2 4

rarios editam ſub diuine maledictionisª interminatione precipimꝰinuiolabiliter obſeruari. ¶ Et quiaquo minorᵇ feneratoribus aderitfenerādi commoditas: eoᶜ magisadimeturᵇ fenus exercēdi libertas:hac generali cōſtitutione ſancimꝰ:ut nec collegiumᵉ nec alia vniuerſitas vel ſingularis ꝑſona cuiuſcunqꝫ ſit dignitatis conditionis aūt ſtatus: alienigenasᶠ ⁊ alios non oriundos de terris ipſoruꝫ publice fenebrem pecuniam exercentes aut exercere volentes: ad hoc domos interris ſuis cōducere uel conductashēre aūt alias hītare ꝑmittant: ſedhuiuſmodi vſurarios manifeſtosªomnes infra tres menſesʰ de terris ſuis expellantⁱ: nunquam aliquos tales decetero admiſſuri: nemo illis ad fenusᵏ exercendum domos locet: vel ſub alio tituloˡ quocūqꝫ ꝯcedat. ¶ Qui vero contrariuꝫᵐ fecerint ſi ꝑſone fuerint eccleſiaſtice pr̄iarche archiepiſcopi epiſcopiⁿ ſuſpenſionis: minoresº vero ꝑſone ſingulares excōmunicationisſi auteꝫ collegium ſeu alia vniuerſitas interdictiᵖ ſententiam ipſo fa-

cto ſe nouerint incurſuros: quaꝫq ſiper menſem animo ſuſtinuerītᶠ indurato: terre ipſoꝝᵍ quādiuⁱ in eisijdem vſurarij ꝯmorātur: extunceccleſiaſtico ſubiaceant interdicto.Ceterum ſi laici fuerint per ſuosordinarios ab huiuſmodi exceſſuomni ceſſanteˣ priuilegio per cenſuramʸ eccleſiaſticam compeſcātur.T Dem.¶ Manifeſto vſurario lꝫ mandauerit vſuras reſtitui: eccleſiaſtica ſepultura negabitur: niſi primo ſatiſfaciat: vel ẜm formaꝫ huius decre.idonee caueatur: ſepeliētes eos cōtra hanc cōſtōnem latera. conci. penam incurrunt: teſtamenta ipſorūaliter facta non valent: nec debeteis aliquis intereſſe: vel eos abſoluere: vel ad confeſſionem admittere: hoc dicit Io. and.Uanquam vſurarij manife¶C ſtiꝰ de vſuris quas receperātſatiſfieriʳ expreſſa quantitate vel indiſtincteꝰ in vltima voluntate mādauerintᵍ: nihilominus tamen eiseccleſiaſtica ſepultura denegeturdonec de vſuris ipſis fuerit proutpatiuntur facultatesᵇ eorū plenarie

denegat eccleſiaſticam ſepulturam. ⁊ clericos contrafacientes punit: ⁊ .jͣ.de ſepul. eos in cle.a ¶ Maledictionis .i. pene eterne que pro mortali tm̄ debetur. xxiiij. q. iij.deus quando.b ¶ Quo .ſ. quanto.¶ ¶ Eo. i. tanto: ſic. sͣ. de conſti. cum. M. in prin.d ¶ Adimet̉. no. ꝙ tollenda eſt occaſio delinqͥndi. ff. de vſufru. l. equiſſimuꝫ. ⁊ vtiliꝰ eſuriēti panis tolit̉ ⁊c̄. v. q. v. nonoīs ad idē. sͣ de cꝯabi.cle. ⁊ mulie. c. i.¶ Collegiuꝫ. dr̄ a colligendo: de hoc. sͣ. de elec..c. i. de exceſ. pla. dilecta.ff. quod cuiuſqꝫ vniuerſita. l. i. §. ꝗbus.i ¶ Alienigēas. hec ergꝯſtō nō extendit̉ ad īdignas: ⁊ tn̄ illi ſunt al̓s penis vſurarioꝝ puniendi:⁊ potuit eē rō: qꝛ maiusſcādalū ē in alienigenavſuras exercēte: ꝙͣ in īdigena: ⁊ minus ſcādalū īexpulſione illius ꝙͣ iſtius⁊ magis cōſueuerunt vereri inter ſuos exercere fenus ꝙͣ inter extraneos.