Liber

litem mouere compellit: inique cōtrouerſie ſeu liti cedendo: bonam fidem ſeu conſcientiam agnoſcere ꝓhibet: ⁊ adigit ad peccandumª conſpirationem ⁊ coniurationem continere contra libertatem: et auctoritatem ſe. ap. manifeſte ac alias deteſtabile proſuſqꝫ illicitum reputamus.Deꝫ.Xijt quiᵇ ſeminat: ⁊ infra.¶B Onifacius. octauus.¶ Exēptis cellis alicuius monaſterij: quid appellatio celle ſignificethic oſtendit. Io. arQ Riuilegiumᶜ monaſterio tuoconceſſum: vt monachi: ſiuefratres in celis ad monaſterium ipſum ſpectantibus habitantes: abalio quam a papa: vel eius legatoexcommunicari aut ſuſpendi: velipſe celle interdicto ſupponi nō poſſint: non fratres in prioratibus eccleſiis ſeu capellis eiuſdem monaſterij commorantes:ᵈ aut ipſos prioratus eccleſias vel capellas ab ordinariorum iuriſditione in aliquoᵉ: ſed reſidentes tantum in cellis ⁊ cellas ipſas hoc eſtᶠ loca ſecre-

taᵍ ⁊ ſolitaria: que ab hominum ſeparata conuictuʰ ſunt ad contēplandumⁱ ⁊ deo vacandum ſpecialiterdeputata: defendat.I Dem.¶ Priuilegiato aliquo: vt poſſitconferre beneficia clericorum ſuorum: quid appellatio clericorū ſuorum deſignet oſtendit. Io. an.Icut nobis ſignificare curaſti: tibi gratioſe conceſſimusvt beneficia clericorum tuorum cedentium vel decedentiumᵏ poſſisconferre: quodqꝫ ijdem clerici prebendarum ſuarum fructus percipiant: ac ſi in ſuis eccleſijs perſonaliter reſiderentˡ. ¶ Uerum quia dubitas qui clericorum tuorum appellatione debeant contineri: breuireſpondemusᵐ oraculo: quod illos in his ⁊ ſimilibusⁿ caſibus: tuos volumus intelligi: clericos: quiper te non. queſiti proptereaº uel recepti ſine fraude ⁊ fictione qualibetvere tui clerici familiares exiſtunt:⁊ in tuis expenſis continueᵖ domeſtici commenſales: etiam ſi quosex illis aliquando pro tuisq geren-

a lite recedere: propter qd̓ indebitum per tranſactionem ſolutum nō repetitur. C.de tranſac. l. ij. ff. de cōdi. īde. in ſumma.a ¶ Ad peccandū. ad qd̓ ſtatuto cōſuetudine vel iuramento aſtringi nō poſſumusſupra de cōſue. c. pe. ⁊ vlti. xxij. q. iiij. in malis. ⁊. c. ſi aliquid. ⁊ ꝑ totum. jͣ. de regulis iuris nō eſt: ⁊. c. in malis. ſupra eodem li. de iureiur. c. j.Eijt qui ſeminat. ne creA deret aliquis hanc conſtitutionem eſſe ſublatam ideo ſicdeciſe hic ponitur vt habeaturpro reſeruata: ⁊ de ea loquaturproemium huius li. in fine: vtibi dixi: ⁊ quia ſic deciſe venitſub bulla: ⁊ quia infra etiam ꝓhibetur gloſari prohibitioni parebo.Riuilegium. legato: intelligo generaliter: ſicutgeneraliter loquitur: ex quo aliud nō exprimitur: ⁊ eſt ſi. qd̓ dixi ſupra eodē li. de reſcrip. ſtatutum. j. rn̄. in glo. qꝛ verbum.d ¶ Cōmorantes. large loquitur: quia interdum ſint inſtituti perpetuo: interdum ad tempus: interdum ad ſolam moram ibi trahēdam: de ſta. mona. c. ij. ad finem. ſupra eodemli. de tempo. ordi. cum nullus:in fine ⁊ de capel. mona. c. vnoſed quo ad caſum noſtrum noneſt curandum.e ¶ In aliquo. tolle defendat qd̓eſt in fine: ⁊ iterum repete: ſed d̓fendat reſidentes tantū ⁊c̄.t ¶ Hoc eſt. propter hoc facit adtitulum noſtrum. de verborumigni.