſtatetiā īpedimētuꝫ ſecundo.xxxi. q. ij. ſi veꝝ. In electione q̄ non tenet. sͣ. deelec. ꝯgregato. In ſtipulatione q̄ nō tꝫ. ff. de. v̓.ob. ſi dari ſtipu ler. Uides tamen circa matrimoniū ꝙ ſponſalia queſunt nulla ꝓpter affinitatē vel cōſanguinitatēpreſtant impedimentū ī conſanguineis alterutrius ex publice honeſtatisiuſticia. ratio eſt: qꝛ publice honeſtatis iuſticia inducitur ex ſolo conſenſu:vnde ex quo ſunt aliqua ex conſenſu: licet al̓s ſint nulla: inducitur publice honeſtatis iuſticia. Si aūt eſſent nulla ex defectu conſenſus: nō inducit̉.sͣ. e. li. de ſpon. c. i. ſicut ⁊ impedimentum affinitatis inducit̉ etiā ꝑ illegitimū coitū. xxxv. q. iij. de inceſtis. Circa electionē etiā vides ꝙ electio q̄nulla eſt ſecundam impedit. sͣ. de elec. auditis qd̓ nō proſequor: ſed dic vtibi. Iteꝫ ī denunciatione noui operis: que ſiue ſit iuſta ſiue iniuſta: īpedimentum preſtat futuro edificio. sͣ. de no. ope. nun. c. i. ff. eo. ti. l. i. ī princ.Idem etiā in appellatione: que ex falſa cauſa ſit īterpoſita duꝫ tamen ꝓbabili: tali que ſi foret probata debeat reputari legitima: ea interpoſita nihil eſt innouandum. ij. q. vj. appellatione. Item in litteris pape ꝑ mendatium impetratis: que lꝫ ſint nulle quo ad iuris effectum: preſtant impedimentū alijs impetrandis: ſi de eis mentio nō fiat. sͣ. de reſcrip. ceteruꝫ ⁊.c. ex parte. ẜm Gof. qui hoc no. dede ſpon. īpu. lr̄as. Sed ber. ī hoc vl.ꝯͣ. sͣ. de reſcrip. ex tenore. in glo. i. in fi. per decre. de cōfir. vti. vl̓ inuti. bone. Et no. hanc regulaꝫ veraꝫ: niſi in penam aliquis prohibeat̉: hoc dicoꝑꝑ maleficia que non ſortiuntur effectū a iure: ⁊ tamē īpedimentum p̄ſtātꝓmouendis. l. di. c. i. ⁊. ij. ⁊. iij. Interdum matrimonio ꝯtrahendo: iuxiaea q̄ no. xxiij. q. ij. ⁊ hoc ꝙͣꝙͣ. ⁊ sͣ. de pe. ⁊ re. qui preſbyteꝝ ⁊ eſt ſi. qd̓ no..C. de li. nōubium. habet̉ enim pro infecto qd̓ cōtra iura fit. x. di. vides: vtoc. ⁊. jͣ. eo. q̄ cōtra ius: ⁊ ibi dicā. Et ꝙ dicit non ſortitur effectuꝫ: dic a principio vel ex poſt facto: quod dic: vt dixi. sͣ. eo. nō firmatur.Ui lꝫ. Hec regula ſumpta eſt ex. l. eo. ti. non debet cui plus ficet qd̓minus eſt nō licere. Et fallit hec regula in caſibus ibi no. Po. ca.preſbyter in miſſa conficit corpus chriſti qd̓ maiꝰ eſt: bene ergo poteſt benedicere populum qd̓ eſt minus. xcv. di. ecce. Iteꝫ cōceſſis decimis laboꝝqd̓ maius eſt: ⁊ noualium qd̓ minus eſt. sͣ. de deci. ex parte. iij. Item cuecōceſſum eſt teſtari: puta filiofamilias in peculio caſtrenſi: ergo ⁊ donarecauſa mortis. ff. de dona. cauſa mor. l. tam his. cōcor. xij. q. j. precipimuscui cōmittitur anima: ⁊ res eccleſie: ⁊ sͣ. de dote poſt diuor. reſti. per vr̄ascui cōmittit vxor corpus: bene poteſt committere dotē. Et no. ꝙ iſtud eſtvnum brochardū cui lꝫ plus ⁊ minus. Aliud qd̓ lꝫ maiori ⁊ minori. xcv.di. illud ſuperflnum. Aliud