QuintusDe verbo. ſign
35
ordinis ſui a ꝗbusª quarta vl̓ tertianullatenus exigatur: cum integritatem perſoluantᵇ ſalua moderatione concilij gnaͣlisᶜ. In alijsᵈ eorumpoſſeſſionibus iure cōi ſeu quolibetalio eccleſijs parochialibus: ⁊ dioceſano ep̄o reſeruato. ¶ Per declarationemᵉ āt hmōi nolumus defenſionibus alijs ſeu iuribus partiūderogari.Icolaus tertius.¶ Primo declarat maniſeſtum ⁊euidens eſſe ſynonima: ⁊ idem ſignificare quo ad caſum decret. deelec. ſi forte. Secundo declarat conſpiratores ⁊ coniuratores qui iurauerunt ⁊ ſtatuerunt de non recipiendo aliquem in canonicum ad mandatum pape. donec poſſent reſiſtere. Tertio declarat tale ſtatutum deteſtabile ⁊ illicitum multis ex cauſisIoan. an.Onſtitutionem felicis recordationis gregorij pape predeceſſoris noſtri editā in concilio lugdunēſiʳ: vt n̄ forte īter cetera q̄ obijciuntur electo aut poſtulato ſeu alias promouendo ad aliquam dignitatem euidenteꝫ ſcientie uel alium ꝑſone defectum opponi contingat d̓illo primitus cognoſcatur: ⁊ ſi opponentē inuentum fuerit deſtitui veritate: a cauſe illius proſecutione totaliter ſit excluſus ⁊ alias puniaturac ſi in obiectorū ꝓbatione omniuꝫdefeciſſetᵍ: in illo qui manifeſtumᵗdefectum in viſuˡ auditu ⁊ alijs corporeis fenſibus: necnō et in memo
ria ⁊ etiaꝫ intellectuᵏ opponit electolocuꝫ habere: ac quo ad ītentionēconſtōnis ip̄ius manifeſtū ⁊ euidēsidem ſupponere declaramus.¶ Ceterum canonicos cuiuſuis eccleſie qui ſtatutuꝫᵐ fecerūt ſolēniter⁊ iuramento firmauerūt: ꝙ eccleſiāſuaꝫ ⁊ ſeipſos ꝯtra oēs impetrātescanonicatū ip̄iꝰ eccleſie defenderēt:vſqꝫ ad ius vel ſententiaꝫ quantuꝫpoſſent ad iudiciū dn̄i pape vl̓ ſpālis mandati eiuſdeꝫ: ⁊ ꝙ cōibꝰ expēſis: ac cum procuratorio ſigillo capituli ſigillato eadem defenſio fieret: ⁊ ꝙ quādiu aliquis d̓ canoniciseiuſdem eccleſie defenſionem huiuſmodi: ⁊ oppoſitionem vellet predicto modoⁿ ſubire alij canonici nōpoſſent nec deberent recipere in canonicum nec hr̄e ꝓ canonico ī capitulo vel extra capitulum impetrantem: conſpiratores ⁊ coniuratorescontra ſanctam romanā eccleſiamac libertatem obedientiam ⁊ auctoritatem ip̄ius decernimꝰ: ⁊ eoſdeꝫtanquā ꝯſpiratores ac cōiuratoresẜm ſanctiones cāonicasº puniēdos¶ Statutū quoqꝫ ipſum: qd̓ capitulo prelibato ⁊ ſingulis eius perſonis libertatemᵖ obedientiam eideꝫeccleſie romane debitam exhibēdiſaltem vſqꝫ ad ſnīam ⁊ pontificumromanorum iudicium ſeu ſpecialemādatum liꝗdo īterdicit ꝓmptumfuturorum grauaminum ⁊ expenſarum diſcrimen ingerens: contralegitimas ſanctiōes laudabilesq uotum execrantium lites vetat: īiuſtā