¶ Secreta ⁊ ſolitaria. cella diitur a celando ⁊ occultando: etſic hoc caſu ſolitarius: ⁊ talemvitam ducentes digni ſunt cōuenienti honore. xvj. q. j. qui vere: ⁊ ad has cellas religioſi etiam mendicantes deprelatorū licentia tranſire poſſunt. sͣ. eo. li. de exceſ. prela. c. vno. Alias autem large ſumendo dicimus cellas que ſunt etiam infra clauſuram monaſterij: vnde excauſa: puta propter infirmitatem monachi diſpenſat abbas cum eo vt habeat ſuam cellā extra cōmune dormitoriū: tamē infra monaſterij ſepta. xx. q. iiij. c. ul. ⁊ d̓talibus cellis hoc priuilegium nō intelligitur.h ¶ Conuictu .i. cōmuni victu.i ¶ Contemplandum. de vita contemplatiua ⁊ actiua dicit̉ ſupra de renū. niſi cumpridem. ad finem.Icut nobis Cōis diuiſio qꝛ ī prima cōſultatio a verbis duplicis gratie. InꝘſecūda rn̄ſio ibi verum. vel ibi breui reſpondemus. veꝝ latitudo reſponſiōispatet ī ver. ſimilibꝰ ⁊ in ver. etiam fi. Do.k ¶ Decedētium. nunquid talis poſſet conferre beneficia ſuorum clericorum cedētium vel decedentium in curia romana: Item nunquid poſſit conferre beneficiaclericorum ſuorum alio modo vacantia: dixi ſupra eodem libro de preben. quamuis. ij.l ¶ Reſiderent. ex ſola reſidentia ſi nō ītereſſent diuinis non perciperent quotidianas diſtributiones. vnde nec iſti perciperent. sͣ. e. li. de cle. non reſi. ca. j. ⁊ ſuꝑ hocvide quod ibi dixi in glo. no. qd̓ ſi quis dominus.m ¶ Reſpondemus. per hoc videtur ꝙ iſta d̓creta. ſit veteris iuris d̓claratoria nōnoui promulgatoria: licet argu. cōtra infra dū dicit volumus: ⁊ ꝙ ſit d̓claratoriapatet quia tractat de verbi ſignificatione. ad hoc. sͣ. eodem. c. ij. rn̄. j. in fine: ne bn̄occurreret ratio: quare hoc eſſet ius nouum ⁊ non vetus: preterea pͥuilegiū priusfuerat cōceſſum: poſtea priuilegiatus cōſuluit papā circa pͥuilegiū pͥus cōceſſuꝫ ſiceſt rn̄ſum: ꝑ qd̓ pꝫ ꝙ a ꝯceſſione pͥuilegij ēt anteꝙͣ emanaſſet hec decr. pͥuilegiū ſicerat intelligēdum. Io. an.n ¶ Simlibus. pone conceditur ei priuilegium: vt cum clericis ſuis ſuper pluralitate beneficiorum curatorum vel dignitatum diſpenſare poſſit: vel eis cōferre iusad vacaturas vel ſimilia: ⁊ bene dicit in his ⁊ ſimilibus: qꝛ in alijs caſibus diſſimilibus appellatio clericorum omnes ſubiectos clericos comprehēdit. sͣ. eo. li. dereſcrip. cum tibi: ⁊ poteſt eſſe ratio: quia hic de priuilegio loquitur odioſo: quia perprimum tollebatur ius ſeu poteſtas conferendi beneficium ei ad quem ordinario iure ſpectabat: per ſecundum minuitur cultus diuinus: ⁊ non deſeruiens eccleſie recipit ſtipendiuum: ergo bene ambitioſa ⁊ reſtringenda ſunt talia indulta ſupra eodem libro de preben. quamuis .i. quod non eſt in decreta. cum tibi.ba̓. an.o ¶ Propterea. ſic. sͣ. de elec. c. officij. sͣ. eo. li. de reſcrip. ſtatutū. §. inſuper. de iudi. mulieres: ⁊ de renū. c. ij. ſic ⁊ affecta tutera īmunitatē nō prebet. C. d̓ his ꝗ ſpō.nu. ſube. l. i. ⁊. iij.p ¶ Cōtinue. ciuili modo intelligendum eſt verbum. ff. de ſer. ſi cui. de conſe. diſt..v. nunꝙͣ: ſicut ⁊ ſeruitus dicitur continua ⁊ aqua quoridiana. ff. de ſer. vr. pred.