negando cui nō lꝫ minus nec maius. de ſen.excō. cuꝫ illoꝝ: ⁊ qd̓ non lꝫ minori: nec in maiori: de elec. cum in cunctis.vbi de h̓. Contra ad hanc regulam. sͣ. eo. lib. de prebē. cui de nō ſacerdotali. Sillud facit forma mandati: ⁊ eodem modo rn̄de ad. c. eo. ti. cumin illis. §. vlti. ⁊ fa. quod dixi. sͣ. eo. plus ſemper. Itē cōtra. de cōſe. di. ij.cōperimus: ſed illud ſpeciale propter vnionem. ⁊ ſic etiam reſpondet̉ ad.l. ff. de admi. tu. cum queritur naꝫ pupillus pōt omnia nomina que fecittutoeſpuere: ſed non quedam reſpuere ⁊ quedā approbare. iteꝫ cōtra detranſla. c. vlti. vbi permittitur tranſire ad maiorē dignitatē: ſꝫ nō ad minorē. Slue vt ibi no. ī glo. pe. itē ꝯͣ. xxxiij. q. ij. latorē. ubi pōt cōicare: ſꝫnō oblationē dare: ad idē. xvij. q. iiij. minor. itē ꝯͣ. de torneamentis. ca. i.de rap. c. ij. vbi conceditur penitētia ⁊ nō ſepultura. So. vt no. ī p̓di. c. i.de tornea. ꝗa. regulare eſt qd̓ h̓ dicit̉: niſi a minore prohibeatur ex cā velvt cōſulat̉ viuis. vt ibi: vel ob aliam cām. itē ad negatiuā ꝯtra. xxxvi. di.qui eccleſiaſticis. ⁊ .i. q. i. ſi ꝗ ep̄i: ibi qui iniuſte ordinē cōtulit: priuat̉ collatione illius ordinis: ſed nō minoris vl̓ maioris ẜm ber. lꝫ Hug. cōtraſed dic: vt. sͣ. proxi. dixi. Plus ergo qualitate includit minus: ſꝫ n̄ ſemꝑvt. sͣ. ſitiātitate nō ſemꝑ includit minꝰ: vt. sͣ. dixi. e. ti. plus ſemiUi prior eſt tempore. hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. e. titu. quotiens. ca. in iure ceſſionis ⁊ ſubſcriptionis. xvij. di. ca. vlt.dinatus in aſſecutione p̄bende ꝗ primo īpetrauit. sͣ.i. Ex duobus emptoribus uel donatarijs preponit̉ ī reiius tradita fuit. C. de rei ven. quotiens. in prin. ⁊ ī fi. Sꝫin hoc ulti. caſu prefertur ille cui fuit primo res tradita: ⁊ non illecui pͥmo vendita uel donata qd̓ eē deberet ẜm hanc regulam. Sol. h̓ regula locū hꝫ in his quoꝝ vtriuſqꝫ par eſt cā: ut in predi. l. quotiens. sͣ. e.ti. ſed poſt uenditionem ꝗs remāet dn̄s: uendendo ergo ⁊ tradendo ſecūdo potior eſt cā ſecundi: ut ibi hoc ꝓbatur. C. de here. uel ac. uē. l. qui tibitenet̉ tamē priori ex empto ꝙͣti ſua intereſt ut ibi: ſed ꝑ lr̄as pape: ꝗs ſtatīeſtcanonicus: ⁊ ideo in eistandimus datā: ut in pre. decre. eū cui. ⁊ fa-

cit quod no. de ſpon. duo. c. vlti. in. i. glo. Et no. ꝙ hec regula locū hꝫ in ꝯtractibus in his que duoꝝ voluntate dependent: ſed in legibꝰ ⁊ cōſtitutionibus q̄ pendent ex vnius voluntate: reuocat poſterior prioremin teſtamentis quiaex vnius voluntate dependēt. adprimuꝫ: de cōſe. di. i. c. vaſa. de cog. ſpi. c. i. ff.de le. nō eſt nouū. ad ſecundū. xxiij. q. ij. vlt. voluntas. ff. d̓ le. i. ſi mihi ad pͥmācontra. xxxiij. q. ij. hoc ipſum īfi. ⁊. l. di. dn̄o ſancto. vbi dr̄ ꝙpotius ſtamus antiquo iuri ꝙͣnouo. Sed dic vt ibi. ⁊ vt. sͣ. dixi. hec regula in his locū habetque par ius habent: nam