Tempore ſciſmatisIII
poſito ꝙ ab initio ſciſmatis forte tēptandafuiſſꝫ alia via ad ſciendū ſi ꝑ excōicationeſaut p̄dicatōes vel aliter/ om̄es ad vnā obedientiā trahi potuiſſent. Attn̄ cognito ꝑ experiētiā ꝙ talia nihil ꝓficerēt/ īmo nocuer̄tꝙ de die in diē maior īuolutio ſequit̉/ videt̉faciendū vt dictū ē. ¶ Scd̓m documētū ꝙinter oēs eiuſdē obediētie expedit adherereſentētijs latis a ſuo ſuꝑiore credito alioquīnō eſſet vinculū charitatis. ¶ Terciū documentū ē de caſibꝰ reẜuatis pape de diſpēſationibꝰ ⁊ alijs in foro ꝯſcīe/ vl̓ publico pn̄thoīes ẜm credulitatē ſue ꝑtis. ⁊ ſeip̄os qͥetare ꝓ facto tenēdo id qd̓ eoꝝ ſuꝑior creditusfecerit. Neutrales aut vident̉ hr̄e ſufficientē recurſum ad ordinarios apud qͦs ẜm eorū opinionē cōit̓ loquēdo ē ptās deuolutaꝟ. Fac pacem xp̄e de qͣ tractatulus iſte Diſputat/ atqꝫ pia mediatrix eſto Maria. Pſtor ⁊ eccl̓ie deꝰ en grex nūc balat ad te. Ego cauſa tui nūc miẜere ſui.FinitTractatus qui aſcribit̉ Iohāni de Gerſon. Qualis fuerit ſtatꝰeccl̓ie in veteri ⁊ nouo teſtamēto. ⁊ qͣliter eccleſia fuerit erecta temꝑibꝰ p̄dictis. ⁊ qͦt ſciſmata. ⁊ qͦt intruſioues fuerūt in eccl̓ia Romana. ⁊ qͣliter in ſciſmatibus p̄teritis fueritactū ẜm veras cronicas.Oſtqͣꝫ ſuꝑior ſtatus ⁊ effectuſpn̄tis ſciſmatis ac acta ⁊ agēda in vniuerſali eccl̓ia ⁊ ſpāliter in roma ẜm veros ꝓph̓asdigeſta ⁊ notata ſunt. Pro pleniori noticia p̄dictoꝝ acuit̉ ſtilus vt ẜm veras cronicas ⁊ approbatas. ⁊ ſpālit̉ antiſtitis nr̄i reuerēdi archiep̄i Euſontini veriſſimi antiqͥtatuꝫ relatoris/ ⁊ frīs Ptholomeide Luca venerabilis croniſte ſtatus ⁊ actap̄terita in dicta eccl̓ia lucidius cogͦſcant̉/ſciant̉ a lectoribꝰ. Inuenimus em̄ ego Theoforus ⁊ ſocius meus chariſſimus frat̓ Euſebius in p̄dictis ⁊ alijs cronicis/ vt īfra dr̄fidelit̓ referēdo q̄ Euſontinꝰ ⁊ Ptholomeꝰgeſta ⁊ acta romane eccl̓ie denotarūt/ a natuitate xp̄i vſqꝫ ad annū dn̄i. M. ccc. xvi. a qͦtꝑe citra nullū ſciſma fuit in eccl̓ia dei/ vſqꝫad iſtud nouiſſimū tp̄s Petri de luna/ ⁊ angeli carorio. ¶ Ex qͣꝝ cronicaꝝ lectōne clarereꝑimus/ ꝙ eccl̓ia tā in veteri teſtamēto/ qͣꝫin nouo exigentibꝰ pctīs ⁊ malicia ſathanemultas tribulatōnes paſſa ē. Tn̄ ab oī tribulatōe ip̄aꝫ ſꝑ deus liberauit/ cū ip̄i humi