⁊ ideo fuit magis prouidendū: ⁊ dato ꝙ iſti alieuigene eſſent ciues vel incole: locum hꝫ hec ꝯſtō īeis: ⁊ h̓ forte voluit repetio v̓bi ⁊ alios non oriūdos: vt dicamus alienigenas etiam ſi ſint ciuesvel incole ⁊ alios etiaꝫ ꝙciues vel incole non ſuntoriundus aūt de ciuitate dr̄ is qui ibi vel in vico ciuitatis illius ortuseſt. ff. ad muni. l. ꝗ ex vico. vel ēt ſi pr̄ eius inde originem duxit. C. eo. ti..l. aſſumptio. §. filius. ⁊. C. li. x. de munici. ⁊ origi. l. i. ⁊. l. filius. Que ātdifferentia ſit iuem municipem accolam aduenam ⁊ incolam. not..ff. ad munica. l. i. ⁊. C. de incol. l. ciues. li. x.¶ Manifeſtos. manifeſti dicunt̉ illi de quibus notoriū eſt d̓ inre: vt ꝗacōfeſſi vel cōdēnati: vel de facto: vel qꝛ habent oꝑis euidētiā q̄ nulla tergiuerſatione poſſet cellari: vt qꝛ tenet altare ſuū paratū: poterit aūt ep̄s eospublicare ſi conuicti fuerint: vel ꝯeſſi coraꝫ ipſo: vel ſi ꝯͣ eos fiat ꝓbatio teſtium: vel ſint certa argumenta cū fama. sͣ. e. cū tu. ⁊. c. cum in dioceſi.h ¶ Tres mēſes. ergo tpͥs duoꝝ mēſiū quo a tp̄e publicatiōis regulariterligat ꝯſtō: de hoc. sͣ. de poſtul. c. i. interdū auget̉: interdum diminuitur:vt hic. ⁊ sͣ. e. li. de preben. cum ſingula. de hoc. jͣ. in fi. li. ſuper data.i ¶ Expellant. ſic doctor monachū audiētē leges vel phiſicā. de ſcholis ſuis expellere dꝫ sͣ. e. ne cle. vl̓ mo. c. i. in fi. ſic ⁊ lenones dn̄t de ciuitatibusexpelli: in auc̄ de leonibus. §. ſancimus igit̉. col. ij. ⁊ leproſi: de cōiugiolepro. c. i. ⁊ ꝑꝑ ſimplicem alicuius denunciationem non debet dn̄s terreum ꝗ dicitur eſſe talis expellere: ſectunc debet inquirere: ⁊ ſi veruꝫ eſſe rpererit expellere. sͣ. de. of. ordi. c. i. ff. de of. preſi. l. preſes. prouideat autēin his conſcientie ſue: ſic. sͣ. de her. c. vlti.k ¶ Adfs. ꝗd ergo ſi aliquis locauit domū alicui vſurario quē vſurariuisorabat vel nō locauit ad exercēdū fenus: dic ꝙ ꝓbabilis ignorātiaillū excuſabit. ff. loca. ſi quisnorans. sͣ. de ſen. ex. ſi v̓o. ij. ⁊. c. in audientia ī dubio tn̄ preſumunt̉ ad hoc cōducere ſi cōſueuerūt vſuras exercere. ff.de accu. l. ſi cui. qꝛ ſemel malus ⁊c̄. jͣ. de re. iu. ſemel. ⁊ ex quo ſcit debet eūellere. sͣ. de loca. ꝓpter: qꝛ peruerſe cōuerſatur in ea: vt ibi ⁊c̄.l¶ Titulo. puta pignoris cōmodati: depoſiti: pͥcarij. ⁊ hmōi: ⁊ ideꝫ ſi finevllo titulo illū ibi ſineret eſſe. xv. di. recedite. ſed ſi vēdit donat vel ꝑmutat: nō vr̄ hr̄e locum hec ꝯſtō per verbū cōcedat: qd̓ ſolius vſus conceſſionem nō dn̄i tranſlationē noīare vr̄: ſed Guil. dicit idem ſi manifeſte apparet ꝙ ad exercendum fenus vult accipere: qꝛ preſumit̉ ēt in fraudem agi.sͣ. de pigno. illo. ⁊ de emp. ⁊ vendi. ad noſtram. nam v̓bum concedo eſtgenerale: ⁊ accipitur ẜm naturam ꝯtractus cui adijcitur: argu. ff. loca. l. ſivno ⁊ hi ēt ſunt ti. ff. ⁊. C. pro emptore. pro donato.m ¶ Contrarium. fecerint .ſ. talibus locando vel ꝑmittendo hr̄e domosconductas: vel non expellēdo īfra tres mēſes. nec ob. verbū ꝯͣfecerini: ꝗa ⁊qui non facit facere videtur. ff. de reg. iu. qui non facit.n ¶ Epiſcopi. niſi fuiſſent expreſſi non incurrerent hanc penam. jͣ. de ſen.excōica. qꝛ periculoſum.FMinores. vero perſone. repete. eccleſiaſtice.p ¶ Interdicti. in vniuerſitatem .n. vel collegium non fertur excōicatio-

nis ſnīa: ne cōtingat īnoxios irretiri. jͣ. de ſen. ex. romana. §. vniuerſitatem.Quā intellexit: guil .ſ. ſnīam excōicationis ſuſpenſionis ⁊ interdicti.r ¶ Suſtinuerint .ſ. prelati. ſingulares perſone collegiū ſcū vniuerſitatis.Ipſoꝝ .ſ. prelatorū clericorū collegioꝝ ſeu vniuerſitatuꝫ: ⁊ dic .i. ipſoꝝ iuriſditioni ſubiecte: ⁊ ſic punit̉ alter pro alteriꝰ d̓licto: qd̓ dic vt .i. q. iiij. in ſūma. xxiiij.j. iij. in ſumma.t ¶ Quādiu. illis ergo recedentibus ceſſabit interdictuꝫ. lxxxi.di. ſi qui. de hoc. sͣ. de maͣ ꝯͣc..c. vlti. sͣ. de ſpon. non eſt.v ¶ Extunc extraneū tempusmēſis deſignat. ff. de cōdi. ⁊ d̓mon. l. ſi is. §. ſi. ita.x ¶ Ceſſante. ſic. sͣ. de here. adabolendam in fi. C. vbi de cri.agi opor. aucͣ. qua in prouinciareatus enim oēm honorē excludit. C. vbi ſena. vel cla. l. i. de pͥuile. c. i.y ¶ Cenſuraꝫ. sͣ. de. v̓. ſi. q̄rēti.ſed qꝛ a capite edēda ē rō. ff. deedē. l. argētarius. §. i. ⁊ qꝛ patidebet ꝗſ legē quā ipſe tulerit. f.qd̓ quiſqꝫ iuris. l. i. de cōſti. cuꝫoēs. hāc ꝯſtōneꝫ pͥmo debebatin ſua curia facere obſeruari: decet eniꝫ eū ẜm leges viuere. C.de legi. digna vox.Uaniquam. Hec conL ſtitutio ē ẜuanda vt theaurus ꝑ quā ad reſtōneꝫ vſurarūidirecte vſurarij ꝯpellant̉: quediuidit̉ ī tres ꝑtes. ẜꝫ. Io. mo.pͥmo ꝓuidet qn̄ ſint ſepeliendivſurarij manifeſti. ſcd̓o ibi: oēs.punit facientes ꝯͣriuꝫ. tertio ibinullus. pōit duas prohibitiōes⁊ irritat teſtamēta. Et p̄cedensꝓuidit ne exigant̉ vſure: iſta vtexacte reſtituantur. Do.z ¶ Manifeſti. ꝗ dicātur vſurarij manifeſti: dixi. sͣ. c. proxi. tn̄quo ad caſum noſtrum ſaris poſſet etiam dici manifeſtus ſi coram ſacerdote ⁊ teſtibus publice fatetur ſe vſurarium ⁊ vſuras reſtitui mandat forte libros rōnumtradens ẜm Guil.t ¶ Satiſfieri. dꝫ āt ſatiſn̄eri ei a quo pecūia ē extorta. vel eius heredi. illis nō extantibus pauperibus erogabit̉. sͣ. e. cū tu. ⁊. c. michael. dicit tn̄ guil. ꝙ hoc cāu dꝫpublice ꝓponi edem̄ in locis a quorū incolis ſunt extorte: ꝙ oēs a ꝗbus extorte ſūtveniāt: ⁊ ſi aliqui appareant ꝗbus fides eſt adhibenda: potius reſtituetur illis ꝙͣpauperibus erogetur: ad hoc facit de homici. ſicut dignum. §. eos.9 ¶ Indiſtincte .i. nō expreſſa aliqua quantitate: qꝛ mandauit in genere reſtitui q̄cunqꝫ extorſerat per vſurariam prauitatem.