pͥuilegia cōſiderant̉ nō ſolū ex tēpore: ſed ex cā. ff. de priuil. cre..l. priuilegia. hinc eſt ꝙ receptus auctoritate apoſtolica pͥfertur omnibꝰ etiā an̄ receptisalioꝝ auctoritate. sͣ. e. li. de pͥbē. hi qui. Et creditrix dotalisprefertur etiam quibuſdam auterioribus creditoribus: nō tamē filijs ex priori matrimonio qui agūt d̓ dote materna. C. qui po. in pig. ha. l. vlti. ⁊ ibi de hoc ⁊ plene per azo. in ſumma. e. titu.Ui ſentit onus hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. e. ti. l. ẜm naturaꝫ cuiuſqꝫ reiPo. ca. in clerico ꝗ ꝓpter lapſuꝫ detruditur in monaſteriū ad pn̄iam ꝑagendā: qꝛ res eius ꝓficiēt mōaſterio. xvi. q. vi. de lapſis. ad idē. sͣ. d̓ ſepul. c. i.ibi ſint conſolationū ſocij ⁊c̄. ⁊. C. de fur. ⁊ ſer. cor. l. vlti. §. ſed cū in ſecūda. vbicōmodatarius ſi furtiue ab eo ſurripiat̉ res cōmodata: ⁊ agens furti cōſequat̉ penam a fure: penā ipſaꝫ nō reſtituit dn̄o: ne ſit dāno tantūmodo deditus qui remcōmodatā accepit: ſed liceat etiā lucrū ſperare. In ſecundo dicto ibi .ſ. ecōtra pone caſuꝫ in pr̄ono qui defenſare dꝫ eccleſiaꝫ. vi. q. vij. filius in clerico qui officiare debet eccleſiā. de prebē. ſignificatū. ⁊ dicit lex nō eſt ferendus ꝗ lucrū āplectit̉onus autē ſubire recuſat. C. de ca. tol. l. vna. §. pro ſecundo. in fi. Cōcor. ad hācregulam. vij. q. i. ibi. xij. q. ij. charitatē. cū ſuis cōcor. ⁊. jͣ. e. rōni. ff. d̓ peri. ⁊ cō.rei ven. l. id quod poſt. Et noͣ. ꝙ h̓ regula fallit interdū rōne etatis vel perſone īterdum ratione nature cōtractuū interdū ex ſpeciali pacto. Primuꝫ pꝫ. C. d̓ le.tu. l. vlti. in fi. ibi enim miores lꝫ ad tutele grauamē nō ueniāt ſucceſſiones emolumentū nō admittunt. inſti. de le. tu. in fi. ibi dicit tex. plerūqꝫ vbi ſucceſſiōis eſtemolumentū: ibi ⁊ onꝰ tutele dꝫ eſſe. Ideo autē diximus plerūqꝫ: qꝛ ſi femina īpubes manumittit̉ ipſa ad hereditatē vocat̉: cū alius tutor ſit. Secundū pꝫ ex. l..ff. pro ſo. l. de illo. ⁊. l. nō ob eā. ibi enim nō ſit cōpenſatio emolumenti qd̓ ſociꝰattulit ſocietati dāno quod intulit: īmo eo nō obſtante damnū emēdare tenet̉: ⁊eſt ratio: vt dixi natura cōtractus: ꝯͣhitur eniꝫ ſociētas tm̄ ob lucrū. Tertiū pꝫ. ff.de pac. do. l. familie. ad idē. C. fa. her. l. lꝫ. ad hoc. sͣ. eo. de pac. c. i. ⁊ vlti. Itē fallit vbi ex cā quis prohibetur ab emolumento: lꝫ onus habeat ſicut in iudice ꝗ nihil a ꝑtibus debet exigere: niſi expenſas moderatas cū proficiſcitur ꝓ cauſa: nectunc illas ſi partes notabiliter pauperes ſunt. sͣ. eo. lib. de reſcrip. ſtatutū. §. īſuper ⁊. §. ſe. ⁊ idem in ſimilibus. Et cōcor. ad hanc regulā ea. d̓cre. §. aſſeſſorem.N re cōi. Pone ca. in duobꝰ cōiugatis: quoꝝ vno vouere volente ⁊ alteCro ꝓhibente: potior eſt cā ꝓhibentis. xxxiij. q. v. c. i. Itē vno ꝓhibēte ne ꝓcedat̉ per viā qomiſſi potior eſt ipſius ꝯditio. sͣ. de elec. qꝛ ꝑꝑ. ibi vice omniūitē