qitis: de hoc. xiiij. q. v. in ſumma. sͣ. de d̓ci. ex tranſmiſſa.a ¶ A quibus. clericis. ſcilicet ordinis ſui.b ¶ Perſouo ſunt iſti pͥuilegiati quo ad hoc. nōne iſti fratresnon teneantur ad decimas laborum ⁊ noualide iure ſunt ꝑum. sͣ. de decirnt enim iſti de quibus hic papa loquiturtēplarij hoſpitalarroſolimitani: qui cum tiberiacen̄. epiſcopo queſtionem habebant ſuper diuerſis articulis: in quacauſa produxerunt priuilegia ſuperius dicta. ſciēdum eſt ꝙ iſti fratres laici ſunt ex ordine quia ordinem clericalem non habent quidam ex eis ſumtmilites. sͣ. de ſentē. excōmunicationis: canonicaalij ſunt clerici: iſti igiturfratres de laboribus etnoualibus que colūt ſoluent decimas ſibiipſis .i.clericis fratribus ordinisſui: qui clerici de his decimis epiſcopo non dabunt quartā quam aliasde iure cōmuni deberethabere de offi. ordi. conquerente de p̄ſcriptio. dequarta: eſt enim quartade lege dioceſana. sͣ. deoffi. ordina. conquerentea qua nulli ſunt exemptivt. sͣ. vidiſti. Si igit̉ bene aduertis per hec ſua p̓uilegia iſti obtinent prius in eo: quia ex quo ſūtproprij ⁊ ſpeciales eccl̓ieromane filij: ab ipſo epiſcopo interdici vel excommunicari non poſſunt.Item ꝙ ratione eccleſiarum ꝑ eos conſtructaruꝫin locis deſertis nihil lege dioce. debēt epiſcopoTertio ꝙ ꝓpter eas excōmunicari vel interdicinon poſſunt. Quarto ꝙſolum per ſuos clericoseas gubernāt. Quīto ꝙdecimas lab̓orum et noualium: ⁊ alia que coluntclericis ſui ordinis: ⁊ ſic fiipſis ſoluūt. Sexto ꝙ de illis decimis quartā ep̓o nō ſoluūt.c ¶ Generalis. ſupra de decimis. nuper: ſcilicꝫ ꝙ de poſſeſſiōibus q̄ſitis pꝰd In alijs .ſ. quas alijs colendas tradunt: vel ab alijs colendas recipiuntilium ſoluunt decimas.vel de quibus anteꝙͣ fierent noualia magni prouentus proueniebant: velque ſunt ipſorū quo ad primeuum ⁊ directum dominiū: tamen parochiani eas poſſident ⁊ tenēt: pone habentes eas per emphiteoſim: ad hoc. sͣ. deelec. dilecti. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. eodē ꝗd ꝑ nouale. ad fi. de acquiſitis poſt concilium dixerat. sͣ. proxi.e ¶ Per declarationem. nota verbum ſi ageret̉ de exēptione: ⁊ exxēptio nōꝓbaret̉: ⁊ ꝓnunciaret̉ contra opponētem: ⁊ bene fieret p̄iudicium: ſaltē quoad eum: lꝫ nō quo ad ſuperiorem. sͣ. de priuilegijs. cuꝫ oliꝫ. de reſti. ī īte. c.ij. qꝛ ſi nō appellatur a ſententia pretextu p̓uilegioꝝ de nouo repertorum:non reuocatur ſentētia. sͣ. de re iudi. inter monaſterium. ⁊. c. ſuborta. ſꝫ hicnon diffinitiue pronūciat: ſed declarat quodāmodo interloquendo ꝗd īp̄ortent verba priuilegii: vnde licet per illud priuilegiū quo ſunt recepti ī filiosnon ſint exempti: ſi habent alia priuilegia exemptōis bene ſunt exempti: vtdixi in prin. nō enim pronunciat illos exemptos vel nō: ſꝫ declarat quid illaverba priuilegij importent. Idem in alijs caſibus de quibus ſupra dicitur.Onſtitutionem Continet tria dicta q̄ patet ī rubro. Secūdum ibiS certū. Tertiū ibi: Statutū quoqꝫ. Do. Declarat pͥmū dictum. vt. sͣ.dixi. decre. sͣ. eo. li. de elec. ſi forte. ⁊ que ibi no. gar. ⁊ gͣuil.¶ Lugdun̄. sͣ. eo. li. de elec. ſi forte. cuiꝰ verba ad lr̄am. jͣ. ſequūt̉ vſqꝫ advbum in illo. vbi ponit d̓clarationē. ⁊ hec oīa vſqꝫ ibi expōe: vt ibi dixi.¶ Defeciſſet. vt. sͣ. e. li. de elec. c. j.b ¶ Manifeſtū. videbat̉ cōtra: qꝛ conſtitutio ſi forte: loquebatur in euidenti ⁊ non manifeſto: ⁊ aliud videtur euidens et aliud manifeſtum. euidensenim eſt quod ſemper palam eſt: ⁊ euidenter apparet. arg .i. queſtiōe .i. vt
euidenter. ⁊ sͣ. de accu. euidentia. ff. de cōtrahen. empt. l. ea. que. qd̓ enim ē in euſdenti: nulla poteſt tergiuerſatione celari. sͣ. de coha. cle. ⁊. mulie. ca. vlt. sͣ. de offi.ordi. §. ceterū. eo. li. Manifeſtū vero aliquādo ꝓbatione īdiget. xi. q. iii. eorum.de hoc no. ij. q. j. manifeſta. sͣ. de coha. cleri. ⁊ muli. veſtra. ſed cōtrariū eſt verumper hanc conſtitutionem ⁊ merito: nam conſtitutio ſi forte: requirit ꝓbationeꝫ examinis in euidenti defectu: ⁊ probatur manifeſtū. sͣ. de elec. bone. i. C. ſi mi. ſe. ma. di. l. iij. ibiniſi palam ⁊ euidēter ex inſtrumentorum ꝓbatiōe ⁊cͣ. ⁊ preterea hec duo videntur ſynonima.sͣ. eo. ti. cum olim. Naꝫ ⁊ ſi opponatur euidens defectꝰ ſcientienon palam hoc apparet: ſed eſtneceſſe examinationem fieri examinatione autem hoc fiet certum. ff. ſi certum peta. l. certuꝫ.immo etiam no. guil. in decre.ſi forte ꝙ ſi obijciatur cōtra electum ꝙ eſt omnino illitteratus:⁊ ideo reppellendus: lꝫ non dicatur euidenter vel manifeſte ī exceptione habebit locum decret.ipſius forma: quia idem eſt verborumiſenſus: ⁊ ideo idem iuseſſe debet. sͣ. de cōſti. tranſlato..ff. ad. l. aꝗl. illud. ⁊ ad hoc facit. īſti. de excu. tuto. §. ſimilitereū ꝗ litteras neſcit ⁊cͣ. ⁊ formule v̓borū hodie ſunt ſublate. inſti. de ver. ob. §. i. C. de formū.⁊ īpetra. ac. ſubla. l. i. ⁊. ij. ⁊ verba nō debent preualere ſenſui:ſed ecōtra. sͣ. eo. titu. intelligentia. ⁊. c. p̄terea. ⁊. i. q. j. marchion. intelligamus ergo euidentē⁊ manifeſtū: cuius ꝓbatio eſt ineuidenti ⁊ manifeſto: lꝫ id in exceptionis forma n̄ exprimatur.al̓s ſequeretur ꝙ ſi dico electuꝫcecum: ex quo non addo euidenter vel manifeſte: nō haberet locum conſtitutio: ꝙ eſſet abſurdum.i ¶ In viſu. vn̄ oculo