Druckschrift 
1 (1494) Prima pars operum Johannis Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Circa preceptū Non occides XIII

Poſſumꝰ itaqꝫ materiā hāc duplicit̓ſiderare. Uno pure theologice abſolute ꝯſideratōem ad ꝯformitatē vl̓ deformitatē ẜm leges diuīas traditas ī ſcpͥturaſacra. Alio magis reſpectiue et ẜm terminos iuris poſitiui. In pͥmo tractat̉ de ītereſſe ip̄ius fidei. in ſcd̓o de intereſſe ꝑſonali. vel ita dicamꝰ poſſe nos vno cōſidere aſſertōes. vel alio ip̄os aſſertoresaut reprobatores. Primū hactenꝰ obẜuaui ī omni iudicio pariſiꝰ qͣꝫ ī ſacroB cilio. Recogitans pͥmo ꝓfeſſionē meam officiū cācellariatus pariſiꝰ/ cui indignꝰdeẜuio/ qm̄ pariſiꝰ ſic tractant̉ vie fideiſacrā theologie facultatē deferunt̉ freq̄nter a diuerſis mūdi ꝑtibꝰ īmo et a romana curia nōnunqͣꝫ. qͣtinus habeat̉ eiuſdemfacultatis doctrinale iudiciū. vbi nihil vnqͣꝫ agit̉ de ꝑſonis niſi priꝰ ſaltē diſcuſſū fuerit de doctrinis. Cōſcius ſuꝫ p̄terea mihijp̄i/ final̓ intentio mea ē ad extirpatōꝫerrorū fieri pͥus poteſt debꝫ eoꝝ r̄probatōem doctrinalē ſeu iudicialē qͣꝫ damnētur errātes. Rurſus tercio ꝯſtat liberiꝰpuriꝰ veriꝰ et citiꝰ exquirit̉ ꝟitas falſitasreprobat̉/ ꝯſtituit̉ ſola lex diuina iudexiuxta ꝯſideratōeꝫ Ariſto. in pol̓. ponit īquā legē iudicē ponit deū. aūt addit hominē addit et beſtiā. dicit ꝓpt̓ ſenſualitatē beſtialē. De Uirgilius in. vi. Hincmetuūt capiūt gaudentqꝫ timētqꝫ. ꝯformiter ad illd̓ ꝓſaicu. Confuſa ſūt hic oīa ſpemetꝰ meror gaudiū. Quocirca ꝯſulit apd̓Boetiū ph̓ia Tu qͦꝫ ſi vis lumīe claro cernere verū/ tramite recto carꝑe callem/ gaudia pelle/ pelle timorē. Speqꝫ fugato/ necdolor aſſit nubila mens ē/ vinctaqꝫ frenisHec vbi regnāt. Deniqꝫ hūc modū ſalubriꝰ obẜuat̉ illud Aug. in regula fiatcorrectio dilectōe ꝑſonaꝝ odio vicio. Nec inde videt̉ q̄ri qͣliſcunqꝫ turbatiopacis. dn̄i qͦꝫ iudices faciliꝰ ſe expediunt ſiprius inſtituti erūt circa intereſſe fidei/ qͣꝫ ẜm terminos iuris poſitiui/ pͥus diſcutiant materiā tāqͣꝫ ꝓphanā ſuꝑ intereſſe ꝑſonali. Quod mōſtrāt aꝑte qͥnqꝫ menſes ī tali diſcuſſiōe ſola fere occupati. Un̄nulli ex dn̄is ꝯmiſſarijs/ ſicut reuerēdiſſimus pater dn̄s cardinal̓ cameracē. et ipſeꝓmotor ꝯcilij. et intēdere quālibꝫ voluerūt. Hāc ego modeſtiā conabor in actup̄ſenti poſſetenꝰ obẜuare qd̓ obſecro. neqꝫmihi neqꝫ cauſe fidei ſed fame diſcutitur

officiat vl̓ obſit. Sciūt enī pl̓imi quēadmodū conati ſunt aliqͥ iugit̓ hāc materiaꝫtrahere ad ꝑſonalia in p̄iudiciū nedū cauſe fidei ſed fame lr̄as et aliter falſe leſe inquibꝰ diluendis ſi ẜmo flecteret̉ cognoſceret̉ aꝑta veritas in elucidatōem clarioremcauſe fidei/ et in laudē non mediocrē ipſaꝫtractantiū aduerſus obtrectātes. Quamuis p̄terea ſufficiēter extirpant̉ erroresvbi notorie ꝑſeuerāt errantes. Nihilominus ſperandū eſt corrigerent̉ omnes adſentētiā concilij. Quid igit̉ neceſſe ꝓuocare vel accuſare ꝑſonaꝫ errantis ſi dānare ſatis eſt errores. His itaqꝫ p̄locutis venia Cmus ad materiā nouē aſſertōnes ſuiſapprobatōibꝰ habet. Pro cuius intellectufaciliori ponat̉ velut in vna decretali caſuſlongus. dehinc breuis ſub his lr̄is. Ab c. Caſus ē. C rex ſup̄mus habet a b vaſallos ſuos quorū vnꝰ non erat ſubiectusalteriꝰ/ qui faciūt cōfederatōes ad inuiceꝫiuramētis terribilibꝰ firmatas. B. ꝯducithomīes p̄ce et precio qui inſidias p̄meditatas interficiūt ſubito. A. diffidatumnec de hoc p̄monitū neqꝫ tale aliqͥd timentem / et hoc inſcio. C. rege. tādem. B. factūauorat/ et ꝓpōit ſe laudabiliter egiſſe/ īmofeciſſe debitū ſuū erga deū et regē. Pro cuius iuſtificatōe ponit vel poni facit tanqͣꝫ quibuſdā regulis ſeu maximis nouemhas aſſertiōes. Itaqꝫ primam iuſtificatmortē ip̄ius A. quia erat tyrānus vt dicitmachinans fraudes et ſortilegia ac ma ingeniū in mortē ſui regis. C. maximequia ip̄m regē non poterat bono deip̄o fieri iuſticia. Per ſecundā aſſertioneꝫdicit ſe autorizatū fuiſſe vt ſic ageret per leges diuinā naturalē et humanā. Deindeterciam quartā iuſtificat ſub regula generali tyrannorū. A. debebat viliter et perinſidias mori. Rurſus per quintā ſextaꝫſeptimā iuſtificat rex debꝫ auorare remunerare et bene famare per epl̓as alitervbicunqꝫ. Perinde iuſtificat ſe nihil egiſſe contra p̄cepta dei bene intellecta ẜmlr̄am ſed ad ſenſum ſuum. et hoc in octauaPoſtremo iuſtificat in nullo ꝑiurus fuit/ cōfederatōnibꝰ obſtantibꝰ. et hoc perregulam generalē in aſſertione nona datā. Caſus breuis. Quilibet tyrannus poteſt et debet licite et meritorie occidi quēcunqꝫ vaſallum ſuum vel ſubditum. etiaꝫper inſidias et blandicias vl̓ adulatōnes.