duobus cōmunē habentibus parietē alter nō poteſt deſtruere ⁊ reficere alteroprohibente. ff. de ſer. vr. pre. parietē. ⁊ fuerūt hec v̓ba. l. ff. cōi di. l. ſabinus. ⁊ ibide hoc. Et fallit hec regula in caſibus ibi no. Primo quādo nō ītereſt ſocij: puta qꝛ incruſtare vult vel depingere. ff. de ſer. vr. pre. l. quidā iberus. §. parietemvel vult ſcalas iuxta parietē ponere: vt. e. ti. fiſtulā. in fi. Secundo quando ob h̓queſita eſt. vt opus fiat. ff. cōi. di. ſi edes. itē quando edificiū reficeret. C. d̓ edi. pͥua. ſi vt ꝓponis. ff. de dā. infe. ſi edibus. ⁊. l. in reficiendo. itē religionis fauore:vt ſi ibi ſepeliri velit: vt. ff. de reli. ſi plures. vel in cōe ſepulchrū aliū mittere: inſti. de re. di. §. religioſuꝫ. v̓. in cōe. itē cū donator rē cōem habet cū dōatario. C.de dōa. ſancimꝰ. §. ne autē. accur. ⁊ ſcire debes alꝗd eſſe cōe: vt ſingulis: aliꝗdvt collegio: vt tetigi. sͣ. e. quod omnes. ⁊ habes. sͣ. de ꝯſti. cum omnes. Io. an.h ¶ Prohibentis: quia volens non ſolum dominus eſt: vt in pre. l. ſi parietem.ff. doſer. vrba. pre. Io. an.Ontra eū. hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. eo. ti. l. in ꝯͣhenda vēditione. Pone ca. in dicto teſtis cuius interpretatio ſit ꝯͣ ꝓducentē. sͣ. d̓ ꝓba. ī pn̄tia. itēper. l. ff. de cō. emp. l. labeo. vbi obſcuritas pacti nocet venditori qui le. apertiusdice̓ potuit: ad idē. ff. de pac. l. veteribus. vbi plene de hoc. ꝯͣ. ff. de iudi. ſi quisintentione. So. illud in iudicijs hoc in cōtractibus. Sed ad hoc ꝯͣ. sͣ. e. cuꝫ ſunobſcura: ſed ibi ſoluit. itē ꝯͣ. ff. d̓ cō. emp. ſi ita diſtrahat̉ illa aut illa res ꝙͣ elegerit venditor h̓ erit empta. So. v̓ba illa fuerunt dicta ab emptore: vel naturale ēin alternatiuis ꝙ ſit debitoris electio. jͣ. e. in alternatiuis cū ſuis ꝯcor. itē ꝯͣ. e. ti.ſi in emptione. in pͥn. vbi ſi in emp. fundi dictū fuerit accedere ſtichū ſeruū: accedit ille de quo venditor intellexit. So. hoc in pͥncipali illud in acceſſorio: ſed hocnihil eſt. vn̄ dic ibi v̓ba ꝓlata fuiſſe ab emptore. itē ꝯͣ. ff. de ſer. vr. pre. ſi ẜuitus.ibi ne luminibus officiatur: intelligitur de pn̄tibus ⁊ futuris. Sed ibi non ē obſcuritas: ſed generalitas: ad idē de priuil. quia circa. vbi genealiter remittēs decimas: futuras ⁊ pn̄tes intelligit̉ remiſiſſe. itē cōtra. ff. de v̓. ob. l. eū qui. vbi intelligunt̉ calende pͥme ad voluntatē ſtipulātis. So. inutilis eſſet ſtipulatio: ſi advoluntatē debentis ꝗ de vltimis mundi calendis intelligeret ⁊ diceret. Itē ꝯͣ. ff.eo. ti. l. in ambiguis. vbi ſtat̉ aīo ꝓferentis. So. illa ī teſtamentis reſcriptis ⁊ legibus: vt ibi no. h̓ aūt ī ꝯͣctibus. Vt igit̉ plene liqueat h̓ materia: lꝫ de ip̄a tractetur de ſpon. ex lr̄is. ff. de pac. l. veteribus. tu tamen no. ꝙ obſcuritas vel ambiguitas: aut apponit̉ ī vlti. voluntatibus: aut in cōuentionibus factis in iudicio: