Liber

tremª de deuotioneᵇ ꝓbitate ac circūſpectioneᶜ multipliciter cōmēdatumᵇ: qui eidem regi abſqꝫ legitimoᵉ decederet filio: iureᶠ regni ſuccederet: quiqꝫᵍ examinate dilectionisᵖ affectu quos vos ⁊ predictumregnū proſequitur: magnanimitate ac potentiaⁱ ſibi plurimū ſuffragantibus regnū ipſum maturiꝰ reformaturus firma credulitate ſperatur: preſertiꝫ cuꝫ ad curā ⁊ adminiſtrationem generalem ⁊ liberāᵏregni eiuſdeꝫ tam pro ſepedicti regis qͣꝫ ipſiª regni vtilitate ſi ꝓuideattendat̉: ac ad defenſioneꝫˡ eccleſiarum monaſteriorūᵐ aliorūqꝫ pꝰorū locoꝝ regni p̄fati: ⁊ perſonarūeccleſiaſticaruꝫ tā religioſarū quāſeculariū: nec non viduarūⁿ orphanoꝝ ⁊ ceteroꝝ ibideꝫ degentiuꝫ acdeperditorūº inibi recuꝑationē ſalubriter: vt in dn̄o ꝯfidimus ſit aſſumptus: cū ad vos acceſſerit fidelitate: homagio: iuramēto ſeu pactoᵖ: ſi aliquibus forte prefato regivel cuicūqꝫ alij perſone tenemini:aut etiā ip̄ius regis ꝓhibitioneq dūmodo ꝑſonam eius ⁊ vitā ac legitimi ſui filij ſi aliquem ipſum habere contigerit fideliter conſeruetisᶠdebitum eis exhibentes honoreꝫᵛnequaquā obſtantibus: in ciuitatibusᵗ: caſtris: villis: ⁊ munitionibꝰregni predicti cū oībus ſuis reciꝑeac eius diſpoſitioni ordinationi ⁊mandatis vniuerſaliter ſinguli ⁊ſingulariter vniuerſi per omnia ⁊in oībus intēdere abſqꝫ difficulta-

te qualibet ꝓcuretisʸ: impendentes ſibi cōtra quoſlibet repugnantes ac ēt violentosˣ conſiliuꝫ auxilium ⁊ fauorē de redditibusʸ ꝓuētibus oībuſqꝫ p̄fati regni iuribus ſin̄diminutiōeᶻ aliqua plenarie reſpōdendo: ut de illis dicto regi ẜm qd̓ſuā decet excellentiamʳ ſibi ac ſuis⁊ p̄fati regni neceſſitatibus ꝓ tempore ac negociorū emergentiū qͣlitate valeat prouidere. ¶ Alioꝗnvenerabilibꝰ fratribꝰ noſtris bracharenſi archiep̄o ⁊ ep̄o colībrenſidamꝰ noſtris litteris in preceptis:vt vos ad id monitione premiſſaʳ̉ꝑ cenſuraꝫ eccleſiaſticā appellatione remota cōpellant. ¶ Per hocautē nō intēdimus memorato regi vel ipſius legitimo filio ſi quemhabuerit predictū regnū adimere:ſed potiꝰ ſibi ⁊ eidē regno deſtructioni expoſito: ac vobiſ ip̄is in vitaª ipſius regis per ſollicitudineꝫ ⁊ꝓuidentiā comitis cōſulere ſupradicti. B Onifacius octauus.¶ Epiſcopo a paganis vel a ſciſmaticis capto: nō archiep̄s ſed capitulū adminiſtrat niſi papa quancito hoc fieri poterit ſuper hoc ꝑ capituluꝫ conſulendus aliter ordinaret. Io. an.IIep̄s a paganisᵇ aut ſciſmaticis capiat̉: nō archiep̄sᶜ ſedcapitulumᵈ: ec ſi ſedes per mortēvacaret illius: ī ſpiritualibusᶠ ⁊ tēporalibusᵍ miniſtrare debebitʰ donec eum libertatiⁱ reſtitui vel per ſedem apo. cuius intereſt eccleſiaruꝫ