¶ Mandauerint. dicebat late. ꝯci. sͣ. e. c. iij. ꝙ vſurarij ſi in hoc peccato decedebāt nō admittebant̉ ad eccleſiaſticam ſepulturā: ex quo aūt mandauerant dereſtituēdo: nō decedebāt in illo peccato: ⁊ ſic non habebat locum pena conſtitutionis: huic ergo concluſioni ꝓuidit hic grego. Et ſcire debes ꝙ dato ꝙ vſurariusde reſtituēdo nō mādet: heres nihilominus reſtituere tenet̉. sͣ. e. tua nos vbi dehoc ēt ſi ad heredem de vſuris nihil preuenerit: tenet̉ tn̄ inquantum ſe extenduntvires hereditatis: ꝙ dic vt. xij. q. ij. ep̄s qui filios. sͣ. de ſepul. c. vlti. ſi aūt vſurarius reſtitui non mandet: lꝫ heres paratus ſit reſtituere denegabitur illi ſepultura: cum in peccato deceſſerit niſi alias de mortui cōtrictione appareret. xxvi. q. vi.ui recedunt. sͣ. de ſen. excō. a. nobis. ij.a ¶ Deneget̉. eſt ergo hic opꝰ facto .ſ. reſtitutione vel cautiōe: nec ſatis ē h̓ bn̄ velle. lxxxvi. di. non ſatis: qꝛ ⁊ vera ſunt cū effectu intelligēda. sͣ. de cle. nō reſi. relatum. ſed nonne qui mādat ſoluere vr̄. ff. de ſol. l. qui mandat: ergo mandatumh̓ ſufficere deberet: ſed illud hꝫ locum facta ſolutione per mandatarium: qui eniꝫper alium facit per ſe facere vr̄. jͣ. de regu. iu. qui per alium. ſed vr̄ ꝙ ex quo iſtepeccatum ꝯfeſſus eſt: ⁊ ſic diuino iuditio iaꝫ relictus: ſepultura priuādus nō ſit. l.di. ponderet. ibi peccator ī quacūqꝫ die ⁊cͣ: ſed imponitur hec pena: nō ꝙ de ſalute ipſius deſperet̉ propter hoc: qꝛ ſepultura nec ꝓdeſt nec nocet quo ad deum. sͣ. d̓ſepul. ſacris: ⁊ eſt ſi. sͣ. de. rap. ſuper eo.b ¶ Facultates. pauꝑtas igit̉ excuſat: qd̓ veꝝ ē ſi ſit no. sͣ. e. cū tu. vn̄ ſi nihil pōtreſtituere nihil reſtituat: ſi partem: illā reſtituat. vnde priusire tanes alienum: ꝙͣ ſoluātur legata: ⁊ alia que relicta ſunt titulo lucratiuo ītet̉ .n.hereditas ere alieno deducto. C. de lega. l. ſi vniuerſe. Queri ſolet an hvſurarij. qn̄ hereditas nō ſufficit ſatiſfacere debeat pͥmo veniētibidixit: arg. sͣ. dino. īmo fiet eis ⁊ alijs ſatiſfactio pro rata vnūquēqꝫ cōtingenrelatum. ij. in fi. ff. de pac. l. ſi plures. ſatis videret̉ hoc caſu hr̄i debereraliter:rationem tꝑis: vt ille qui prius ſoluit vſuras recipiat qd̓ ſuum eſt intſic de ſingulis ẜm regulam. jͣ. de reg. iur̄. ꝗ prior. cum iſtorū par ſit cā: vt ibi dxi ⁊ in hypo. hoc conſideramus. C. qui po. in pha. l. ſi fundus. ſedvit̉ eſſebona vſurarij hypothecata. sͣ. eo. cum. tu.

l i iij