.l. foramen. ff. de aqua quoti. ⁊ eſti. l. j. §. ꝙͣ autē. ⁊ fluuius dicitur continuus qui qn̄qꝫ exareſcit. ff. de flu. l. j. i. rn̄.q ¶ Tuis. sͣ. de cle. nō reſi. ex parte: ⁊ ſi egrotaret ſeruire intelligitur. ff. deſta. li. cum heres. §. ſtichus. nec ſummo ita amare verbum quintiam proſuis proprijs interdum poſſit abeſſe: ad hoc. sͣ. eo. li. de preben. preſenti. j.⁊ ij. reſpon. ſicut iudex ꝓpter ſua propria negociadifferre poteſt ⁊ dimittere cauſaꝫ. ff. de iudi. ſi lōgius.¶On eſt nouum vtE aliquibus ſpecialiter enumeratis generalis clauſula ſubſequaturque oīa comprehendat:ut. xlix. di. ꝑ totum. xxiij.qōe. v. de occidendis. sͣ.de probationibus: quoniaꝫ contra falſam. sͣ. eodem libro de proturato.qui ad agenduꝫ. ff. ad. l.aꝗl. ſi ſeruus ſeruum. §.inꝗt lex. in fine. C. de ſacroſan. eccle. l. generali.Iccirco poſt rubricas ſupra poſitas: que ẜm ſuasmaterias iuris regulascōprehendunt: ponitur h̓rubrica generalis ad materias vniuerſas. de regu. iu. ſi querat̉ quare inprincipio compillationisnon poſuit boni. hanc rubricam: cum ſepe premittatur clauſula generalisſecutis poſtmoduꝫ ſpeciebus: vt. sͣ. de proba. cuꝫrubricis ſequentibus derebus eccle. non alie. cuꝫrubricis ſequen̄. de regula. cum rubricis ſequen..ff. de ſerui. cum rubricis. ſequen. poſſet dari coloratiua reſponſio. quia quevltimo dicuntur melius memorie commendantur: de ꝯſe. di. ij. liquido eſtautē vera ſolutio ideo hūc ordinē obſeruatū: vt oſtēderetur ius nō ſumi exregula: ſed regulaꝫ ex iure: ſi enim a principio poſita fuiſſet: forſitam crederet aliꝗs ꝙ ius ſequēs regulas ex regulis ſumeret̉: in fine igitur ponit̉: vtappareat ex iure qd̓ preceſſit regulas ſumi. ff. eodē. l. prima. Uidendum eſtigit̉ primo ꝗd ſit regula: vnde dicat̉: qualiter ꝯſtituat̉ ⁊ qd̓ ſit eius offm̄: ⁊que ipſius ſit poteſtas. Secundo videndū eſt ꝗd ſit ius: vnde dicat̉: ⁊ qūoh̓ ſumatur. Tertio que ſunt he iuris regule ſingulariter: ⁊ clare eas proſequendo videbimus. Circa primum: regula ẜm grāmaticos eſt multorumſimilium collectio. Lex autem deſcribit regulam eam eſſe que tem que eſtbreuiter enarrat. ff. eodem. l. j. Dicitur autem regula quia regit: vel normam recte viuendi prebet ⁊ ab hac regula que dicitur norma recte viuendi dicitur regularis: dicitur etiam regula eo ꝙ recte ducit nec aborſum velaliorſum trahit: quaſi a rega vel regula: que idem eſt ꝙ recitudinis forma: ſicut enim per regulam nouit ſcriptor modum recte ſcribendi: ſecatormodum recte ſecandi: ⁊ ſic de ſingulis: ita per has regulas modum recteiudicandi cognoſcimus: ad hoc. iij. diſtinctio. regula. Eſt autem regulalatine idem ꝙ canon grece. iij. diſtin. canon. Et dicitur regula proprie: qͣſiregulariter vera: quāuis patiat̉ exceptiones in ſe. Que auteꝫ cōtineanturſub regula fuerunt opiniones que no. ff. eodē. l. j. ⁊ facit qd̓ no. iij. diſtin. regula. Subtilitatibus tamē circa hoc omiſſis breuiter ⁊ groſſo modo ſic dico: qd̓ quo ad poteſtatem verborū: que in ea prafexūt̉ vniuerſaliter vel ſaltem indefinite affirmando vel negando comprehendit exceptiones: aliasnō diceretur exceptio: ſicut ſi dicerem omnis homo currit excepto equo ticij: hec enim nō eſt exceptio: quia equus nō comprehendebat̉ ſub illa ꝓpoſitione omnis homo: ſed ſi dicerem omnis homo currit excepto ticio: tunc ꝓpria eſt exceptio: ꝗa propoſitio omnis homo comprehendebat ticium: tollitur ergo ticius virtute exceptionis: quo ad materiam de qua ſit ſermo: vtſcilicet dicatur non currere. ſic quo ad iuris determinationem exceptio noncomprehenditur ſub regula: quia cōtraria ratio: ⁊ plus eſt in exceptione ꝙͣin regula. hoc ergo oꝑatur exceptio: vt illud qd̓ alias ſub verbis regule cōprehēdebatur: ad determinationē regule exceptionis virtute tollatur. Conſtituit̉ aūt regula vt. sͣ. dixi per verba q̄ de ſui natura omnia comprehendant: ideſt ꝑ ſigna vniuerſalia affirmatiua: que omnia comprehēdunt. sͣ.eodem. c. omnis res. ⁊. c. defleat. ff. eo. l. omnis diffinitio. ⁊. l. oēs actiōes.⁊. l. omnia fere. ⁊. l. omnia quecunqꝫ. Item per verba negatiua que vniuerſaliter negando excludunt omnia: vt. jͣ. eodem. nemo poteſt. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ.eodem nullus. i. ⁊. ij. ⁊. ff. eo. l. nemo. ⁊. l. nullus. Item per verba indefinita q̄ ſimpliciter ꝓlatapollent vniuerſalibus. xix. di. c. j. sͣ. de priuilegijs: quia circa. C. de hereditate vendita. l. vltima. ⁊ ideo omnes regule