vbi de hoc: ⁊ ſic non debuit ei curaior diio priuari: ⁊ ſicad fratrē ordine geniture cōuerti: cū filito lꝫ dic ꝙ rex cuiper ſucceſſionē regnū defert̉: ꝓpter ſupreiit: ſed curator dari vt hic factū fuit ad inſtar furioſi ſeu pro.i. ⁊ cuſtodiet regnu⁊ reget ſicut ipſe curator ⁊ furio⁊ patrit.ti. l. conſilio. ⁊ ſatiſdattalis rem eius cui datur ſaluaꝫfore. ff. eo. ti. l. obſeruare. et. l.ſe. ⁊. C. de cu. fu. l. vl. §. ſꝫ cumantiquitas. papa auteꝫ hic n̄ curat cautionē requirere propterdelictum aut bene priuatur rexregno per ſuperiorem ſuuꝫ: uelper eccleſiam cuꝫ ſuperiorē nonhabet: de re iudi. ad apoſtolice.xv. q. vi. alius. ⁊ .jͣ. de vo. lꝫ: ⁊tunc vel ſuccedat proximus .ſ.cū per ſucceſſionē defertur: veleligent illi ad quos ꝑtinet aliuꝫ.sͣ. de elec. c. venerabilem.a ¶ Fratrem. contra. ff. vbi pupil̓. mo. vl̓ edu. d̓. l. i. ⁊ pe. vbidicitur ꝙ pupillus apud illasperſonas educari non debet q̄ad ipſius ſucceſſioneꝫ aſpirant:⁊ facit ſupra de conuer. infide..c. vltimo. ſed ẜm Ber. rex iſtenon educabatur apud fratrē ſꝫper ſe ⁊ cum ſua honorabili familia et curia: nec erat iſte frater ſuſpecta perſona.b ¶ Deuotione. circa deum .ſ.⁊ romanam eccleſiam.c ¶ Circūſpectione. erat enī plenus oculis. ad h̓. sͣ. d̓ elec. ſcriptū. ⁊ tales debēt eſſe etiam archidiaconi. xciij. di. diaconi.d ¶ Cōmendatum. multis modis ſumitur cōmendare: quoddic: vt. sͣ. de accu. ſi cōſtiterit. ⁊sͣ. eo. li. de elec. nemo.e ¶ Legitimo. illegitimus eniꝫnō ſuccedit: vt. sͣ. qui. fi. ſint legi. per venerabilē. ī fi. nec educari vel ali debet: vt ibi: de quodic vt. sͣ. ⁊ de eo ꝗ duxit in ma.quam pol. per adul. cum haberet. nec ad ordines prommouerivel ad beneficia eccleſiaſtica. ſine diſpenſatiōe: quod dic vt. jͣ.de fil. preſby. c. i. Io. an.f ¶ Iure regni: ꝗa debebat̉ exſucceſſione: hoc vult dicere.z ¶ Quiqꝫ. regnum ipſum reformaturus ⁊cͣ.¶ Dilectionis. qd̓ enim ꝗs nō diligit: facile cōtēnit. xx. q. iij. preſens.i ¶ Potentia. prodeſt potētia: ut hic: ⁊ de hoc. sͣ. de appel. cōſtitutis. ij. interduꝫnocet. sͣ. de elec. fundamenta. §. proinde. cū ſi. sͣ. de loca. potuit. cū ꝯcor.k ¶ Liberam. lꝫ liberam habeat: donare non pōt. ff. de pac. contra iuris ciuilis..ff. de dona. l. filiuſfa. ſi tamē iuſta rōne motus donauerit: valet donatio: vt inp̄dicta. l. filius. tenet̉ aūt reuocare ea que male ſunt alienata: vt. jͣ. ibi deperditorum recuperationē. īmo ⁊ ipſe rex reuocare deberet nō obſtāte iuramēto de