liter ⁊ ꝯtrito corde ad deū ꝯuerſi ſunt veniāpetētes ⁊ maiorē quietē. Aliqͣ in nouo teſtōhabuit eccl̓ia dei a deſtructōe frederici īꝑatoris ſcd̓i/ vſqꝫ ad tꝑa bōe mēorie dn̄i Grego. pape. xi. q̄ qͥes ⁊ abūdātia diuitiaꝝ reduxerūt eccl̓iaꝫ in pctā ⁊ vicia ꝓpt̓ q̄ eccl̓ia patit̉ pn̄s ſciſma ⁊ ml̓ta diſcrimina ⁊ maiorapatiet̉. ¶ In veteri āt teſtamēto eccl̓a ml̓tastribulatōes paſſa ē. Prīo decē plagas duꝫfuit in terra egypti. Itē in tꝑe hīte poſſeſſionis terre ꝓmiſſiōis vſqꝫ ad tēpli edificationē. xi. ꝑſecutōes paſſa ē eccl̓ia. Itē poſt templi edificatōeꝫ ſuſcitauit duriſſimā iacturaꝫ⁊ ſciſma qd̓ fuit int̓ roboā ⁊ hieroboā. Itēſuſcitauit trāſmigratōꝫ totiꝰ ſacerdotij ⁊ deſtructōeꝫ tēpli in babyloniā ꝑ pr̄eꝫ Nabuchodonoſor. Itē paſſa ē tꝑe nabuchodonoſor/ qͦ tꝑe ml̓ti fuerūt pſeudo pōtifices maximi ⁊ ſciſmata/ clerus magnā ꝑſecutioneꝫpaſſus/ et fuit vltīa in vet̓i teſtō. Cui ꝑſecūtōi pn̄s et ꝑſecutio Frederici t̓cij/ ⁊ magnivltimi antichriſti futuri ſil̓es erūt ẜm abbatē Ioachim libro de vltimis tribulatiōibꝰ.¶ In nouo aūt teſtam̄to eccl̓ia etiā varias⁊ diuerſas ꝑſecutōes paſſa eſt exigentibuspctīs ⁊ oꝑe nature hūane hoſtis. ¶ In pͥmitiua enī eccl̓ia ſummi pōtificeſ apl̓i p̄lati ⁊aliꝰ clerꝰ/ opprobria/ dāna ⁊ īiurias ⁊ mortis diuerſa martyria paſſi ſūt. ¶ Itē ceſſantibꝰ martyrijs et creſcēte dicta eccl̓ia a Conſtantino magno ⁊ ab alijs pͥncipibꝰ a ppl̓oxp̄iano inceperūt hereſes menandri pͥmi heretici Arrij/ ⁊ aliorū hereticorū/ maxima ſcādala generātes in eccl̓ia dei. ¶ Poſtqͣꝫ auteꝫin eccl̓ia multiplicata ſūt dn̄ia in tꝑalibꝰ etſpūalibꝰ inceperūt intruſiōes ⁊ ſciſmata inromana eccl̓ia ꝓpt̓ q̄ dn̄ia et ptātes ꝯtinuefuerūt odia ⁊ racores inter ſūmos pōtificeſimꝑatores rhomanos ⁊ dn̄os tꝑaleſ. Queſciſmata fuerūt viginti cū pn̄ti/ ⁊ intruſiones. xli. ¶ Quorū pͥmū ſciſma incepit anno 4natiuitatis dn̄i.ccxliiij. inter pͥmū corneliūq⁊ nouacianū. ¶ Scd̓ꝫ ſciſma fuit anno. cccliij. inter liberiū et felicē. ¶ Terciū anno. ccclxxiiij. inter damaſū pͥmū ⁊ Urſinū ¶ Quartū ſciſma fuit āno. ccccxxxvij. inter Bonifaciū primū ⁊ Eulaliū p̄ſbyteꝝ. ¶ QuintumAnno dn̄i. dxvi. inter Simachū pͥmuꝫ ⁊Laurētilꝫ. ¶ Sextū anno. dccxxiij. interBonifaciū et Dyoſcorū. ¶ Septimū. decxliij. inter Stephanū tercium ſanctū virū.⁊ Conſtantinū ſcd̓m. qd̓ ſciſma ſi bn̄ videatur qͣſi ꝑ oīa ſil̓e eſt inſtanti ſciſmati. ⁊ plusk 3