carēs nonꝓmouet̉. lv. di. ſi euangelica.k ¶ Intellectu. ergo ſiue memoria ſiue intellectu careat nō promouebitur ad dignitateꝫ. xxxixdi. petrus.l ¶ Intētionē ipſiꝰ. q. d. interdūbene ſunt diuerſa: vt dixi. sͣ. inglo. videbatur. in prin.m ¶ Statutuꝫ. ex hoc ⁊ ex eo qd̓ dr̄ in fi. videbat̉ ꝙ canonici poſſint facere ſtatuta:dūmodo al̓s ſint licita: ſolet dici ꝙ capitulū ſine epiſcopo ſtatuta facere non poteſtque tāgant generalē ſtatū eccleſie: vel tāgant ep̄m vel eius iura: ſic intelligatur deꝯſue. cū cōſuetudinis. sͣ. de his q̄ fi. a p̓latis. nouit. eſt enī prelatus caput a quo nōlicet mēbrū recedere: de p̄ſcrip. cū non liceat: ⁊ hec vera ſunt etiam ſi capitulū taliaſtatuat cū archidiacono ſuo vel prepoſito vel alio qui poſt epiſcopuꝫ pͥſit capitulo.Si vero ſtatuant ſuꝑ his que nō tangunt epiſcopum vel ſtatum eccl̓ie. ſꝫ ſua ſingularia negoria: puta ꝙ certis modis quotidianas obuētiones diſtribuant: vel ꝙcerto modo ad capitulū vocētur: puta ꝑ talē cāpanā: vel alio mō vel ꝙ certis tēporibus ēt nō vocati veniāt ad capitulū: vel his ſimilia ſatis poteſt dici ꝙ ſuꝑ his tenet ipſiꝰ capituli conſtitutio ſine ep̄o al̓s licita ⁊ legitīa ad hoc. sͣ. de reſcrip. edoceri. sͣ. de conſti. ex litteris. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. no. l. i. §. ij.n ¶ Predicto modo .ſ. cum ꝓcuratorio capituli ⁊ cōibus expenſis.o ¶ Canonicas. xj. q. j. cōiurationū. ⁊. c. cōſpirationū. ⁊. c. ſequētibus. ⁊ eſt pena taliū depoſitio: vt ibi. Item cōſpiratores repellūtur ab accuſatione denūciatione ⁊ teſtimonio ꝯͣ quos cōſpirauerūt. iij. q. iiij. cōſpiratores. sͣ. de accu. qualiter ⁊ quando ⁊ cū oporteat: de ſimo. lꝫ heli. ⁊. c. ꝑ tuas: ⁊. c. cū oporteat. Eſt āt cōiurare vel ſimul vnū iurare: cōſpirare ſimul vel in idē ſpirare. credo autē ꝙ prelatus qui huicconſtitutioni per capitulum facte auctoritatem interpoſuiſſet: eadem pena puniretur: omnia enim noſtra facimus quibus auctoritatem impartimur. C. de vete.iur. enu. l. i. vltra medium. ⁊ sͣ. e. li. de preben. ſi eū. ⁊. c. apoſtolice. eo. li. ⁊ ꝑ hācdecreta. probatur ꝙ per inſtrumentum probatur crimen: producitur enim publicum inſtrumentum in quo continebatur ꝙ tales canonici tale ſtatutum fecerint:per quod probabitur illos eſſe conſpiratores: ad. iatem .sͣ. eo. li. de iureiuran. rimin poſitionibus. ij. q. vj. §. diffinitiua. ver. nullus. sͣ. de his que fi. a prela. quantoin fine.p ¶ Libertatem. exhibendi: quod eſt infra.q ¶ Laudabiles votum. sͣ. da ſindi. c. vno. vnde nec dolū facit qui rem deſerit: vtlitē effugiat. ff. de alie. mu. iudi. cā. fac. l. itē ſi res. in