nonreuocandis. sͣ. de iureiur. intellecto. ſecundum Ber.l ¶ Defenſionem. ad quam tenentur ipſi principes ſeculares: vt. xxiij. q. v. principes. ⁊. c. regnum. ⁊. c. adminiſtratores.m ¶ Monaſteriorū. no. arg. nomine eccleſiarum monaſtria non comprehendiad idem. .sͣ. de electio. ſciant eodem libro. ⁊. jͣ. de ſenten. excom. c. vlti. §. adijcimus contra. liiij. di. §. hac auctoritate. Io. an.n ¶ Uiduarū. de quibus an pertineāt ad iudiciū eccleſie: dic ut no. sͣ. de fo. compe. ex tenore.o ¶ Deperditorum. propter regimen malum. sͣ. d̓ ele.fundamenta. §. digne itaqꝫ. Io. an.p ¶ Pacto. ad idem. jͣ. de offi. ordi. qꝛ pleriqꝫ. Io. an.q ¶ Prohibitione. nō enim poteſt ſubditis ꝓhibere quin obediant ⁊ intendantcuratori in his que ad curam regni ⁊ ipſius regis honorē pertinēt: cū ad hoc ꝓcurandum aſſumptus ſit: impediretur enim ipſius officium.r ¶ Conſeruetis. ad hoc. sͣ. de iureiur. petitio.¶ Honorem. vt. vij. q. i. qꝛ frater.t ¶ Ciuitatibus. q̄ muroꝝ ambitu terminant̉: vt. jͣ. d̓ ſen. ex. ſi ciuitatis. Io. an.u ¶ Procuretis. hucuſqꝫ eſt littera ſuſpenſiua. Ber.x ¶ Uiolentos. ſic enim iuſte bellabit ſe defendēdo. xxiij. q. ij. c. i. ⁊. ij. ⁊ sͣ. de iureiur. ſicut. iij. ⁊ ſic obedire debēt: ex quo cōſtat iuſtū eſſe bellū: ſed ⁊ idē eſt cū dubitatur an ſit iuſtum nec ne: vt. xxiij. q. i. quid culpatur in fi. cū autē certū ē bellūiniuſtum ſecus. xi. q. iij. iulianus. ⁊. c. ſi dn̄s. ⁊. c. non ſemper. cum ſi.

¶ Redditibus. generale nomē eſt: plus enim eſt in redditu ꝙͣ in fructuvt partus ancille. ff. de vſur. in pecudum. §. partus. ff. ad trebel. deducta..§. hereditatem. ⁊ dixi. sͣ. de elec. generaliDiminutione. ad idem. sͣ. de verbo. ſig. cum inter vos.⁊ ¶ Excellentiam. facit. sͣ. de preben. multa in fi. vij. q. i. quanuis ſed remoto pro crimine ſunptus nō miniſtrātur: qꝛmale meriti debent ēſtate laborare. ff. d̓poſi.bona fides.9 ¶ Alioquin .i. ſi eumccipere mandatis parere adiuuare d̓ redditibꝰintegre prouidere predicto cōmiti cōtēpſeritis.ꝝ ¶ Premiſſa. que ſemper excōicationem precedere dꝫ. xii. q. ij. īdigne.xxiiij. q. iij. d̓ illicita. sͣ.de ſen. ex. ſacro. cum ſi.a ¶ In vita. eiſdeꝫ. not.coadiutoris officiū expirare morte eiꝰ cui adiutor datus eſt: tūc enī poteſtas ad capitulū ꝑtīetin eccleſia cathedrali. jͣ..c. i. ⁊. ij. mortuo. aūt rege aut reliquit filiuꝫ quiex ſucceſſiōe rex erit ⁊ ſicceſſat iſtius coadiutorisofficium: aut non: ⁊ ſiciſte rex erit: ⁊ deficiet eſſecoadiutor: ⁊ ideo dicit īvita.piſcopui☞ Aliter non diuiditur: quia tex. ſub vno cōſtructu dependet. Do.Habuit ortū hec decre.ex his q̄ nota. hoſt. sͣ. demaio. ⁊ obe. cum olim.b ¶ Paganis. vel hereticis: de quibus idemiuris. vt. sͣ. d̓ here. ſi ꝗsep̄s: ⁊ ſciſmatici dicūtur.xxiiij. q. iij. inter hereſiꝫc ¶ Archiepiſcopus: cuꝫIo. an.hoc nō reperiatur in iure expreſſum: ut. sͣ. e. c. i..jͣ. c. proxi.d ¶ Sed capitulū. ipſiꝰcathedralis eccleſie cuiꝰꝙ ſicut capitulū cum vacat eccleſia ſupplet vicem ep̄i in iuriſditiōe: vt. jͣ.cpͥs captus ē. Et ſic no..c. ꝓxi. jͣ. de inſti. c. i. sͣ. de maio. ⁊ obe. cū olim. ⁊. jͣ. d̓ maio. ⁊ obe. c. i. ſic⁊ cū quaſi vacat: ut hic. ⁊ ſic no. ciuilē mortem equiparari naturali: ⁊ eſtſi. C. de dona. inter vi. ⁊ vxo. res vxoris. vbi donatio cā mortis cōfirmat̉morte ciuili ſicut naturali ad idem. C. de epiſ. ⁊ cle. l. vlti. ⁊ hoc tamen dicvt no. Io. an. xvi. q. i. placuit. ij. Io. an.TMortem. renūciationē. tranſlationem depoſitionē vel alio modo.f ¶ Spiritualibus. in his que reꝗrunt ordinē vocabūt vicinos ep̄os cumcautele ſtudio: vij. q. i. pontifices. sͣ. eo. li. de elec. is cui. beneficia aūt queſpectant ad collationem ſolius epiſcopi nō conferent: vt. sͣ. ne ſe. va. c. ij.⁊ .jͣ. eo. ti. c. vno. qꝛ id nō facerēt ſi per morteꝫ naturalē vacarēt vt ibi: necdāt clerico licentiā tranſeūdi ad aliam dioceſim. lxxi. di. fraternitatemTꝑalibꝰ. ita ꝙ de īmobilibꝰ bonis nihil alienēt. sͣ. e. li. d̓ elec. is cui.h ¶ Debebit. pone archidiaconus poſt ep̄m preeſt capitulo: epiſcopus aſciſmaticis captus eſt: ⁊ poſtmodū archidiaconꝰ mortuus: quē capihabet eligere ⁊ epiſcopus cōfirmare: eligit capitulū. T. in archidiaconiqueritur quis habeat cōfirmare: ⁊ videt̉ ꝙ capitulū talem confirmare nōpoſſit: ꝙͣuis enī circa inferiores inueniamus permiſſum capitulo ſupplereepiſcopalem iuriſditionem: circa ſuperiores nō reperimus cōceſſum. immo videt̉ prohibitū: ad hoc. sͣ. de ma. ⁊ obe. cū inferior ⁊. xxi. di. cum inferior. quidam dixerunt papam ⁊ non aliū hunc cōfirmare poſſe: ad hoc. jͣ.de offi. vica. c. i. alij de archiepiſcopo dixerunt: ſed hoſ. in hac q̄ſtione no.de maio. ⁊ obe. cum olim. ꝙ capitulum talem cōfirmabit: lꝫ enim canonici in eo ꝙ canonici ſint inferiores: tamē in eo ꝙ capitulum ſuperiores ſūt.ff. ꝗs ⁊ a quo ap. ſit. l. fi. ad hoc. sͣ. d̓ offi. or. irrefragabili. §. exceſſus. ⁊ maxime in eo ꝙ ep̄i vices gerunt. sͣ. de offi. dele. ſane. ij. ⁊. xciij. diſ. c. vlti. ⁊xciiij. di. c. i. ⁊ h̓ verum credo. ar. jͣ. de ap. c. pe.i ¶ Libertati. ſeruus enim factus erat: inſti. de iur. perſo. §. vlti. ff. de ca-